ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਭੋਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜੇ ਗਏ ਜਾਂ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸਾੜੇ ਗਏ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾ ਮਾਂ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਨਾ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਭੋਜਨ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਭੋਜਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਦਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਰਮ ਦੇ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਛੱਡੀ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅਜਾਣ ਜਾਂ ਵਿਦੇਹ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੈਦਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੋਬਰ, ਗੋਮੂਤਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਿਪਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨੁੱਕਰ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੱਸ ਕੇ ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਪ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਭੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਫੁੱਲ, ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਅਖੁੱਟ ਪਾਣੀ, ਤਿਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੱਸ ਕੇ, ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਵਸਤ੍ਰ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਛੌਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਜੂਸੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਲਈ ‘ਸਵਧਾ’ ਉਚਾਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, “ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ” ਆਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਇਹੀ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਵਧੇ,” ਤਾਂ ਉਹ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ, “ਦਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੋਵੇ,” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਸੱਚੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੋਣ,” ਤਾਂ ਉਹ ‘ਸਵਸਤੀ’ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗ੍ਰਿਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੱਚੇ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਂ ਸੇਵਕ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, “ਵਾਜੇ ਵਾਜਾ” ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਨੁੱਕ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਆਠ ਕਦਮ ਚੱਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਦਾ ਹੈ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਦੀ ਹੋਮ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਕਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੇਵਕਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਪਨੀਤ ਨਹੀਂ ਵੀ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸਰਵ-ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਤਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵੀ, ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਇਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੀਜਾ ਕਰਮ, ਜੋ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿਉਹਾਰ, ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪਿਉਆਂ ਦਾ; ਫਿਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ। ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ, ਦਹੀਂ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਹ ਤੇ ਦੂਰਵਾ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਜੌ ਨਾਲ, ਨੰਦੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਕਰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਕੋੱਦਿਸ਼ਟ ਕਰਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ—ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਕਿੰਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਦਸ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ; ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ। ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਪੀੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੰਡਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਹੈ। ਇਹੀ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਹੱਡੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਹ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਪੂੰਜੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਤੱਕ ਯਮਪੁਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਗਿਆਰਵੀਂ ਰਾਤ, ਗਿਆਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਫਿਰ, ਇਕੋੱਦਿਸ਼ਟ ਕਰਮ, ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ, ਪਰ ਦੇਵਤਾ-ਭਾਗ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਦੀ ਇਹ ਵਿਧੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰਖਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।