ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਹੋ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੁਣਗਾਨ ਭਰੇ ਬਚਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਹੇ ਗਏ ਸਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਸੁਣੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਠੰਢੇ ਤੇ ਸਾਂਤਵਾਦੀ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿ्णੁ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰ ਦੇਣਗੇ।” ਇਹ ਬਚਨ ਜਦੋਂ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪਣ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਲੌਟ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਹੀ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਵਰ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਵਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਅਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੈਤਿਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮਨ ਨਾਲ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਤੇ ਉੱਚ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਦੈਤਿਆ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਵਰ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਚੂਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਸ ਦੈਤਿਆ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਯੱਗ ਯੋਗਯ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯੱਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਆਦਿਤਿਆ, ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਵਸੁ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਯਕਸ਼, ਸਿੱਧ, ਦੁਜਾਤਿ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਮুনি—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿ্ণੁ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਯੱਗ-ਸਰੂਪ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਤੇ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, “ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ! ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ! ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰੋ।” ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, “ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਰਵੋਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਪਰਮ ਆਚਾਰਯ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪਰਮ ਦੇਵ ਹੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹੋ।” ਤਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਅਮਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵੋ! ਡਰ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤਤਾ ਦਾ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਮੁੜ ਪਾ ਲਵੋਗੇ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਦੈਤਿਆ, ਜੋ ਵਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜੇਅ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰਾਂਗਾ।” ਇਹ ਬਚਨ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਭਗਵਾਨ, ਉਂਮ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿ्णੁ, ਉਂਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਹਰੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਅੱਧਾ ਮਨੁੱਖ, ਅੱਧਾ ਸਿੰਘ। ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੇਹ, ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਦਿਵਯ, ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸਭਾ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਸਭਾ ਲਗਭਗ ਸਵਾ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ, ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ, ਦਿਵਯ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਯੋਗ, ਤੇ ਬੜੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਸਭਾ ਜਿਥੇ ਨ ਬੁੱਢਾਪਾ, ਨ ਦੁਖ, ਨ ਥਕਾਵਟ, ਨਿਸ਼ਚਲ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ। ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਵਿਚ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ, ਦਿਵਯ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਫਲ-ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਲਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਵਿਚ ਨੀਲੇ, ਪੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ, ਗੂੜ੍ਹੇ, ਕਾਲੇ, ਲਾਲ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਬੂਟੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਭਾ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਚਮਕਦੀ, ਰੌਸ਼ਨ ਤੇ ਦਿਵਯ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਬੜੀ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਪੀੜ, ਨਾ ਠੰਢ, ਨਾ ਗਰਮੀ; ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ, ਤਿਸ਼ਨ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਭਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਕਦੇ ਘਟਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਵੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਣ ਵਾਲੀ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹਨ; ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਸੁਆਦਲੇ ਤੇ ਵੱਧ-ਵੱਧ, ਕਦੇ ਮੁੱਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਸਦਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲਣ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ; ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਠੰਢ ਵਿਚ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟੋਪੀਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਨਰਮ ਕੋਪਲਾਂ, ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਛਪੱਛਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਉੱਤੇ। ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਫਲ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਝੀਲਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢੀਆਂ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ, ਤੇ ਸਭ ਤੀਰਥ ਜਲ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ ਝੀਲਾਂ ਕਮਲ, ਨੀਲੋਫਰ, ਸੌ ਪਤਰੀਆਂ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ, ਲਾਲ ਕੁਵਲ, ਨੀਲੇ ਕੁਮੁਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਸੋਹਣੇ ਧਾਰਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੰਛੀ, ਰਾਜਹੰਸ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਾਰੰਡਵ, ਚਕਰਵਾਕ, ਸਾਰਸ ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੁਰਰ ਪੰਛੀ ਵੀ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ, ਫਿੱਕੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਈ ਹੰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਸੁਭਾਗੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਲੱਤਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ, ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਖਿੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਕੇਤਕਾ, ਅਸ਼ੋਕ, ਸਰਲ, ਪੁੰਨਾਗ, ਤਿਲਕ, ਅਰਜੁਨ, ਅੰਬ, ਨੀਪ, ਪ੍ਰਸਥਪੁਸ਼ਪ, ਕਦੰਬ, ਬਕੁਲ, ਧਾਵਾ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਿਯੰਗੁ, ਪਾਟਲ, ਸ਼ਾਲਮਲੀ, ਹਰਿਦ੍ਰਾ, ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਚੰਪਕ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤ ਸਭਾ ਵਿਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਮੂੰਗਾ ਆਦਿ ਦਰੱਖਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਣਿਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਚੇ ਦਰੱਖਤ, ਤੇ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਬਨੂਸ ਤੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ, ਦਿਵਯ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਸਭਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ।