ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਅਸਮਾਨ ‘ਚ ਵੱਡੇ ਅਸਮਾਨੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸੋਹਣੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ‘ਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਕਾਲਾ, ਸਿਰਹੀਣ ਧੜ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਅਣਗਿਣਤ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਰ ਵਾਰ ਅਸਮਾਨ ‘ਚ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਸਮਾਨ ‘ਚ ਧੂੰਏ ਵਰਗੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸੱਤ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਆਏ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਸਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਕੋਲ-ਕੋਲ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸ਼ੁੱਕਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਖੜੇ ਸਨ, ਤੇ ਸ਼ਨੀ ਤੇ ਮੰਗਲ ਵੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ‘ਚ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਿੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜੋ ਤਾਰੇ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰੋਹਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਰਾਹੂ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉੱਤੇ ਉੱਗਦੇ ਹੋਏ ਉਲਕਾਪਾਤ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ; ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਉਲਕੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਵੀ ਖੂਨ ਵਰਸਾਇਆ; ਉਲਕੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੇ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਅਣਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਆਏ, ਤੇ ਵਾਟੀਆਂ ਵੀ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦ ਗਈਆਂ—ਇਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਫਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਫੁੱਲ ਨਿਕਲ ਆਏ; ਉਹ ਖੁਲਦੇ-ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ, ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਰੋਂਦੇ ਦਿਸਦੇ। ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਚੀਕ ਪਈਆਂ, ਧੂੰਆ ਛੱਡਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਨ ਲੱਗੀਆਂ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੇ ਡਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ। ਜੰਗਲੀ ਤੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਨਦੀਆਂ ਉਲਟੀ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਾਲ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈਆਂ, ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀਆਂ। ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਜੋ ਪੂਜਣਯੋਗ ਸਨ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਹ ਝੜੇ, ਟੁੱਟੇ ਤੇ ਵੱਕੜ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੁਪਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਦੈਤ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਗੋਦਾਮ ਤੇ ਹਥਿਆਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕੇਤ ਦਿਸ ਪਏ। ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਭਿਆਨਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਨੇ ਰਚੇ, ਦੈਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਰ, ਪੰਜ ਤੇ ਸੱਤ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅੱਗ ਛੱਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਵਾਸੁਕੀ, ਤਖਸ਼ਕ, ਕਰਕੋਟਕ, ਧਨੰਜਯ, ਏਲਾਮੁਖ, ਕਾਲੀਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮਹਾਪਦਮ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਪ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ੇਸ਼, ਸੋਨੇ ਦੀ ਝੰਡ ਵਾਲਾ, ਅਨੰਤ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਉਹ ਵੀ ਹਿਲ ਗਿਆ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਜਲ-ਨਿਵਾਸੀ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਆਧਾਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕੰਬ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡਾ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਉਹ ਚਾਰ-ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਵਾਂਗ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਨੂੰ ਜਕੜੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਭਾਗੀਰਥੀ, ਸਰਯੂ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਫਿਰ ਯਮੁਨਾ, ਕਾਵੇਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਵੇਨਾ, ਗਹਿਰੀ ਸੁਵੇਨਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੋਦਾਵਰੀ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਕੰਬ ਗਈਆਂ। ਚਰਮਣਵਤੀ, ਸਿੰਧੂ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਮਲਾ-ਪ੍ਰਭਾਵਾ, ਤੇ ਸੋਣਾ—ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ—ਇਹ ਵੀ ਕੰਬ ਗਈਆਂ। ਨਰਮਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ; ਗੋਮਤੀ, ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਰਸਵਤੀ—ਇਹ ਵੀ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਮਾਹੀ, ਕਲਾਮਾਹੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਤਮਸਾ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ, ਰਤਨਾਵਤ—ਜੋ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ—ਇਹ ਸਭ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ। ਸੁਵਰਨ-ਪ੍ਰਕਟਾ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਵਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ; ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਲੌਹਿਤਯਾ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਪਟਟਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਖਜਾਨਾ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸੀ; ਮਹਾਨ ਪਿੰਡ ਮਗਧ, ਮੁੰਡਾ, ਤੇ ਸ਼ੁੰਗਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ; ਸੁਹਮ, ਮੱਲ, ਵਿਦੇਹ, ਮਲਵ, ਕਾਸ਼ੀ-ਕੋਸਲ, ਤੇ ਗਰੁੜ ਦਾ ਨਿਵਾਸ—ਇਹ ਸਭ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ, ਕੈਲਾਸ਼ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਰਗੀ, ਪਟਟਨ ਨਗਰੀ; ਲਾਲ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਲੌਹਿਤਯਾ ਸਮੁੰਦਰ; ਉਦਯਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੌਬਾਰੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ, ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਤੇ ਖਿੜਦੇ ਕਰਨਿਕਾਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਯੋਮੁਖ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ; ਮੰਗਲਮਈ ਮਲਯਾ ਪਰਬਤ, ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਸੌਰਾਠ, ਬਹਿਲਿਕਾ, ਸ਼ੂਰਭੀਰ, ਭੋਜ, ਪਾਂਡਿਆ, ਵੰਗ, ਕਲਿੰਗ, ਤੇ ਤਾਮਰਲਿਪਤਕ—ਇਹ ਸਭ, ਨਾਲ ਹੀ ਉੰਦ੍ਰ, ਪੌਂਦ੍ਰ, ਵਾਮਚੂਦ, ਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਲੋਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਕੰਬ ਗਏ। ਅਗਸਤਯ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪਹੁੰਚ ਸੀ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੀ ਸਭਾ, ਜੋ ਵਿਖਰ ਗਈ ਤੇ ਮੋਹਕ ਸੀ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਅਨੇਕ ਅਜੀਬ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਵੱਡੇ ਖਿੜਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ-ਅਸਮਾਨ ‘ਚ ਵੱਡੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਭ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਵੱਡਾ ਯੁੱਗ-ਪਲਟਣ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।