ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੰਡਿਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸੱਦੀ ਜਾਂਦੀ, ਮਾਤਾ, ਜੋ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੇ ਜਲਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਜੈਯ ਅਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਭਵ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਸਭ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਫਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ—ਸਭ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਵੀਰਕਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਪਰਮ ਸੁਖੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸੁਭਾਗ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਮਹਾਗੌਰੀ, ਸੋਹਣੀ ਗੌਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੂਪ ਮਨ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਰਨ ਕਲਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਪਤਲੀ, ਚੌੜੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਛਾਤੀਆਂ, ਕਮਰ ਪਤਲੀ, ਪਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੋਹ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਵਗਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਨਰਮ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਛਾ, ਚਿੰਤਾ, ਉਦਾਸੀ, ਭਯੰਕਰਤਾ, ਸ਼ੂਰਤਾ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸੀ। ਰੁਦ੍ਰ ਕੁਝ ਦਇਆਲੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਾਸਾ ਕਰਦਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਅਜੀਬ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਭਯੰਕਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਵਾਸਣੀ ਨੇ ਵੀ ਭੈਰਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਾਸੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪ ਵੇਖੇ। ਜਦ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਪ ਖਤਮ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਤਾਰਾ-ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਦਿਖਾਇਆ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਾਰ ਰੂਪ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਹਾਰ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਸ਼ੰਕਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਾ ਕੇ, ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ, ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਲੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨਿਰੰਤਰ ਚਲਦੀ ਰਹੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ। ਵੀਰਕਾ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਹਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇੱਥੇ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ; ਵ੍ਰਸ਼-ਧਾਰੀ (ਸ਼ੰਕਰ) ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਖੇਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਆਏ ਜਿਵੇਂ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਦੇਵਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੰਕਰ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਤਾ ਲਗਾਏ। ਅੱਗ ਨੇ, ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਾਲੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਸ਼ਰਵ (ਸ਼ੰਕਰ) ਨੂੰ ਗਿਰਿਜਾ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕੁਝ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰਾ ਅੱਧਾ ਵੀਰਯ ਦੇਵੀ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਅੱਗ, ਵੀਰਯ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲਜਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੁਕ ਗਈ, ਤੂੰ ਦੂਜਾ ਅੱਧਾ ਪੀ ਲੈ।” “ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੀਰਯ ਪੀ ਲਿਆ। ਉਸ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਰ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਚਿਰ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਵੀਰਯ ਨਿਕਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਨਿਕਲਿਆ, ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਝੀਲ ਬਣ ਗਈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਉਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝੀਲ ਵੱਲ ਗਈ। ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ‘ਤੇ ਗਈ; ਉੱਥੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਮਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਲਈ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠੀ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਮਿੱਠਾ, ਪਵਿਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈਆਂ, ਛੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ‘ਤੇ ਦੂਧ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।” ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। “ਜੇਕਰ ਤੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗੇ; ਪਰ ਉਹ ਸਾਡਾ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਸਾਡੇ ਨਾਮ ਲਏ, ਅਤੇ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ।” ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਹਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਹੋਣ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਗ ਦਿਆਂਗੀਆਂ; ਜੇ ਇਹ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।” ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ‘ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਦੁੱਧ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੀ ਲਿਆ; ਜਦ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੱਜੀ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਚੀਰਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਇਕ ਅਸਧਾਰਣ ਬੱਚਾ ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਬਰਛੀ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਛੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਮੰਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਕੁਮਾਰਾ ਬਣਿਆ। ਫਿਰ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੱਚਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ; ਸਕੰਦਾ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ, ਅੱਗ ਦੇ ਵੀਰਯ ਤੋਂ, ਵਿਰੋਧੀ-ਨਾਸਕ, ਸੋਹਣੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਜਨਮਿਆ। ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ “ਸ਼ਾਖਾ” ਕਿਹਾ ਗਿਆ; “ਸ਼ਾਖਾ” ਨਾਮ ਛੇ ਮੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਖਾ, ਛੇ-ਮੁਖੀ, ਸਕੰਦਾ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ, ਛੇ-ਮੁਖੀ, ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਚੈਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਰੀਕ ਨੂੰ, ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਵੱਡੇ ਨਰਸਿੰਗ ਘਣ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏ। ਚੈਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਰੀਕ ਨੂੰ, ਪਾਕ-ਸ਼ਾਸਨ (ਇੰਦਰ), ਦੋ ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਬਣਨ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ, ਆਗਨੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਾਲ, ਛੇ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੈਤ-ਨਾਸਕ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ, ਸਕੰਦਾ, ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ।