ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿ ਕੇ ਬੜੀ ਹੀ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਏ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਨੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸੱਦਿਆ ਹੈ?" ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ, "ਹਿਮਾਲਿਆ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਬੜੀ ਹੀ ਭਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, "ਪੁੱਤਰੀ, ਤੇਰੀ ਮਨ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ?" ਉਹ ਦੇਵੀ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਂਦੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ, "ਮੈਂ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹਾਂ, ਮੌਨ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਆਗਿਆ ਲਈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇਗੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੋਲੀ। ਮੌਨ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਨਮਰਤਾ ਭਰਿਆ ਮੌਨ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਈ। ਜਦ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮੌਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਵੀ ਆਦਰ ਭਰੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।" "ਕਈ ਲੋਕ ਮਨ ਦੇ ਹਿਲਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਜਨ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕਰਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਉਪਾਅ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਅਣਮੁੱਲੇ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਪਾਅ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ, ਆਕਾਸ਼ਿਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਇਕੋ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।" "ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਬਾਂਝ ਮਹਿਲਾ ਪੁੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਆਤਮਿਕ ਲਗਨ ਵੀ ਏਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਬਣਾਵਾਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤ ਹਨ, ਹੁਣ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਹੁਣ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ—ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਠੰਡੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁੱਤਰੀ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਹਨ—ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ ਭੋਗ, ਦੂਜੀ ਮਨ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਨੰਗੇ, ਭਿਆਨਕ, ਸਮਸ਼ਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਖੋਪੜੀ ਧਾਰੀ, ਭਿਕਸ਼ੂ, ਤੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਸਤ ਤੇ ਪਾਗਲ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਡਰਾਵਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਤੂੰ ਅਜਿਹੇ ਦੁਖੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ?" "ਜੇ ਤੂੰ ਸਰੀਰਕ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਐਸੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਗੰਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਉਹ ਤਾਂ ਲਹੂ ਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਗਹਣੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸੰਪ ਲਪੇਟੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਡਰਾਵਣੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਾਤੀ ਹਨ।" "ਹਰੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ ਹਨ, ਲਛਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਯਜਨ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਇੰਦਰ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਹਨ। ਅੱਗ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਧਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵਾਇੁ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਾਹ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ—ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ?" "ਜਾਂ, ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਤੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਭਾਗ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਰਫਲ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।" "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤੇ ਦੁਲਭ ਹੈ; ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੀ ਇਹ ਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਦੰਦ ਭੀਚ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਝੂਠੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਕੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ? ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਸੰਯਮ ਹੈ? ਜਿਹੜੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਕੌਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ?" "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮੂਰਖ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਅਣਉਚਿਤ ਤੇ ਝੂਠੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹੋ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।" "ਉਹ ਅਜਨਮਾ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਪਰਗਟ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।" "ਉਹ ਅਸਲ ਧਰਮ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਸਚਾਈ, ਉਹ ਤਾਂ ਹਰੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਮੂਲ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ—ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ?" "ਇਹ ਵੱਡਾ ਆਕਾਸ਼ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ? ਅੱਗ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ? ਹਵਾ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ? ਧਰਤੀ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ? ਵਰੁਣ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ? ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਅਟੁੱਟ ਲਗਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ।