ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਤਾਕਤ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਮਾਪ ਵੱਡੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਕੁਝ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਰਣ ਲਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਤਾ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸਚਯ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਤਦ ਸਾਧੂ ਜਿਥੇ ਚਾਹੁਣ, ਜਾ ਜਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਆਸਕਤ ਕਨਿਆ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਪਰਵਤ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: “ਧੀਏ, ਤੂੰ ਕਿੰਨੀ ਅਦਭੁਤ ਹੈਂ! ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਹਿਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਰਾਜਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਨਿਸਚਯ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਜਾਣਣ ਆਏ ਹਾਂ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਸੁੰਦਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਤੇਰੀ ਇਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਿਵੇਂ ਰਤਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚਮਕ ਕਿੱਥੇ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਫਿੱਕੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ। ਇਹ ਮਕਸਦ ਸਾਡੀਆਂ ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਸਹੀ ਰਾਹ ਹੈਂ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਗੇ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਪਰਵਤ ਦੀ ਕਨਿਆ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਈਆਂ, ਕੇਸ ਜਟਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰਵਤ ਦੇ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸਨ, ਜੰਗਲ ਨਵੇਂ ਜਿਹਾ ਸੁੰਨ ਪਿਆ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਝਰਨਿਆਂ ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰੁੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਵੀਰ ਬਿਰਦਾਸੀ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਡੰਡਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਵਡੇ-ਵਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਮਰ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਵਚਨਕੁਸ਼ਲ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਰਾਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਸਰਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰੀ ਜਾਣੋ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੀ ਅਸਲੀ ਆਸਰਾ ਤੇ ਸੱਚ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਇਸ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਰਬਾਨ, ਕੋਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।” ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਸੇਵਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਮੰਡਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸੰਜਾ ਵੇਲੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਆਉਣਗੇ। ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਉੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋਗੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਸੇ ਚਾਤਕ ਪੰਛੀ ਘਣਘੋਰ ਬੱਦਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਆਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਆਸਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ, ਸੇਵਕ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: “ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਏ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਹੁਕਮ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਸਕਣ; ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਆਏ ਹਨ।” ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸੇਵਕ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧੁਰਜਟੀ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਿਲਣ ਨਾਲ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ। ਸੇਵਕ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਹੀ ਖੜੇ ਸਨ, ਧਨੁਧਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੁਲਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਕੇਸ ਅੱਧ-ਜਟਾ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਲਟਕਦੀਆਂ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਪਵਿੱਤਰ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ, ਜੋ ਪਰਵਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਧਨੁਧਾਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਰੱਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਿਲ ਕੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ: “ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ! ਇੱਥੇ ਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵੀ ਵਰ ਦੇਣਗੇ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਫਲ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੰਨ ਹੈ ਉਹ ਹਿਮਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੀ ਉਸ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿਚ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇ en ਤਾਰਕਾਸੁਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੇਰੀ ਝਲਕ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਨੋਂ ਧੰਨ ਹੈ—ਚੌਂਮੁਖਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੁ) ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵਾਰਨ ਦਾ ਇਕੋ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਬੋਲਿਆ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਅਣਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਸਭ ਕਰਮ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਦੇਂਦਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਕਿਵੇਂ ਕਹੀ ਜਾਵੇ? ਕੋਈ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਨਤਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਜੋਗ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਕ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਮਨ ਦੀ ਇਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਇਕੋ ਕਰਤਾ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਆਗੂ ਵਾਂਗ; ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਬੋਲਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਰਵਤ-ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਕਿਸਾਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੰਗੇ ਬੀਜ ਵਿੱਢ ਕੇ ਫਲਦਾਇਕ ਫਸਲ ਲਈ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਹਣੀ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਬੋਲੇ: “ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਉੱਚੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਹਿਮ ਪర్వਤ ਦੀ ਧੀ ਉੱਚੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੀ ਜਨਮੀ ਹੈ, ਇਹ ਇਸ਼ਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਤਸੁਕ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਕੰਮ ਕੀ ਹੈ? ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।