ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਮਾਤਾ, ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੂਤ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀਰਕ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਵੀਰਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਕੋਲ ਚੁਪਚਾਪ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਗਣੇਸ਼ਾ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਹੁਣ ਕਰੜੀ, ਰੁੱਖੀ, ਮੰਦੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ—ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਘ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ।" ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਵੀਰਕ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਜਾਇਬ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਪੁੱਛ ਉੱਚੀ ਤੇ ਲਟਕਦੀ ਹੋਈ, ਭਿਆਨਕ ਜਬੜੇ ਤੇ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੀਭ ਲਟਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੇਟ ਪਤਲਾ ਤੇ ਅੱਗ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਚਾਰ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਸ਼ਰਮ, ਜੋ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ, ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਗਿਰਿਜਾ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਬੋਲਿਆ, "ਧੀਏ, ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਣਪਹੁੰਚੀ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਦੇ ਸਕਾਂ? ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇਹ ਵੱਧ ਤਪੱਸਿਆ ਛੱਡ ਦੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਚਿਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, "ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਕਾਲੀ' ਆਖਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੀ ਹੋਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਇਕਤ੍ਰਿਤ ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵਾਂ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਅਰਧ ਅੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੇਂਗੀ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੌਰ-ਕਾਲਾ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਚਮੜੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਘੰਟੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਪੀਲੀ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਹੈਂ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਸ਼ੇਰ ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਵਾਹਨ ਬਣੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਜਾ, ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇਂਗੀ। ਇਹ ਯਕ੍ਸ਼ ਪੰਜਾਲਾ, ਜੋ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੌਂਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਦੇਵੀ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਵੀਰਕ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛੜੀ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਤੇਰਾ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਜਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਡਰ ਜਾਵੇਂਗੀ। ਇੱਕ ਦੈਤ, ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਠੱਗਣ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਗਿਆ ਤੇ ਰੱਬ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: 'ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਚੌਕਸੀ ਕਰ।' ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਚੌਕਸੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਕਈ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਤੁਰ ਜਾ!" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ—ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ—ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਅੰਦਰ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੰਵਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ, "ਉਹ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਤਾਂ ਦੈਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੀਰਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਮੂਰਖ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਗਲਤ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁੱਸਾ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੁੱਸਾ ਚਿਰਕਾਲੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਪੂਰੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣੀ ਆਸਾਨ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਵੀਰਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਲਾਜ ਨਾਲ ਤੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਹਾਂ, ਵੀਰਕ; ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭਰਮ ਨਾ ਆਵੇ। ਮੈਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਰੰਗ ਬਦਲਣ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਮੈਨੂੰ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਨੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੈਤ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਸ਼ੰਕਰ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਕੇਲੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀਰਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਵੇਂਗਾ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਵੀਰਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਤ ਹੋਏਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦੀ گردਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਖ਼ਰਾ ਸੋਨਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ—ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੁਰੰਤ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ? ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਕੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ-ਧਾਰੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ? ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਜਿੱਤ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਜੋ ਖ਼ਾਲਸਾ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅੰਧਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਬੋਤਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋਈ। ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠੀ, ਤੇਰੀ گردਨ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਤੇਰੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ, ਪੀਲੀ ਤੇ ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।