ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਨਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਆਪ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਵਾਛੜਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, “ਇਹ ਵਾਛੜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।” ਉਹ ਗਾਂ ਤਾਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ, ਪਰ ਉਹ ਸੱਤ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਵੇਦ-ਬਲ ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਸਨ, ਉਸ ਨਿਰਦਯਤਾ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਵੀ ਨਿਡਰ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਦਸਾਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਨਿਰਦਯਤਾ ਸ੍ਰਾਦਧ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨਿਰਦਯ ਕੰਮ ਕਰਦੇ। ਪਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਜਨਮੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮੁੜ ਉਪਵਾਸ ਅਪਣਾਇਆ। ਇਹ ਸੱਤ ਜਣੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਸੀ, ਕਾਲੰਜਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਨੀਲਕੰਠ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਿਰਨ ਬਣ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਧਰਮਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਗਏ। ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਸੱਤ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਨਾਮ ਤੇ ਕੰਮ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਯੋਗੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ: ਸੁਮਨਾ, ਕੁਮੁਦ, ਸ਼ੁੱਧ, ਛਿਦ੍ਰਦਰਸ਼ੀ, ਸੁਨੇਤ੍ਰਕ, ਸੁਨੇਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਯੋਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਏ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਗ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸੀ, ਪਾਂਚਾਲਾ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਕੋਪਾਲ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ। ਉਥੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿਤਾ ਭਗਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਦੋ, ਉਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ। ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਸਨ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣੇ। ਪਰ ਇਕ, ਵਿਭਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤ, “ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ” ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਦੋ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਕੰਡਰੀਕ ਅਤੇ ਸੁਬਾਲਕ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਪੁਜਾਰੀ ਉਸ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਪਾਂਚਾਲਾ ਦਾ ਇਹ ਰਾਜਾ ਬੜਾ ਵੀਰਵਾਨ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਯੋਗ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਦੇਵਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਸ਼ੁਭ ਲਛਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਮਨਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਪਿਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਪਿਤਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦਨੀ ਬਣ ਗਈ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਾਗ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦੇ ਝਗੜੇ ਵਿਚ ਉਲਝਿਆ ਦੇਖਿਆ। ਨਰ ਕੀੜਾ, ਚਿਟੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ: “ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਚੌੜੇ ਹੰਢੇ, ਸੋਹਣੀ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਵਧੀਆ ਅੱਖਾਂ-ਜੁਬਾਨ ਵਾਲੀ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ।” “ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖਾਂਦੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀ, ਮੈਂ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਤੇ ਡਰ ਜਾਂਦੀ। ਦੱਸ, ਸੋਹਣੀਏ, ਕਿਉਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਖੜੀ ਹੈਂ?” ਉਹ ਚਿਟੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ, “ਤੂੰ ਮੰਝਾਠੀਆ! ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੋਦਕ ਪਾਊਡਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਨ ਲੰਘਾਇਆ।” ਨਰ ਕੀੜਾ ਆਖਦਾ, “ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਲੱਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ, ਇਹ ਇਕੋ ਗਲਤੀ ਸੀ। ਮੁੜ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਛੁਹਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਿਟੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਉਸਨੂੰ ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ? ਚਾਰ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮੇ? ਉਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਉਹ ਚਕਰ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਬੁੱਢੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੱਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ, ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਅਤੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕੰਮ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ, “ਅਸੀਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੇ,” ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਸੁਦਰੀਦ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਪੁੱਤਰੋ, ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਅਧਰਮ ਹੈ,” ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਪਰ ਉਹ ਗਰੀਬ ਪੁੱਤ ਆਪਣੇ ਬੁੱਢੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਲ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਪੁੱਤਰ ਪੁੱਛਦੇ, “ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਕੀ ਹੈ? ਜੀਉਂਦੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋ?” ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਧਨ ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਪਾਠ ਕਰੋਗੇ, ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇਵੇਗਾ।” ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੁਰੂਜਾਂਗਲ ਵਿਚ, ਦਸਾਪੁਰ ਦੇ ਦਾਸ, ਕਾਲੰਜਰ ਦੇ ਹਿਰਨ, ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸੱਤ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਥੇ ਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬੁੱਢਾ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਰਾਜ ਮਹਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ, ਪਿਤਾ ਭਗਤੀ, ਤਪੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।