ਕਾਲੇ ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਹੀਏ ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਬੰਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਗਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਕਿਰਣਾਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਗੜਗੜਾਂ ਵਾਲੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਜਾਲ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਖਿੜਕੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਗੱਦੀਆਂ ਤੇ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਦਾਂ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਰਥ ਭਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਫੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਲੋਹੇ ਦੇ ਨੁਕਲੇ ਕੰਡੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਭਾਲੇ ਤੇ ਯੁੱਧ-ਕੁਲ੍ਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਰਥ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਦੂਜੇ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਧਿਆਂ ਨੇ ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਰਥ ਦਾ ਸਿਖਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਵਿਰੋਚਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ। ਦੈਤਿ ਹਯਾਗ੍ਰੀਵ, ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੂਰ, ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਤੰਦਾਂ ਨਾਲ ਤਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸਮੇਤ ਖੜਾ ਹੋਵੇ। ਗਧਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਦੰਦ, ਹੋਠ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਵਸਟ੍ਰ, ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤ, ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਭਿਆਨਕ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੈਤ ਸੈਨਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼੍ਵੇਤ, ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਚਿੱਟੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਚਿੱਟੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਅਰਿਸ਼ਟ, ਬਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਖੜਾ ਸੀ। ਕਿਸ਼ੋਰ, ਵੱਡੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, "ਕਿਸ਼ੋਰ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ; ਤੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਆਪਣੇ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਦੈਤ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਲੰਬਾ ਨਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਦੈਤ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਭਾਨੁ ਧੁੰਦ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹਥਿਆਰ ਮੂੰਹ, ਦੰਦ, ਹੋਠ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰਹਿ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਹੋਰ ਦੈਤ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਕੁਝ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੁਝ ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਚੀਤਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਕੁਝ ਸੂਰਾਂ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਉੱਤੇ, ਹੋਰ ਗਧਿਆਂ ਤੇ ਊਠਾਂ ਉੱਤੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਾਹਨ ਬਣਾਈ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੋਰ ਦੈਤ ਪੈਦਲ ਸਨ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਵਿਗੜੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ; ਕੁਝ ਇਕ ਲੱਤ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਅੱਧੀ ਲੱਤ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਉਹ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਕਈ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਮਾਰਦੇ, ਹੋਰ ਘੋੜੀ ਮਾਰਦੇ; ਅੱਗੂ ਦਾਨਵ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗਦਾਂ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਗੱਦੀਆਂ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਮੋਸਲਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੱਦਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਫੰਦਿਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਗੱਦਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ, ਕੁਲ੍ਹਾੜੀਆਂ, ਸੌ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਕਈ ਧਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਹਥੌੜੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਟੋਪ, ਪੱਥਰ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਗੱਦਾਂ ਤੇ ਚਕਰ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੈਤ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਰੀ ਦੈਤ ਸੈਨਾ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਮਸਤ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲ ਖੜੀ ਸੀ। ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਅਸਚਰਜਕਾਰੀ ਫੌਜ, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਹਾੜ, ਬੱਦਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਰਗੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਉੱਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਲੜਾਈ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸੂਰਜ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਦੈਤ ਫੌਜ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਸੁਣੀ; ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਫੌਜ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਸੁਣ। ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਪੁਰੁਹੂਤ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਅੱਗੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ, ਹੰਸਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ ਰਥ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਚੱਕ ਤੇ ਪੈਰ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵੱਜਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਯਕਸ਼, ਚਮਕਦਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਲਾਹੀਏ ਜਾਂਦੇ, ਪਿਛੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਉਠਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ। ਯਮ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ, ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ, ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਜਸ਼ਨ ਗਾਉਂਦੇ। ਸਵਰਗ ਵਿਚ, ਜਦ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਆਉਂਦਾ, ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਡੋਲ ਵੱਜਦੇ, ਸੌਂਹੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨੱਚਦੇ। ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਥ, ਮਾਤਲੀ ਵੱਲੋਂ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਊਂਟ ਮੇਰੂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਯਮ, ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਤੇ ਕਾਲ-ਬੱਧ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਚੱਟਦਾ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਮੋਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜਲ-ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਸੀ। ਕਾਲ ਦੇ ਫੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਹੜੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਅਕਾਰ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦਾ। ਚਿੱਟੇ, ਚਮਕਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਏ, ਮੂੰਗੇ ਵਰਗੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ, ਰਤਨ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਸਰੀਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਝੱਲਦਾ। ਵਰੁਣ, ਫੰਦਾ ਫੜੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਜੰਗ ਦੀ ਹੱਦ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣਾ ਕੰਢਾ ਤੋੜ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ। ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ ਤੇ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ, ਖਜਾਨਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਕਮਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਧਨ-ਪ੍ਰਭੂ, ਰਥੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਵਿਚ ਖੜਾ ਸੀ।