ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਕੇ ਭੇਜਿਆ ਕਿ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ 'ਤੇ, ਦੇਵੀਆਂ ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਤੇ ਕਹਿਆ, "ਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਦਨ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ।" ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ ਜਦ ਉਹ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਹਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ, ਹਿਮਾਲੀ ਗੁਫਾ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਬਲਦ ਨੂੰ ਹੌਲੇ ਚਾਬੁਕ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਤੀਖੀ ਨਜ਼ਰ ਨੇ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਤਰ-ਬਿਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਝੰਝੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਹਰੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੇਜ਼ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ: "ਰਾਹ 'ਚ ਰੁਕੋ ਨਾ, ਅੱਗੇ ਵਧੋ।" ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਪਾ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਉਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ? ਅੱਗੇ ਵਧੋ, ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਓ।" "ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪਥਰ ਵਾਂਗ ਕਰ ਲਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਪੀੜ ਹੈ। ਹੇ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨੋ, ਚੰਚਲਤਾ ਨਾਲ ਨਾ ਚਲੋ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਡੋਲ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਭੰਵਰਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਚੌੜੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ। ਵਿਅਰਥ, ਯਮ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਸ਼ਹਿਰ-ਨਾਸਕ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਹਨ; ਹਰਾ ਪ੍ਰਿਆ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।" "ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ, ਪੰਖੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਹਿਰਦੇ, ਝੰਡੇ ਫੜਫੜਾਉਂਦੇ, ਖੇਡ 'ਚ ਮਸਤ ਹੋਏ, ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਤ੍ਰੈ-ਲੋਕੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ?" "ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਤੋਂ ਉਠੀ ਆਵਾਜ਼ kinnara ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਜਿਹੜੇ ਕੁਲ 'ਚ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਹ ṣaḍja ਜਾਂ madhyama ਸੁਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਦੇ? ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।" "ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਮਾਪੇ, ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲਯਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਵਧੀਕ ਵਿਭਾਜਕਤਾ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹਨ, ਉਹ Gauḍaka ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ṣāḍga ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਨਰਮ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਜਦੇ? ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਅਟੁੱਟ ਉਭਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਹ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੰਦਰ ਨ੍ਰਿਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਲਹਿਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਹਾੜ-ਪਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਥੀ-ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇਰਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਕਿਵੇਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਧੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ? ਕੁਲਾਂ ਡੰਗਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਲਹਿਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਲਹਿਰਦਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵ ਤੇ ਅਸੁਰ, ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ, ਹੀਰੋ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੋਏ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਭਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਲਚਲ 'ਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੂੰਜਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਚਿਰ ਗਈਆਂ, ਦੁਨੀਆ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਨੇ ਹਲਚਲ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ।" "ਕਿਤੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ; ਕਿਤੇ, ਪਨਨਾ-ਮੰਚਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਦੇ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦੂਰ ਛੱਜੇ; ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਂ, ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਝਰਨਿਆਂ, ਉਡਦੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ।" "ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਹਿਰਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਖੇਰਿਆ, ਚਿੱਟੇ, ਕਾਲੇ, ਲਾਲ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਤੇ ਲੰਬੇ ਰਸਤੇ-ਮਿਨਾਰਾਂ ਨਾਲ।" "ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰ ਆਇਆ, ਪਹਾੜ-ਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਈ: ਬਾਘ-ਸੁਭਾ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਗਲੀਆਂ 'ਚ ਮਸਤੀ ਕਰਦੀਆਂ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਦੌੜਦੀਆਂ।" "ਇੱਕ ਦੇਵੀ, ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿੱਸਦੀ, ਮਹਲ ਦੀ ਖਿੜਕੀ 'ਤੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲੁਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।" "ਕੋਈ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਰਾ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੋਰ, ਹੌਲੇ ਬੋਲਦੀਆਂ, ਦੂਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਚਿੰਤਿਤ: 'ਮਿੱਤਰ, ਮੂਰਖ ਨਾ ਬਣ।'" "ਚਾਹ ਨਾਲ ਸੜੀ ਹੋਈ, ਪਿਨਾਕੀ ਖੁਦ ਇਕੱਲਾ ਮਸਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਕੋਈ ਔਰਤ, ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਡਿੱਗੀ, ਦੂਜੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿੱਛੋੜੇ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁਕੇ, ਬੋਲਿਆ।" "ਹੇ ਚੰਚਲ, ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਮਦਨ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲਾ; ਜੇ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ ਬੋਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਨੇ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਐਸਾ ਕਿਹਾ।" "ਇਹ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਅਕਾਸ਼-ਪਤੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਦ-ਮੁਕੁਟ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਫਲ ਮੰਗਦੇ।" "ਇਹ ਉਹ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਚੰਦ ਨਾਲ ਮੁਕੁਟਿਤ, ਤੇ ਵਜਰਧਾਰੀ, ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਦੌੜਦਾ।" "ਇਹ ਉਹ ਹੈ, ਕਮਲ-ਜਨਮ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਜਟਾ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹਦਾ, ਤੇ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਜੜ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ, ਮਾਪ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਮਨ-ਭਰਮ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਸ਼ੰਕਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, 'ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਫਲ ਇਹ ਹੈ।'" "ਫਿਰ, ਹਿਮ-ਪਹਾੜ ਦੇ ਨਿਵਾਸ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ, ਨੀਲੇ ਪੱਥਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਥੰਮ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਫਰਸ਼ ਸੀ।" "ਮੋਤੀ-ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਆਨੰਦ-ਉਦਿਆਨ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ-ਪੋਖਰ ਸੀ।" "ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਉਹ ਅਜੋਬਾ ਦੇਖ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਅੱਜ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇਛਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।'" "ਭੀੜ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਢੀਲੇ ਹੋਏ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੇ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼-ਵਾਸੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ।" "ਫਿਰ, ਪਹਾੜ-ਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਚੌਹ-ਮੁੰਹਾ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।" "ਸ਼ਰਵ ਦਾ ਹੱਥ-ਫੜਨਾ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਗਵਾਹੀ 'ਚ, ਅਟੁੱਟ, ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਕਰਮ-ਕਰਤਾ ਚੌਹ-ਮੁੰਹਾ।" "ਦੂਲਾ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਆਪ, ਵਧੂ ਵਿਸ਼ਵਰਾਣੀ; ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਤੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।" "ਉਥੇ ਵੀ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ 'ਚ ਰੁਝੇ; ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਅਨਾਜ, ਚਾਵਲ, ਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ।" "ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਤਸੁਕ ਤੇ ਆਨੰਦਿਤ, ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਲੈ ਲਏ, ਤੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਵੀ।" "ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗਹਿਣੇ; ਦੇਵਤਾ ਸਜੇ ਹੋਏ ਖੜੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ।" "ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਵੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੰਦਰ ਗਹਿਣੇ, ਭਾਵ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਭੇਟ ਕੀਤੇ।" "ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਵਾ ਹੌਲੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਹੀ, ਛੂਹਣ 'ਚ ਸੁਹਾਵਣੀ; ਇੰਦ੍ਰ, ਚੰਦ-ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਟਾ ਛਤ੍ਰ ਫੜਿਆ।