ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਡੰਗਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਠਦੀ ਹੈ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੱਪ-ਧਵਜ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਉੱਤਮ ਰਥ ਮਾਤਲੀ ਵੱਲੋਂ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਮਾਊਂਟ ਮੇਰੂ ਵਾਂਗ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਯਮ, ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਉਚੀ ਕਰਕੇ, ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਰਜ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਚਾਟਦਾ, ਸੰਖ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਫਾਂਸਾਂ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ, ਚੰਦ-ਸਮਾਨ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਬੇਹਿਸਾਬ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ, ਚਮਕਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਮੋਤੀ-ਲਾਲ ਵਾਂਗ ਚੂੜੀਆਂ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਰੁਣ, ਫਾਂਸ ਫੜ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਜੰਗ ਦੀ ਹੱਦ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਢਾ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਯਕਸ਼ਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ, ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸੰਖ ਅਤੇ ਕਮਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮਗਧਾ ਸੁੰਦਰ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਥ-ਯੋਧਾ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਪੁਸ਼ਪਕ 'ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਨਰਵਾਹਨ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਬਲਦ 'ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਇੰਦਰ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਵਰੁਣ, ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਨਰਵਾਹਨ। ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਲਈ। ਸੂਰਜ, ਆਪਣਾ ਸਾਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ ਖਿੱਚਦਾ, ਅਸੀਮ ਚਲਦਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਡੁੱਬਦਾ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ, ਅਪਰੇਸ਼ਯ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਉਜਲੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ, ਦਿਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੀ ਬਾਰਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਰਥ 'ਚ, ਠੰਡੀ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਭਰਪੂਰ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ-ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਨਰਮ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਦੀ ਛਾਂ ਹੈ, ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰਸ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬੇਅੰਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਹਿਮ-ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ, ਨਰਮ, ਸੱਚ-ਭਰੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ, ਆਪਣਾ ਰਥ ਚਲਾਉਂਦਾ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ, ਪੰਜ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਸੱਤ ਸਰੀਰਕ ਤੱਤਾਂ 'ਚ ਵੜਦਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੰਸਾਰਾਂ 'ਚ ਘੁੰਮਦਾ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦਾ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਦੇਹੀ, ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼, ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਯੂ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਂਦਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਫੂੰਕਦਾ। ਮਰੁਤ, ਦਿਵਿਆ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਚਮਕਦਾਰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਜੋ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ। ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਜ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਜ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਂਦੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ, ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਏ। ਪਹਾੜ, ਪੱਥਰੀ ਚੋਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੈਤਿਆ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੱਜਣ ਆਈ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰਿਸ਼ਿਕੇਸ਼, ਪਦਮਨਾਭ, ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜਿਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਜਣਨਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਮਧੂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਹੋਮ ਦਾ ਭੋਗੀ, ਯਜਨ 'ਚ ਵੱਸਦਾ; ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਜੀਵ ਹਨ; ਕਾਲਾ-ਰੰਗ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਅਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਚਕ੍ਰ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਉਚਾ ਕੀਤਾ, ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ, ਪਰਮ ਚਮਕ ਨਾਲ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਫੜੀ, ਜੋ ਸਭ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਨਾਸਕ, ਕਾਲੀ-ਸਰੂਪ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ। ਹੋਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੱਪ-ਧਵਜ ਫੜ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਹਥਿਆਰ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੜੇ। ਉਹ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਸਵੈ-ਜਨਮ ਪੁੱਤਰ, ਦੋ-ਜਨਮ ਵਾਲਾ, ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਭੋਗੀ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਚਲਦਾ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ। ਸੱਪ-ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਮਾਂਡਰਾ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉਚਾ ਚਮਕਦਾ। ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਵੀਰਤਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖੀ ਗਈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਵੱਜਰ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਨ-ਝੁਮਕੇ ਨਾਲ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ। ਚੌੜੀ, ਉਭਰੀ ਛਾਤੀ, ਚੰਦ ਦੀ ਠੰਡੀ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇ ਸੱਪ ਦੀ ਕੁੰਡਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ। ਦੋ ਸੁੰਦਰ, ਪੰਖ-ਦਾਰ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਖੇਡ-ਖੇਡ 'ਚ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਨੀਲੇ, ਲਾਲ, ਪੀਲੇ ਧਵਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਧਵਜ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਲੁਕਿਆ, ਵੱਡੇ-ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਿਵਾਸ। ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਰੁਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਨ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਆਕਾਸ਼-ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ।