ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਦੇਵੀ ਜਿਹਦੀ ਅੱਖਾਂ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਖਿੜਕੀ 'ਤੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਦੇਵੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਰਾ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਹੋਰ ਇੱਕ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲਦੀ, ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ—“ਮਿੱਤਰ, ਮੂਰਖਤਾ ਨਾ ਕਰ।” ਇੱਥੇ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਵਿਚ ਪਿੰਨਾਕੀ (ਸ਼ਿਵ) ਆਪ ਹੀ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਔਰਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਇਕ ਹੋਰ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਗ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਕਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। “ਹੇ ਚੰਚਲ, ਮਦਨ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸ਼ੰਕਰ 'ਤੇ ਨਾ ਲਾ; ਜੇ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਸੰਯਮ ਦੇ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਰਿਸ਼ਾ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।” ਇਹ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਦ-ਮੁਕਟ ਵਾਲੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਫਲ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਚਮੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚੰਦ-ਮੁਕਟ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਜਰਧਾਰਾ (ਇੰਦਰ) ਉਸਦੀ ਰਾਹ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਹੈ, ਕਮਲ-ਜਨਮ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਜੋ ਉੱਚੀ ਜਟਾਵਾਂ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹਦਾ, ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਾਵ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦੀਆਂ, ਆਖਦੀਆਂ, “ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਫਲ ਇਹ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਘਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨੀਲਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਥੰਮ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਫਰਸ਼ ਸੀ। ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਜੜੀਆਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਵਸੰਤ-ਬਾਗਾਂ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ-ਪੁਖਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਮਹਿੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਉਹ ਅਸਚਰਜ ਦੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਅੱਜ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ।” ਭੀੜ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਗਹਣੇ ਢਿਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ ਰੋਕਦੇ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਚਤੁਰ-ਮੁਖ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੇ। ਸ਼ਰਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਹੱਥ-ਫੜਨਾ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਵਿੱਚ, ਅਟੁੱਟ ਹੋਇਆ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਚਤੁਰ-ਮੁਖ ਨੇ ਮੁਖ-ਪੁਜਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਦੂਲ੍ਹਾ ਪਸ਼ੁਪਤੀ (ਸ਼ਿਵ) ਆਪ, ਦੂਲਹਨ ਵਿਸ਼ਵਰਾਣੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਸੀ; ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਅਤੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ, ਹਾਜਰ ਸਨ। ਉਥੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੋਈ, ਨਵੇਂ ਅਨਾਜ, ਚਾਵਲ, ਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ। ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਤੇ ਮਧੁਰ, ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਤੇ ਗਹਣੇ, ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਵੀ, ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁੱਚੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਣੇ ਵੀ ਆਏ; ਦੇਵਤਾ, ਸਜ-ਧਜ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ। ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਵੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਿਵਿਆ ਗਹਣੇ ਲੈ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਵਾ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਵਗਦੀ, ਇੰਦਰ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁੱਚਾ ਸਫੈਦ ਛਤ੍ਰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ। ਖੁਸ਼ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਸਜਾ ਕੇ, ਪਕੜਿਆ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨੱਚਿਆ। ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿਨਨਰ, ਬਹੁਤ ਮਿੱਠਾ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾ ਕੇ ਗੀਤ ਗਾਏ; ਰੁੱਤਾਂ, ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਥੇ ਗੀਤ ਤੇ ਨਾਚ ਕਰਦੀਆਂ। ਚੰਚਲ ਟੋਲੀਆਂ, ਹਿਮਾਚਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਖੜੀਆਂ; ਸੂਰਜ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੈਰ-ਪੈਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਆਹ ਦੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ; ਪਹਾੜ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਿਵਾਜੀ ਜਲ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ। ਨਗਰ-ਵਿਨਾਸੀ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਉਹ ਰਾਤ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਗੁਜਾਰੀ; ਫਿਰ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਚ ਨਾਲ, ਸਵੇਰੇ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ ਜਾਗ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਿਮਾਲਾ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਮਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਵਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਜਦ ਨੀਲ-ਲਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਉਮਾ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ; ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੁੰਦਾ, ਜਦ ਧੀ ਵਿਦਾ ਹੋਵੇ? ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਹਰਾ ਵੱਲੋਂ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਨਗਰੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨਾਂ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ, ਉਸਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਮਿਨਾਰ ਚਮਕਦੇ; ਫਿਰ, ਅਮਰ-ਟੋਲੀ ਨੇ ਵਿਦਾ ਲੈ ਲਈ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਮਾ ਦੇ ਸਾਥ, ਸੂਰਜ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਉਸਦਾ ਮਨ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਜੁੜਿਆ ਸੀ, ਮਕਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਂ ਲੰਮਾ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਪਹਾੜ-ਧੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀ; ਇਕ ਵਾਰੀ, ਪਹਾੜ-ਜਨਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇਲ ਲਾਇਆ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ, ਮਿੱਟੀ ਹੇਠ ਛੁਪਾ ਕੇ, ਚੂਰਣ ਨਾਲ ਰਗੜਿਆ; ਉਸ ਪੇਸਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣਾਇਆ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ; ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਜਹਨਵੀ ਦੀ ਮਿਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਫਿਰ ਵਿਅਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਿਆ। ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰ ਗਿਆ; ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ “ਪੁੱਤਰ” ਆਖਿਆ, ਅਤੇ ਜਹਨਵੀ ਨੇ ਵੀ “ਪੁੱਤਰ” ਕਿਹਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ “ਗਾਂਗੇਯ” ਆਖ ਕੇ ਪੂਜਿਆ; ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਨਾਯਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ, ਰੰਗ-ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਖੇਡ ਕੀਤੀ; ਸੁੰਦਰ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ ਦਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਅੰਕੁਰ ਪਾਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਉਚਿਤ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: “ਹੇ ਭਵਾਨੀ, ਤੂੰ ਭਵਤੀ ਹੈਂ, ਸ਼ੁਭ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ।” ਅਮੂਮਨ, ਲੋਕ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਰਾਹ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਠੀਕ ਰਵਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ; ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ, ਦੇਵੀ, ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਆਵੇਗਾ? ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਬੋਲੀ।