ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਿਤਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨਾ, ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਬਰਤਨ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਬਰਤਨ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਾਣੀ, ਭਾਵੇਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਰਘ, ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਲਈ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਉਚਿਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਚਾਂਦੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਅੱਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਬਚ ਕੇ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਜੋ ਵੀ ਬਰਤਨ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਯਾ ਦਿਵਿਆ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਗੋਤ ਨਾਲ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਹਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਐਲਾਨ ਕਰੇ, "ਮੈਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾਂਗਾ," ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹੀ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਦੋ ਰਿਗਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰ 'ਉਸ਼ੰਤਸਤ੍ਵਾ' ਅਤੇ 'ਤਥਾਯੰਤੁ' ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ। ਫਿਰ 'ਯਾ ਦਿਵਿਆ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਰਘ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਦੇਵੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਹਥੋਂ ਪਾਣੀ ਡਾਲ ਕੇ, ਤਰਪਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇ। ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਬਰਤਨ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਰੱਖੇ, 'ਪਿਤ੍ਰਭ੍ਯ: ਸਥਾਨਮ' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਡਾਲੇ। ਇੱਥੇ ਵੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗ ਦੀ ਹੋਮ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਹਥੀਂ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਆ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਹਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਵਿਅੰਜਨ, ਸਾਗ-ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਨਿਰਵਿਘਨ ਪੂਰਨਤਾ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਗਾਊਂ ਦਾ ਘਿਉ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਭੋਜਨ ਜਦੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਕੇਸ਼ਵ ਜੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਮੱਛੀ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਦੋ ਮਹੀਨੇ, ਹਿਰਣ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ, ਬਕਰੀ ਜਾਂ ਭੇਡ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਕਰੀ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਛੇ ਮਹੀਨੇ, ਪਰਸ਼ਤਾ ਮੱਛੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ, ਏਨਾ ਮ੍ਰਿਗ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੂਰ ਅਤੇ ਭੈਂਸ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਦਸ ਮਹੀਨੇ, ਖਰਗੋਸ਼ ਅਤੇ ਕਛੂਏ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਗਿਆਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਾਊਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਚੌਲ, ਜਾਂ ਰੌਰਵ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਰਧਰੀਣਸ (ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ) ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ, ਕਾਲਾ ਸ਼ਾਕ ਜਾਂ ਸਵੋਰਡਫਿਸ਼ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਅਨੰਤ ਤਕ ਤ੍ਰਿਪਤਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਗਾਊਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਘਿਉ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾਇਆ ਮਿੱਠਾ ਚੌਲ, ਇਹ ਭੇਟਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਖੁੱਟ ਮੰਨੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰ-ਪਾਠ, ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਹਿਮਨ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੂਤਰ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਤ, ਰਥੰਤ੍ਰ, ਜੇਠ ਅਤੇ ਸਰੌਹਿਣਾ ਸਾਮਾਂ ਵੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਂਤਿਕ ਅਧਿਆਯ, ਮਧੁ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੰਡਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਠ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਣ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਕੋਲ ਹੀ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਜੋ ਭੋਜਨ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। "ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਜਾਂ ਨਾ ਸੜੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ," ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਂ, ਪਿਓ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਭੋਜਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ। ਜਿਹੜੇ ਕਰਮ ਵਿਹੂਣ ਮਰੇ, ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤਿਆਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਹੈ। ਅਣਜਾਣ ਅਤੇ ਵਿਦੇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਗੋਬਰ, ਗੋਮੂਤਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੇਪੇ ਹੋਏ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਿਰ ਕਰਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸੁਧੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ, ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਗੋਤ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਸੁਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਘੁੰਮ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨ, ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ, ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰੇ; ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ ਫੁੱਲ, ਅੱਖੁੱਟ ਪਾਣੀ, ਤਿਲ ਨਾਲ ਚਾਵਲ, ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਗੋਤ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਵਸਤ੍ਰ, ਚੰਗੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਤੇ ਪਿਉ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਕੰਜੂਸੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੇ; ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਲਈ 'ਸ੍ਵਧਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਦਵਾਨ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਏ; "ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ" ਕਹੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਇਹੀ ਦੁਹਰਾਉਣ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਹਿਣ, "ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਵਧੇ," ਤਦ ਉਹ ਉੱਤਰ ਦੇਵੇ, "ਦਾਨੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰੇ," ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਬੋਲਣ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਹਿਣ, "ਇਹ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਸੱਚੇ ਹੋਣ," ਤਦ ਉਹ 'ਸ੍ਵਸਤੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਹਟਾ ਲਏ। ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਣ, ਉਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ; ਫਿਰ ਘਰ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਬਚਿਆ ਭੋਜਨ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤ, ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਦਾਸ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣਾ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਚਾਹੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਵਿਹੂਣਿਆਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਬਰਤਨ ਲੈ ਕੇ, 'ਵਾਜੇ ਵਾਜਾ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰੇ। ਪਿੱਛੋਂ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅੱਠ ਕਦਮ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰੇ।