ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਤਾਰੇ ਉਬਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਡਦੇ ਹੋਏ ਮਹੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਖਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੁੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਕੁਲਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਭਵਰ, ਤੇ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਂ-ਤਿਮੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੀਰ-ਵਿਰੋਧੀ ਰੁੱਖਾਂ, ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਪਾਂ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਸਮੁੰਦਰ-ਘਾਸ, ਬਾਰ੍ਹ ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਮਹਾਦੀਪ, ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਵਸੂ ਤੇ ਪਹਾੜ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਲਾਂ ਦਾ ਮਹਾਂ-ਸਮੁੰਦਰ, ਅਣਗਿਣ twilight ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਤੇ ਸੁਪਰਨ ਦੀ ਹਵਾ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੈਤ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਯਕਸ਼, ਸੱਪ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਜਲ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਸਭ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਯਸ਼, ਚਮਕ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਰੌਣਕ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਵਿਨਾਸ਼ ਤੇ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਭਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੀ ਉਹ ਅਸੀਮ ਯੋਗ-ਸਮੁੰਦਰ — ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਮਹਾਂ-ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਦਇਆ ਦਿੰਦਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਹਰਯਸ਼ਵ ਦੀ ਰਥ ਤੇ ਗਰੁੜ ਦੀ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ। ਉਹ ਗ੍ਰਹਿ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਅਣਗਿਣ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਤੇ ਮੇਰੂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੀ। ਤਾਰੇ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਨक्षਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ, ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਦੈਤਾਂ ਵਲੋਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਦੇਵਤਾ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ੀ, ਸੰਸਾਰ-ਵਿਆਪਕ ਰਥ 'ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ; ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੈਕਾਰਾ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਰੱਖਿਆ ਕਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ — ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ — ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਹਾਂ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ; ਵਿਸ਼ਣੂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ, ਆਪਣਾ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ: “ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜਾਓ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੋਵੇ, ਡਰੋ ਨਾ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ!” “ਸਭ ਦਾਨਵ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਜਿੱਤ ਲਏ ਗਏ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਵਸ ਹੋਣ।” ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੱਖ ਲਿਆ ਹੋਵੇ; ਫਿਰ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਬੱਦਲ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ਸ਼ੁਭ ਹਵਾ ਵਹੀ, ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸਾਫ ਚਾਨਣ ਚਮਕਿਆ, ਚੰਦ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ। ਗ੍ਰਹਿ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਏ ਨਹੀਂ, ਨਦੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਰਸਤੇ ਸਾਫ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਆਕਾਸ਼ੀ ਵਰਗ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਏ। ਨਦੀਆਂ ਆਪਣੇ ਧਾਰ ਵਿੱਚ ਵਹੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਉਚਾਰਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਅਗਨਿ ਨੇ ਆਹੁਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਈ। ਸੰਸਾਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਲੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਵਚਨ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਮਹਾਂ-ਯੁੱਧ ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਵੱਡੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਰਥ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਤੇ ਅੱਧ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ, ਅਬਿਨਾਸੀ, ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਜੁਆ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਛੋਟੇ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਬਾਘ ਤੇ ਚੀਤੇ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜੜੀਵਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ। ਉਹ ਰਥ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ, ਦਿਵਿਆ ਤੀਰ-ਕੁਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੁੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ। ਉਸ ਦਾ ਧੁਰਾ ਚੌੜਾ ਤੇ ਉੱਚਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ, ਗਦਿਆਂ ਤੇ ਲੋਹ-ਗਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ embodied ocean। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹ-ਬੰਦਾਂ ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੱਕਰ-ਹੱਬ ਨਾਲ, ਝੰਡੇ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਉਹ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਰਗਾ, ਸਿੰਘ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਰਿੱਛਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਤੇ ਪੂਰੇ ਢੋਲਦੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਗੂੰਜਦਾ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਆਕਾਸ਼ੀ, ਦਿਵਿਆ ਰਥ, ਵੈਰੀ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਯੋਗ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਯੋਧਾ ਵਲੋਂ ਸਵਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੂਰਾ ਰਥ, ਸੋਨੇ ਦਾ, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਚੌੜਾ ਤੇ ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲਿਆ, ਬੰਨ੍ਹ-ਰਹਿਤ, ਕਾਲੀ ਕਜਲ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਲੇ ਲੋਹ ਦਾ, ਦਿਵਿਆ, ਲੋਹ-ਬੱਧ ਹੱਬਾਂ ਵਾਲਾ, ਉੱਗਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਤੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗੁੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ। ਵੱਡੀ ਲੋਹ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਲੋਹ-ਗਦਿਆਂ ਤੇ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਦੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਉਹ ਬਰਛੀਆਂ ਤੇ ਫਾਹਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਖਰਿਆ, ਅਣ-ਜੁੜੀਆਂ ਕੀਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਜਾਵਲਿਨ ਤੇ ਯੁੱਧ-ਕੁਲ੍ਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ। ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉੱਠਦਾ, ਦੂਜੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਗਧਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਵਿਰੋਚਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ। ਦੈਤ ਹਯਗਰੀਵ, ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਆਪਣਾ ਰਥ ਵੈਰੀ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ। ਸੂਰ, ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਤੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਦਾ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਰਗਾ। ਗਧਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਾ, ਉਸਦੇ ਦੰਦ, ਹੋਠ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ। ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਵੱਡਾ ਦੈਤ, ਆਪਣੀ ਭਿਆਨਕ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣੀ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੈਤ ਫੌਜ ਦੀ ਵਵਸਥਾ ਕਰਦਾ। ਸ਼ਵੇਤ, ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਚਿੱਟੇ ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਚਿੱਟੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਯੁੱਧ ਵਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਮਹਾਂ-ਸਮਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਗਈ।