ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਸਾਰੇ ਚੱਕਰਾਂ ਅਤੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਵਿਵਸਥਾਪਕ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦਇਆਲੁ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਉਤਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਨਮਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਜਦੋਂ ਐਸਾ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਰ—ਵਡਿਆਈਯੋਗ, ਬਲਦ-ਧਾਰੀ, ਚੰਦ-ਧਾਰੀ—ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਬੋਲਿਆ। ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਾਮਾ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਨੰਗਾ—ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ—ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਰਤੀ, ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਇੱਕ ਸੁਹਣੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਓਥੇ, ਉਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਰੋਈ, ਦੁਖੀ ਹੋਈ। ਪਰ ਹਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਜੀਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਹਿਮਵਤ—ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ—ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਤਾਜ ਰੱਖਿਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਚੀਨੀ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਾਏ, ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਚਲਿਆ। ਸ਼ੁਭ ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੁਹਣੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਪਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਪਹਾੜ, ਵਿਸ਼ਮਾਦ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਸੁਭਾਗੀ? ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋਂਦੀ ਹੈਂ? ਇਹ ਕਾਰਣ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਾਲੀ।" ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਔਰਤ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ, ਦੁਖ-ਭਰੇ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ, ਵਡਿਆਈਯੋਗ, ਮੈਂ ਰਤੀ ਹਾਂ, ਕਾਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ। ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਗੁੱਸੇ ਤੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਮਛੀ-ਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ, ਸੜ ਗਿਆ। ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।" "ਡਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਕਾਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ; ਕਾਮਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਵੇਗਾ।'" "ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਾਂਗੀ, ਵਡਿਆਈਯੋਗ।" ਰਤੀ ਦੇ ਐਸਾ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਪਹਾੜ, ਚਿੰਤਤ ਅਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਜੋ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਸੀ; ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਪਿਛਲਾ, ਲਜਜਤ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਿਤਾ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਦੁਖੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਾਰਣ ਹੈ? ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਐਸਾ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕਿ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ?" "ਜੋ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਪ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਸੰਸਾਰ ਵਿਅਰਥ ਦੁਖ ਸਹਾਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋ ਸਾਧਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।" "ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਪ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਚੰਗੀ; ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ, ਸੰਦੇਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਤਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਖਤਮ ਕਰਾਂਗੀ।" "ਤਪ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਮੈਂ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਾਂਗੀ; ਮੈਂ ਇਹ ਤਪ ਕਰਾਂਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਭਾਵ-ਭਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਓ ਚੰਚਲ ਧੀ, ਉਮਾ, ਤੇਰਾ ਨਰਮ ਸਰੀਰ ਤਪ ਦੀ ਕਠਿਨਾਈ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ, ਸੁਭਾਗੀ।" "ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਚਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜਾ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਚਾਹੇ ਜਾਂ ਨਾ ਚਾਹੇ।" "ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਪ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ; ਆਓ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਓਥੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।" ਪਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਈ; ਪਹਾੜ-ਜਾਤ ਧੀ, ਤੇ ਪਹਾੜ, ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਦਿਵਿ-ਧੁਨੀ ਉਠੀ, "ਉਮਾ, ਓ ਚੰਚਲ ਧੀ, ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਐਸਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਮਾ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇਗੀ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗੀ।" ਉਸ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਪੇਲ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਤੇ ਪਹਾੜ-ਜਾਤ ਕੁੜੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਸੀ, ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਧੀ ਵਜੋਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਹਿਮਵਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੇਵਤਾਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਲਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ ਮਧੁ-ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਦੇਵਤਾਈ ਝਰਨਿਆਂ, ਪੋਖਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਚਕਰਵਾਕ ਬਤਖਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਾਵੰਤ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਰਹਿਣ ਲਾਇਕ ਸੁਹਣੀਆਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਣੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਹਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਮੌਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਸੈਂਕੜੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲ ਲਗੇ ਹੋਏ, ਤਿਰਛੇ ਪੱਤੇ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਥੇ, ਪਹਾੜ-ਜਾਤ ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣੇ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਾਈ ਛਾਲਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਲਾਈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀ, ਫਿੱਕਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੀ, ਸੌ ਪਤਝੜ ਜੀਵਦੀ, ਹਰ ਵਾਰੀ ਇਕ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਪੱਤਾ ਖਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਨਿਭਾਉਂਦੀ।