ਜਦੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਵਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਪਕੜੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਹਿਲ ਗਏ। ਉਸ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ churn ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨੇਰੀ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਉਭਰ ਆਇਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਧਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਘਟਿਆ, ਇਕ ਵੱਡਾ ਰਸਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਖੁਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਆਪ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਸਾਰ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਹਵਾ ਜੰਮਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਰਗੜ ਤੋਂ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਵਾ ਤੋਂ ਜੰਮਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਪਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ, ਬਹੁ-ਰੂਪੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਹਜ਼ਾਰ ਚਤੁਰਯੁਗਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਗਤ-ਆਤਮਾ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਭੇਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਿਆਨ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਰ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਤੇ ਸਰਵੋਚ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗ ਦਾ ਜਾਣਨਹਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੀ—ਜੋ ਅਚੂਤ ਹੈ, ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ—ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਇਕ ਕਮਲ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਸੀ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗੀਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ, ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਕਮਲ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਮਲ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਛਾਤੀ ਕੋਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਯੋਗੀ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਚਹੁੰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਰਚਿਆ। ਉਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਈ ਕੋਸ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਮਲ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਦੇ ਜਾਣਨਹਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਪਦਮਾ ਹੀ ਰਸਾ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਤੱਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦਿਵਿਆ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰਬਤ ਹਨ: ਹਿਮਾਵਤ, ਮੇਰੂ, ਨੀਲਾ, ਨਿਸ਼ਾਧ, ਕੈਲਾਸ, ਮੁੰਜਵਾਨ, ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਰ, ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਰ, ਉਦਯ, ਪਿੰਜਰਾ ਅਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਰਬਤ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਰਬਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ—ਸਿੱਧਾਂ—ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਨਾਮ ਦੀ ਭੂਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕਾਰ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਰਸ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦਿਵਿਆ, ਮਨੋਹਰ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਮਲ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੇਸ਼ੇ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੇਸਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖਣਿਜ ਪਰਬਤ ਹਨ। ਉਹ ਕਮਲ ਦੇ ਕਈ ਪੱਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਲਾਕੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭੂਮੀਆਂ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਹੇਠਲੇ ਪੱਤੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੈਤਿਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਹਨ। ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਉਹ ਰਸ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਕਮਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਾਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਾਇਣ ਲਈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਇਸ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ 'ਪੁਸ਼ਕਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੀ ਕਾਰਨ, ਗਿਆਨੀ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨਾਲ, ਕਮਲ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਵਲੋਂ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਥਾਪਤ ਹੋਈ—ਪਰਬਤ, ਦਰਿਆ, ਤੇ ਝੀਲਾਂ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਦਵਿਤੀਯ, ਚਮਕਦਾਰ ਵਰੁਣ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣਾ ਵਿਛੌਣਾ—ਕਮਲ ਵਿਧੀ—ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ austerity ਵਿੱਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਵਿਘਨ ਆਇਆ: ਇੱਕ ਮਹਾਦੈਤ ਮਧੁ ਜੰਮਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਕੈਟਭਾ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਰਜ ਤੇ ਤਮਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਤਮੋਗੁਣੀ ਜੀਵ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਦਿਵਿਆ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦ, ਉੱਚੇ ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਂਹ-ਬਾਂਹ ਤੇ ਕੜੇ ਤੇ ਕੰਗਣ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਖਾਂ ਚੌੜੀਆਂ ਤੇ ਤਾਮਰ ਰੰਗੀਆਂ, ਛਾਤੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗਾ ਡਾਢਾ ਢਾਂਚਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਉਂਦੇ ਪਰਬਤ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਨਵੇਂ ਬਦਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਚਿਹਰੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਨ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਫੜੇ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦੇ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉਚੱਕ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਹਰੀ, ਜਿਹੜਾ ਮਧੁ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਜਾਪਦੇ। ਉਹ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੁਖ ਕੀਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਯੋਗੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ, ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਮਨੋਂਜਾਤ, ਦੈਤ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੈਤ ਸਨ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਮਾਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਚਿੱਟਾ ਪੱਗ ਬੱਧਿਆ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ, ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਹੈਂ? ਆ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਲੜ, ਹੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ! ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੈਂ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜੋ ਦੋ ਅਤੀਤ-ਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ।