ਹੇ ਵੀਰਕ, ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਜੋ ਪੁੱਤਰ-ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੱਗੀ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਇਹ ਮੰਗਲਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਕਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਭਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਬਚਪਨ ਦੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲਿਆ: "ਇੱਥੇ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਸਜਾਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਲਾਲ ਚਿੱਟੇ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਨੇ, ਇਹ ਸਿੰਦੁਵਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਥੇ ਚੰਬੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥੋਂ ਇਹ ਖਿਡੌਣਾ ਉਸਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਪੱਛਮ, ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਉੱਤਰ, ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਾਂ ਵਿੰਡੋ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਸੂਰਮੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ। ਅਖੀਰ, ਕੌਣ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ, ਜੋ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦੀ? ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸਦੀ ਸਮਝ ਥੋੜ੍ਹੀ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਮਾਸ, ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਘੇਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ। ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਦ ਸੁਰਗ ਦੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਆ ਗਏ। ਸੇਵਕਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਲੋਕਪਾਲ ਆਏ; ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਤਲਵਾਰ ਵਰਗਾ, ਤਲਵਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਲਿਪਤ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਕੌਣ ਮਾਰੇ, ਕਿਉਂ ਮਾਰੇ? ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਦੱਸ, ਕੀ ਤੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਲਾਟੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ; ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਕਰ—ਇਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਛੋਟੇ ਸੂਰਮੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦਾ ਅਨੁਯਾਈ ਸੀ, ਆਖਿਆ: "ਜਾ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਝਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ; ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਝਰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡ।" ਸੁਵਰਨੀ ਹਵਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਧੂੰਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਰਹੀ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਉੱਚੇ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਆਕਾਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ-ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੇਵਕ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਾਰ ਫੁੱਲ, ਨਰਮ ਪੱਤੇ, ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਪੁੰਨ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ, ਅਟੱਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦੀਆਂ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਲ ਤੁਰ ਪਈ। ਉਹ ਵੀ, ਜਿਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੁੰਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲੀ, ਖੇਡਦਿਆਂ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਉਹ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਹਰ ਪਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਨੱਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਨਮਨ ਕਰਦਾ। ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ ਗੂੰਜ ਕਰਦੇ ਗੰਧ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਹੇਠ, ਵੱਡੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠ; ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ; ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠ, ਹੰਸ ਫਿਰਦਾ। ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਚਿੱਟੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ, ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ; ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ; ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਬਚਪਨ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਚੰਚਲਤਾ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ। ਜਦ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿਖਾ ਚੁੱਕਿਆ, ਫਿਰ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਹਾੜ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਪਹਾੜ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਲੁਕਦਾ, ਉਸਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਮੰਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਮਹਾਨ, ਪੱਕੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਉੱਚਾ, ਉਹ ਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਵੀ, ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਕੋਈ ਤੋਹਫਾ ਨਾ ਦੇ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ। ਰਿਸ਼ੀ, ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸੂਰਜ ਵਲ ਮੁੜ, ਉਸਦੀ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਰੱਖਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧ ਗਿਆ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਠੱਗ, ਵਕ੍ਰ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਵਾਂਗ, ਮੈਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਇੱਕ ਖਟਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਛੱਤ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਾਨਣ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਅੱਗ ਬਲਦੇ ਸੱਪ ਦੇ ਫਣ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ, ਜੜਾਓ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ। ਕਮਰਾ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿਲਦੀਆਂ ਛੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਖੜਾ ਸੀ, ਗਰਦਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕੀ, ਉਸਦਾ ਇਲਾਕਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾਵਾਲੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਨੀਲੀ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਤ ਦੀ ਕਾਲਖ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈ। ਫਿਰ ਚੰਚਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਫਿੱਕੀ ਚਮਕ ਕਾਲੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਚੰਦੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਨਾਗ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲੈਂਦਾ।" "ਚੰਦਨੀ ਦੇ ਛੂਹ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਖ਼ਾਮੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ, ਚਿਹਰਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ। "ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮੂੜ੍ਹਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਨਿੰਦਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਉਪਹਾਸ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਟੇਢੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸ਼ਰਵਾ, ਨਾ ਹੀ ਕਠੋਰ, ਹੇ ਧੂਰਜਟੀ; ਤੂੰ ਇੰਦਰੀ-ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ, ਮਾਨ ਅਤੇ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਦੀ ਓਟ ਲੱਭਣ ਗਿਆ।" "ਮੈਂ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਭਗਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ; ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ-ਦੇਵਤਾ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਮਹਾਕਾਲੀ ਆਖਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਾਂ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਨਾਰੀ ਲਈ, ਦਗਾਬਾਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।" ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਵ ਨੇ ਚਿੰਤਤ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਂ ਨਿੰਦਾ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਆ।" "ਜਦ ਮਨ ਅਡੋਲ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਫਿਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਜੇ ਇਹ ਐਸਾ ਹੈ, ਡਰਪੋਕੀਏ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ।