ਜਗਤ ਵਿਚ, ਹਰੇਕ ਥਾਂ, ਇਨਸਾਨ ਚਾਹੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹਰ ਥਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦਿਨ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹਨੇਰਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧ ਗਿਆ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਦਿਲ ਦੀ ਵੈਰੀਤਾ ਵਾਂਗਿ ਗੰਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਚੰਦਨੀ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਪਲੰਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਨਾਗ ਦੇ ਫਣ ਤੇ ਜੜੇ ਹੋਏ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦਾ ਜਾਲ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਸੁਹਣੀਆਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿਲਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਦਮ ਪੈਂਦੇ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ گردਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਹਲਕੇ ਹਲਕੇ ਵਲੈਣ ਨਾਲ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਚੰਦ-ਸ਼ੀਸ਼ ਵਾਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਾਲੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਰੰਗ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਰਾਤ ਨਾਲ ਰਲ ਗਈ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਖੇਡ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੋਟੀ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਫਿੱਕੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟਾ ਨਾਗ ਚੰਦਨ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਚੰਦਨੀ ਨਾਲ ਛੁਹੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਤੂੰ, ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਉੱਤਲੀ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਚਿਹਰਾ ਭੰਨ ਗਿਆ। "ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਮੰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਮੈਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਪ ਨਾਲ ਚਾਹਿਆ, ਉਹ ਹਰ ਪਗ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਪਹਾਸ ਹੀ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਨਾਂ ਕਰੜੀ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਤਿੱਖੀ, ਹੇ ਸ਼ਰਵਾ; ਤੂੰ ਤਾਂ ਇੰਦਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ, ਮਾਣ ਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਨਾਂ ਤਾਂ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਭਗਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ; ਬਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈਂ; ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਮਹਾਕਾਲੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਿਆਗ ਕਰਾਂਗੀ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰਾਂਗੀ; ਜਿੰਦ ਜੀਵਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਲਈ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਣ ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।" ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਵ ਨੇ ਚਿੰਤਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਂ ਨਾਂ ਤਾਂ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਨ ਸਥਿਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਉਠਦੀ; ਜੇ ਇਹ ਐਸਾ ਹੈ, ਡਰਪੋਕੀਏ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੁੜ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਮੈਂ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਸੁਚੱਜੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ। ਮੈਂ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਪਿਆਰ, ਅਣਾਦਰ ਜਾਂ ਉਪਹਾਸ ਵੀ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੇ।" ਪਰ, ਭਾਵੇਂ ਦੇਵ ਨੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਬੜੀਆਂ ਨਰਮ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਸਤੀ ਨੇ, ਜਿਹੜੀ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਫੜ ਲਏ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਜਲਦੀ ਵਿਚ, ਉੱਥੋਂ ਚਲ ਪਈ। ਜਦ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ, "ਸੱਚਮੁੱਚ, ਹਰੇਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਧੀਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈਂ। ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ ਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਓਹਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਕਠੋਰਤਾ ਲਈ ਹੈ, ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਟੇੜਾਪਣ, ਬਰਫ਼ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਔਖਾਈ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਠੰਡਕ ਲਈ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਕੰਨੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੰਦ ਭੀਚੇ ਹੋਏ ਸਨ: "ਸਾਰੇ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਾ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਸੰਗਤਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਕਈ ਜੀਭਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਰਾਖ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਬੰਧਨ, ਚੰਦ ਤੋਂ ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ, ਤੇ ਬਲਦ ਤੋਂ ਅਸਮਝਣ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਤੇਰੀਆਂ ਥਕਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਸ ਕਰ। ਤੂੰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿਚ ਨਿਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਨੰਗਾ ਹੈਂ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਖੋਪੜੀ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਕਦੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਧੀ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਜਦ ਉਹ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਲੋਂ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, "ਮਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ?" ਤੇ ਉਹ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੇ। ਵੀਰਕਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਕ ਗਈ ਸੀ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, "ਮਾਂ, ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ?" "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾ ਕਰੀਂ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਈ, ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।" ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਉੱਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੀਰਕਾ ਨੂੰ ਆਸ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਉਣਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਉਪਹਾਸ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਐਸਾ ਤਪ ਕਰਾਂਗੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ 'ਗੌਰੀ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲੇ।" "ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਥੇ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰੀਂ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖੀਂ ਕਿ ਕੋਈ ਭੀੜ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੀਂ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ।