ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਉਸ ’ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਦਾ, ਫਿਰ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਹੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਨਿਯਤ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ। ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਦੀ ਰੀਤ ਮਗਰੋਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿਹਮਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਸਾਰਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ-ਸ਼੍ਰਾਦਧ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਰੀਤ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੀਜਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ "ਸੰਪੱਤੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ" ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ—ਜਿਵੇਂ ਤਿਉਹਾਰ, ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਤੇ—ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪਿਤਿਆਂ ਦਾ, ਫਿਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਓਆਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਘੀਰ, ਅਖੰਡ ਚੌਲ, ਫਲ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪੁਨੀਤ ਦੂਬ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੰਪੱਤੀ ਰੀਤ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੋਹਾਂ ਜਣੀਆਂ (ਦਵਿਜਾਂ) ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਲ ਦੀ ਭੇਟ ਜੌ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਨੰਦੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਕ੍ਰਮ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਸੰਪੱਤੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਏਕੋੱਦਿਸ਼ਟ ਰੀਤ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ: ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੈਲ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਮੈਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਸ ਦਿਨ ਹੈ; ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ; ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ। ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੀੰਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ। ਹੱਡੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ, ਮੁਰਦਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਨਿਯਮਿਤ ਹੈ। ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਤਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਉਸਦੇ ਯਾਤਰਾ-ਖਰਚ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸੰਤੋਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਤਕ ਮ੍ਰਿਤ ਲੋਕ (ਯਮਪੁਰੀ) ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਤਕ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਤਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਦੁੱਧ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਗਿਆਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੈਲ ਨਹੀਂ, ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਫਿਰ ਏਕੋੱਦਿਸ਼ਟ ਰੀਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵ-ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਕ ਹੀ ਜਨੇਊ, ਇੱਕ ਅਰਘ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੇਟ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; "ਉਹ ਆ ਜਾਵੇ" ਇਹ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਤਿਲ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਵਿਖੇ ਛਿੜਕ ਕੇ, "ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਵੇ" ਇਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਪਿਤਾ ਲਈ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਵੀਦਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਮੈਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਵੱਖਰੀ ਚਾਦਰ/ਬਿਸਤਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਮੂਰਤੀ, ਫਲ ਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਲਦ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰੀਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਭਾਗੀ ਪੀਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਤਕ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਤਿਲ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ’ਤੇ, ਸਪੀੰਡਿਕਰਨ ਰੀਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਪੀੰਡਿਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਪੱਖਵਾ਼ਸਿਕ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਵਾਧੂ ਰੀਤਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਪੀੰਡਿਕਰਨ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਤਿਲ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਘੜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਘੜਾ ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਭੇਟ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਪਿੰਡ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਖਦਾ ਹੈ "ਜੋ ਬਰਾਬਰ ਹਨ"; ਆਖਰੀ ਦੋ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖਰੀ ਪਿੰਡ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਕਰ ਕੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਲਈ ਫਿਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਹੁਣ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ ਆਦਿਕ ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧਮ ਦਰਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਪੀੰਡਿਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਹੁਣ ਭੇਟ ਸਿਰਫ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗ੍ਰਹਣ ਆਦਿ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਿਨ, ਤਿੰਨ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਾਲੀ ਰੀਤ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੌਤ ਦੇ ਦਿਨ ਪੱਖਵਾ਼ਸਿਕ ਰੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਪਿਤਰ-ਘਾਤੀ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੇ ਭਰਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਥੱਲੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਲਝਣ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਾਲੀ ਰੀਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਿਨਾਂ ਈਰਖਾ ਦੇ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਕ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਘੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ्ञ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੀਦਵਾਨ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪਿੰਡ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਪੀੰਡਿਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਤਿੰਨ ਜਥਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬਚੀ ਹੋਈ ਭੇਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਚੌਥੇ ਪਿਤਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੱਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਚਤ-ਭੋਗੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪਿਤਰ ਤੱਕ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਹੈ।