ਇੰਦਰ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੀਂਹ ਪਾ ਕੇ ਥੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਜੰਗ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੈਤਿਰੀ ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਘਣਘੋਰ ਹਨੇਰੀ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੈਤਿਆ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਵਿਚ, ਦੈਤਿਆ ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ, ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਸਾਰੀਆਂ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਰਝਾਏ ਹੋਏ, ਦੈਤਿਰੀ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਰੀ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕਦਾ ਹੈ, ਉਹਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਵਹ, ਪ੍ਰਵਹ, ਵਿਵਹ, ਉਦਾਵਹ, ਪਰਾਵਹ, ਅਤੇ ਸੰਵਹ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਪਰਿਵਹ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੱਤ ਮਰੁਤ ਵੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਮਨਮੁਤਾਬਿਕ ਘੁੰਮਦੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਆਮ ਲੀਕ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਧੰਨ ਸੂਰਜ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਹਨੇਰਾ, ਸਿਰ-ਵਿਹੂਣ ਧੜ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਛੱਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਧੰਨ ਚਿੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਭਿਆਨਕ ਸੂਰਜ, ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਸੀੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਹਨ; ਸ਼ਨੀ ਤੇ ਮੰਗਲ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਡਰਾਉਣੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਜੋ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹਨ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੀੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਆਪਣੇ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੋਹਣੀ ਨੂ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਾ ਕਿ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਰਾਹੂ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਉਲਕਾ ਪਿੰਡ ਵੱਜਦੇ ਹਨ; ਉਲਕਾ ਪਿੰਡ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨਮੁਤਾਬਿਕ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ, ਖੂਨ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਲਕਾ ਪਿੰਡ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਵੱਡੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਗੈਰ-ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤ ਫੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਵੀ ਫਲ ਨਾਲ ਲਦ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਹ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਨਾਸ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਫਲ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਫੁੱਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਖੁਲਦੇ ਤੇ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ, ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਰੋ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਗੂੰਜ ਵਾਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਚੀਕ ਪਾਉਂਦੀਆਂ, ਧੂੰਆ ਕਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸੜਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ ਤੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਦਰਿਆ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਮਾੜਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਾਲ ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਦਿਸਦੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਜੋ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ; ਉਹ ਹਵਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ, ਵੰਕੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਵੀ, ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀਆਂ, ਇਹ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਦੈਤਿਰੀ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਅੰਨ-ਭੰਡਾਰ ਤੇ ਹਥਿਆਰ-ਘਰ ਵਿਚ ਮਧੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕੇਤ, ਜੋ ਕਾਲ ਨੇ ਰਚੇ, ਦੈਤਿਰੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਸ ਵਾਸਤੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਦੈਤਿਰੀ ਰਾਜਾ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ, ਪੰਜ, ਤੇ ਸੱਤ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਅੱਗ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਾਸੁਕੀ, ਤਕਸ਼ਕ, ਕਰਕੋਟ, ਧਨੰਜਯ, ਏਲਾਮੁਖ, ਕਾਲੀਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮਹਾਪਦਮ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਥਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਨਾਗ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਤਾਕਾ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੇਸ਼, ਅਨੰਤ, ਜੋ ਬੜੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਿਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕੰਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ, ਜੋ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਵੱਡੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਪ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੈਤਿਰੀ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਹੋਠ ਚੁਬਾਉਂਦਾ, ਵੱਡੇ ਸੂਰ (ਵਰਾਹ) ਵਾਂਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ; ਭਾਗੀਰਥੀ, ਸਰਯੂ, ਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦਰਿਆ ਵੀ ਕੰਬਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਯਮੁਨਾ, ਕਾਵੇਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਵੇਣਾ, ਡੂੰਘਾ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੁਵੇਣਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੋਦਾਵਰੀ ਵੀ। ਚਰਮਣਵਤੀ, ਸਿੰਧੂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਕਮਲਾ-ਪ੍ਰਭਵਾ, ਅਤੇ ਸੋਨਾ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਨਰਮਦਾ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਚਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਤ੍ਰਾਵਤੀ; ਗੋਮਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਰਸਵਤੀ। ਮਾਹੀ, ਅਤੇ ਕਲਮਾਹੀ; ਤਮਸਾ, ਜੋ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜੰਬੂਦਵੀਪ, ਰਤਨਾਵਤਾ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਸੁਵਰਨ-ਪ੍ਰਕਟਾ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ; ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ ਲੌਹਿਤਯਾ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਦੈਤਿਰੀ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ, ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਕੇਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਤੇ ਦੈਤਿਆ ਦਾ ਨਾਸ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।