ਸੁਰਸਾ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕੋਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਧਰਮ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸਾਧਿਆ ਤੋਂ ਸਾਧਿਆ ਦੇਵਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਭਵ, ਪ੍ਰਭਵ, ਈਸ਼, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਹਨ, ਅਰੁਣ, ਆਰੁਣੀ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ, ਬਲਾ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਜਨਮੇ। ਆਗੇ, ਹਵਿਸ਼ਯ, ਵਿਤਾਨ, ਵਿਧਾਨ, ਸ਼ਮਿਤਾ, ਵਤਸਰ, ਭੂਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਸੁਪਰਵਾਣ, ਬ੍ਰਿਹਤਕਾਂਤੀ, ਉਹ ਸਾਧਿਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਪਿਛਲਗੂ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਾ, ਫਿਰ ਅਟੱਲ ਧ੍ਰੁਵ, ਤੀਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ, ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਸੋਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਜਨਮ ਲਏ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਮ ਅਗਲੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਸੱਤਵਾਂ ਵਾਯੂ, ਅੱਠਵਾਂ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਵਸੂ ਆਏ। ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸੁਦੇਵੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਦੇਵੀ ਤੋਂ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵ ਵੀ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਥਨ ਹੈ। ਡਕ੍ਸ਼, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁਸ਼ਕਰਾਸ਼ਵਨ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ, ਮਧੁ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੱਪ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਕ, ਨੌਜਵਾਨ ਪਰ ਆਰਾਮ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਵਿਕੰਭ, ਅਤੇ ਗੁਰੂੜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਰੁਤਵਤੀ ਨੇ ਮਾਰੁਤਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੇ। ਅੱਗ, ਨੇਤਰ, ਸੂਰਜ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਮਰ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਕਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਬਾਹੁ ਆਏ। ਵਿਰਾਜ, ਬੋਲੀ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ, ਮਤੀ, ਅਸ਼੍ਵਮਿਤ੍ਰ, ਚਿਤ੍ਰਰਸ਼ਮਿ, ਨਿਸ਼ਧਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਹੂਯੰਤ, ਵਾਢਵਾ, ਚਾਰਿਤ੍ਰ, ਮੰਡਪਨਾਗ, ਬ੍ਰਿਹੰਤ, ਬ੍ਰਿਹਦਰੂਪ ਅਤੇ ਪੂਤਨਾਨੁਗ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਮਾਰੁਤਵਤੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੇ ਗਣ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ। ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ, ਵਿ੍ਣੁ, ਭਗ, ਤਵਸ਼ਟਰ, ਵਰੁਣ, ਅਰਯਮਨ, ਰਵੀ, ਪੁਸ਼ਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਧਨਦ, ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਜਨਯ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ। ਆਦਿਤਿਆ ਦੇ ਦੋ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਸਰਸਵਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਤਪ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ। ਦਾਨੁ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ। ਕਾਲਾ ਨੇ ਕਾਲਕੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਰਸਾ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੰਹਿਕਾ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਮੁਨੀ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ। ਤਾਮਰਾ ਨੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਣਵਾਨ ਹਨ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰੋਧਾ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗਣ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਚੌਪਾਇਆ ਜੀਵ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਸੁਪਰਣ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਨਤਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਧੇ। ਫਿਰ, ਪੌਸ਼ਕਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਵਿਰਭਾਵ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ, ਦਵੈਪਾਯਨ ਨੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਰੁਸ਼, ਵਿ੍ਣੁ, ਹਰੀ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਉੱਤਮ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਿਆਂ ’ਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਗ-ਰੁਝਾਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਿਰਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ—ਦੇਖਣ, ਮਨ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ—ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸ ’ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਧਨ, ਘੱਟ ਆਯੁ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਯਜ, ਵੇਦ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਵਿ੍ਣੁ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਹਰੀ ਦੇ ਇਸ ਪੌਸ਼ਕਰਕ ਅੰਸ਼ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪੌਸ਼ਕਰਕ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਸੁਣੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿ੍ਣੁ ਦੀ ਦਿਵਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੈਕੁੰਠ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣੋ। ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੂੜ੍ਹ ਹਨ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਜਿਵੇਂ-ਕਿ-ਹੈ, ਸੁਣੋ। ਉਹ ਜੋ ਅਵ੍ਯਕਤ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਵਿਅਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਅਨੰਤ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਸਦਾ ਲਈ ਅਮਰ ਹੈ; ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮਾ, ਧਰਮ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਿ੍ਣੁ ਇੰਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਨ ਲਈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ—ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ—ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਦਿਕਾਲ ਤੋਂ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਜੀਵ ਪਿਛਲੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਮਨੂਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵਿ੍ਣੁ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਾਰਕਾਮਯ ਨਾਮਕ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।