ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਅੱਠਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਧਰਮਿਕ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਮਨ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਲੋਕ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਪਿਤਾਮਹ?" ਜਦੋਂ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਲੋਕ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਭੂर्भੁਵ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਪੁੱਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਯਣ, ਕਪਿਲ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਓਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਮਾਂ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਦੋ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਅਪਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਨੰਦ ਨਾ ਆਇਆ, ਤੇ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਅੱਧੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਪਤਨੀ ਰਚੀ। ਤਪ, ਤੇਜ, ਔਜਸ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਰਾਹੀਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੀ ਹੀ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਰਚਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ; ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਚਾਰ ਵੇਦ ਵੀ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਰਚੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਧਰਮ ਨਾਮ ਰਖਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਦਕ੍ਸ਼, ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਗੌਤਮ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅੰਗਿਰਸ ਅਤੇ ਮਨੂ ਆਏ। ਇਹ ਸਭ ਅਚੰਭੇਜਨਕ ਪਿਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੇਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਨੁ, ਕਾਲ, ਅਨਾਯੁ, ਸਿੰਹਿਕਾ, ਮੁਨੀ, ਤਾਮਰਾ, ਕਰੋਧਾ, ਸੁਰਤਾ, ਵਿਨਤਾ ਅਤੇ ਕਦਰੂ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਧੀਆਂ, ਰਾਜਨ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਹਨ। ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤਪ ਰਾਹੀਂ ਜੰਮੇ। ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਹੋਰ ਧੀਆਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਤਾਰੇ ਦਿੱਤੇ। ਰੋਹਿਣੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਮਈ ਤਾਰੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਮਰੁਤਵਤੀ, ਸਾਧਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਾ ਆਦਿ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ; ਇਹ ਪੰਜ, ਰਾਜਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਸੋਹਣੀ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਸਦਾ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਵਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੁਰਭੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਆਈ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਇਆ। ਰਚਨਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਉਸਦੇ ਕੋਲੋਂ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ। ਉਹ ਰਾਤ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਦੌੜੇ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਉਲਾਹਣ ਲਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਣ ਅਤੇ ਦੌੜਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਕਹਲਾਏ; ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਤੀਜੇ ਸਨ। ਮ੍ਰਿਗਵਿਆਧ, ਕਪਰਦੀ, ਦਹਨ, ਈਸ਼੍ਵਰ, ਅਹਿਰਬੁਧਨ੍ਯ, ਮਾਣਯੋਗ ਕਪਾਲੀ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲ ਵੀ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਯਗ੍ਯ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਜੰਮੇ। ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉੱਤਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਸ਼ੂ, ਬੱਕਰੀਆਂ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਜੰਮਿਆ। ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲੀ ਸੁਰਸਾ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਜੜੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ; ਧਰਮ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਕਾਮ, ਤੇ ਸਾਧਿਆ ਤੋਂ ਸਾਧਿਆ ਜੰਮੇ। ਭਵ, ਪ੍ਰਭਵ, ਈਸ਼, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰੀ, ਅਰੁਣ, ਆਰੁਣੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸੁ, ਬਲਾ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ। ਹਵਿਸ਼੍ਯ, ਵਿਤਾਨ, ਵਿਧਾਨ, ਸ਼ਮਿਤ, ਵਤਸਰ, ਭੂਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰੀ। ਸੁਪਰਵਾਣ, ਬ੍ਰਿਹਤਕਾਂਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਸਾਧਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਵਾਸਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਾ, ਦੂਜਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਧ੍ਰੁਵ, ਤੀਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸੁ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਸੋਮਾ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਮ ਜੰਮਿਆ; ਸੱਤਵਾਂ ਵਾਯੂ, ਅੱਠਵਾਂ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਵਸੂ। ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸੁਦੇਵੀ ਤੋਂ ਜੰਮੀ; ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਜੰਮੇ, ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਕ੍ਸ਼, ਮਹਾਬਲੀ ਪੁਸ਼ਕਰਸ੍ਵਨ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ, ਅਤੇ ਮਧੁ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸਪ। ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਕ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਵਿਸ਼ਕੰਭ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਗਰੁੜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ; ਮਰੁਤਵਤੀ ਨੇ ਮਰੁਤਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਯਾਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਰਚੀ ਗਈ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧੀਆਂ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ, ਗਾਂਵਾਂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਪਸ਼ੂ, ਜੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਫੈਲ ਗਏ।