ਵੀਰਕਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਰਮ ਨਾ ਰਹੇ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਹਾਂ, ਵੀਰਕਾ। ਮੈਂ ਹੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ। ਇਹ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਮੈਨੂੰ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" ਮਾਤਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਮੈਨੂੰ ਅਸੁਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਸ਼ੰਕਰ ਗੁਪਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਰੀ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਵੇਂਗਾ ਅਤੇ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇਂਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੀਰਕਾ ਨੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਾ-ਧੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਤੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਝੁਕਦੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਤੂੰ ਸਰਨ ਆਏਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਝੁਕਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈਂ—ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਤੇਰੀ ਗਰਦਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਖਰੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ—ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਦੂਜੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਹੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੇ ਅਜੈਯ ਰੂਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ, ਜਦ ਤੂੰ ਅੰਧਕ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।" "ਤੂੰ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ, ਤੇਰੀ ਗਰਦਨ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਤੇਰੀਆਂ ਲਾਲ-ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾ-ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਚੰਡਿਕਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਮਾਂ, ਜੋ ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਇਕੱਲੀ ਹੀ, ਝੁਕਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।" "ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਅਜੈਯ ਤੇ ਅਤੁੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਭਵ-ਪ੍ਰਿਯ। ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਅੱਗ ਦੀ ਜਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਫਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ—ਸਭ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆਂ ਦੀ ਸਰਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਇੱਥੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੀ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ।" ਵੀਰਕਾ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣਕੇ, ਮਾਤਾ, ਜੋ ਪਰਵਤ-ਧੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਸੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਉਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਮਹਾਗੌਰੀ, ਸੁੰਦਰ ਗੌਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਮਨ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ, ਸਰੀਰ ਪਤਲਾ, ਚੌੜੀਆਂ ਕਮਰਾਂ, ਭਾਰੀ ਛਾਤੀ, ਪੱਟ ਪਤਲਾ, ਪਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਮੋਹਕਤਾ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਗਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਰ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਨਰਮ ਮਸਤ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਵਿਚ ਆਸਕਤੀ, ਉਤਾਵਲਾ, ਉਦਾਸ, ਭਿਆਨਕ, ਵੀਰ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ—all ਭਾਵਨਾ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਕੁਝ ਦਇਆਲੂ, ਹੱਸਦਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਅਜੀਬ ਹੋ ਗਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਮਾਤਾ ਨੇ ਵੀ ਭੈਰਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਜੋੜਾ ਸੀ; ਪਹਾੜ-ਵਾਸਣੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪ ਵੇਖਾਏ। ਜਦ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਪ ਸਮਾਪਤ ਹੋਏ, ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਦਰਸਾਇਆ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਗਤ-ਸਰੂਪਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਵਸਤੂ ਸੀ, ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਨੰਦਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੋਵੇਂ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਅਟੁੱਟ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਵੀਰਕਾ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਹਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ; ਵ੍ਰਿਸ਼-ਧਵਜ ਸ਼ਿਵ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" ਸੋ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਏ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖੋ ਸ਼ੰਕਰ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਗ ਨੇ ਸੂਰਖੀ ਦੀ ਝਿੜਕ ਤੋਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਸੂਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸ਼ਰਵਾ ਨੂੰ ਗਿਰਿਜਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦਾ ਦੇਖਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੂਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਕੁਝ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਅੱਧਾ ਵੀਰਜ ਮਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਗਈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਬਾਕੀ ਅੱਧਾ ਪੀ ਲੈ।" "ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ;" ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਹ ਤੇਜ ਵੀਰਜ ਪੀ ਲਿਆ। ਉਸ ਨਾਲ, ਹਰੇਕ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਰ ਗਏ; ਉਹ ਵੀਰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਟਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਝੀਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਪੂਰਨ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝੀਲ ਵੱਲ ਗਈ। ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਉੱਤੇ ਗਈ; ਉੱਥੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੀ ਵੰਨ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਢੇ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਪੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮਿੱਠਾ, ਸੁੱਚਾ, ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਪਾਣੀ ਵੇਖਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਛੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ 'ਚੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲਿਜਾਇਆ ਸੀ। ਮਾਤਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ ਕਿ ਦੁੱਧ ਕਮਲ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।" ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗੀਆਂ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਡਾ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਸਾਡੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ।" ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਹੋਣ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਗ ਦੇਵਾਂਗੀਆਂ; ਜੇ ਇਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।