ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੇ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਸਭ ਨੇ ਨਾਰਾਯਣ ਜੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੜੀ ਵਿਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਨਾਰਾਯਣ! ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰਨ ਆਏ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਮਾਰੋ।" ਫਿਰ ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਰਬੋਚ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਮਹਾਨ ਆਚਾਰਯ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸਰਬੋਚ ਦੇਵਤਾ ਹੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਾਯਣ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ: "ਡਰੋ ਨਾ, ਹੇ ਅਮਰ ਲੋਕੋ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੀ ਵਰਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਕੋਈ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਇਹ ਚਾਹੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਅਜੇਅ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮੈਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਖਤਮ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਵਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਦਾ ਨਿਸਚਯ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਓਂਕਾਰ ਦਾ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿ्णੂ, ਓਂਕਾਰ ਸਮੇਤ, ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਹਰੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਨਰਸਿੰਹ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ—ਆਧਾ ਮਨੁੱਖ, ਆਧਾ ਸਿੰਘ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਛੂਹਿਆ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੀ ਵੱਡੀ, ਦਿਵਿਆ, ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸਭਾ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਸਭਾ ਸੌ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ, ਦਿਵਿਆ, ਮਨਮੌਜੀ, ਤੇ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਨਾਂ ਬੁੱਢਾਪਾ ਸੀ, ਨਾਂ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ; ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਅਟੱਲ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਹਲ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਭਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ, ਦਿਵਿਆ ਮਣੀਆਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਥੇ ਨੀਲੇ, ਪੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ, ਕਾਲੇ, ਲਾਲ ਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਬੂਟੇ, ਹਰੇਕ ਉੱਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਭਾ ਇੰਨੀ ਚਿੱਟੀ ਲੱਗਦੀ ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਦੁਖ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਡ, ਨਾ ਗਰਮੀ; ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਉਹ ਭੁੱਖ, ਤਰਸ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ। ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟ ਸੀ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸਤੰਭ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹਿਲ ਟਿਕਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੁਣਿ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਹ ਚਾਨਣ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਰਸਦਾਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ। ਉਥੇ ਸੁਗੰਧੀ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ; ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ। ਉਥੇ ਵੱਡੀਆਂ ਡਾਲੀਆਂ, ਨਰਮ ਕੋਪਲਾਂ, ਲੱਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਮਾਹੌਲ ਸੋਹਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਬਲੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਰਸਦਾਰ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ। ਝੀਲਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਨਾ ਠੰਡੀਆਂ, ਨਾ ਗਰਮ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੀਰਥ ਜਲ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਝੀਲਾਂ ਕਮਲਾਂ, ਨੀਲੋਫਰ, ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ, ਲਾਲ ਕੁਵਲ, ਨੀਲੇ ਕੁਮੁਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਸੋਹਣੇ ਧਾਰਤਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਪੰਛੀ, ਰਾਜਹੰਸ, ਪ੍ਰਿਯ ਕਰੰਡਵ, ਚਕਰਵਾਕ, ਸਾਰਸ ਤੇ ਕੁਰਰ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ। ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ, ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਕਈ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਧੁਨ, ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਕਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਸੁਗੰਧੀ ਲੱਤਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ, ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਕੇਤਕਾ, ਅਸ਼ੋਕ, ਸਰਲ, ਪੁੰਨਾਗ, ਤਿਲਕ, ਅਰਜੁਨ, ਅੰਬ, ਨੀਪ, ਪ੍ਰਸਥਪੁਸ਼ਪ, ਕਦੰਬ, ਬਕੁਲ, ਧਾਵਾ ਆਦਿ ਰੁੱਖ ਸਨ। ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਪਾਟਲ, ਸ਼ਾਲਮਲੀ, ਹਰਿਦਰਾ, ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਚੰਪਕ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸਨ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫੁੱਲਦਾਰ ਰੁੱਖ, ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖ, ਤੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਣਿਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਡਾਲੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਪਾਮ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਰਗੇ ਲੰਮੇ, ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ—ਕਾਲਾ, ਅਸ਼ੋਕ ਆਦਿ—ਸਨ। ਵਰੁਣ, ਵਤਸਨਾਭ, ਕਠਲ, ਚੰਦਨ, ਕਦੰਬ, ਸੁਮਨਸਾ, ਨੀਮ, ਪੀਪਲ, ਤੇ ਤਿੰਡੂਕ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਪਾਰਿਜਾਤ, ਲੋਧਰਾ, ਚਮੇਲੀ, ਭਦਰਦਾਰੂ, ਆਮਲਾ, ਜੰਬੂ, ਕੁਚਾ, ਤੇ ਸ਼ੈਲਵਾਲੁਕਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸਨ। ਖਜੂਰ, ਨਾਰੀਅਲ, ਹਰੀਤਕੀ, ਵਿਭੀਤਕ, ਕਾਲੀਯਕ, ਦ੍ਰੁਕਾਲ, ਹਿੰਗੁ ਤੇ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਕ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ। ਮੰਦਾਰ, ਕੁੰਦ, ਲਕਤ, ਪਤੰਗਾ, ਕੁਟਜ, ਲਾਲ ਕੁਰੰਟਕ, ਨੀਲੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਅਗਰੂ ਵੀ ਸਨ। ਕਦੰਬ, ਭਵਿਆ, ਅਨਾਰ, ਬੀਜਪੂਰਕਾ, ਸਪਤਪਰਨ, ਬਿਲਵ—ਸਭ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ। ਅਸ਼ੋਕ, ਤਮਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੂਟਿਆਂ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕਈ ਮਧੂਕ, ਸਪਤਪਰਨ, ਦੁਧਦਾਰ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸਨ। ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਜੰਗਲੀ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਚਕੋਰ ਪੰਛੀ, ਕਮਲ, ਮਸਤ ਕੋਕਿਲ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੇ, ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਲ, ਪੀਲੇ, ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਪੰਛੀ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜੀਵਜੀਵਿਕਾ ਪੰਛੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਉਥੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।