ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਨ ਮুনি ਨਾਰਦ ਜੀ ਇੰਦਰ (ਸ਼ਕ੍ਰ) ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧਾ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਆਪ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ। ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਭਾ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਹਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਆਗਵਾਨੀ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਸੀ। ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਿਮਾਚਲ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਅਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸਤਿਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿਚ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਿਮਾਚਲ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਲ-ਮੰਗਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਹਿਮਾਚਲ ਨੇ ਵੀ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਰਾਜਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਜਾਣਿਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹਾਂ, ਸਭ ਇਥੇ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਦੀ ਵਸਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਹੜੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਲ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਸਾਰੇ ਅਚਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ, ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਹੇ ਹਿਮਾਚਲ, ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਸੀ ਉੱਤਮ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪਸਵੀ ਜੋ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਕਿਨਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਾਂਗ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਸਵੈਮ ਹਰਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।" ਜਦੋਂ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਇੰਨਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਤਦ ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮੈਨਾ, ਜੋ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਤੇ ਕੁਝ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਲਜਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਝੁਕੀ ਹੋਈ, ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਉੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਹਿਮਾਚਲ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਮੈਨਾ ਜੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਅੱਧ-ਛਿਪਾ ਕੇ, ਕੰਵਲ-ਕਲੀ ਵਰਗੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਤੁਟ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨਾ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਚੰਭਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਵੱਲ ਆਸ਼ਚਰਜ ਭਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਿਆ, "ਆ, ਧੀਏ!"। ਫਿਰ ਉਹ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਈ। ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਧੀਏ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ।" ਫਿਰ ਮੈਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੈਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਉਹ ਧੰਨ ਭਗਵਾਨ ਮਿਲਣਗੇ, ਜੋ ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਪੱਲੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ। ਫਿਰ ਮਾਂ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਆਖਿਆ, "ਧੀਏ, ਮਹਾਨ ਮুনি ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਰਤਨ ਜੜਿਆ ਖਿਲੌਣਾ ਦਿਆਂਗੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਭਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।" ਇੰਝ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠੀ ਤੇ ਕੰਵਲ-ਕਲੀ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਮੈਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਮਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਕੁੜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚਿਨ੍ਹ੍ਹ ਵੇਖਣ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਤੇ, ਨਾਰੀ-ਸਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਸੋਚ ਆਈ। ਹਿਮਾਚਲ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਅੰਦਰੋਂ ਸਮਝ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਨਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ। ਮੈਨਾ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਦੇ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਮুনি ਨਾਰਦ ਜੀ ਹੌਲੀ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਹਿਮਾਚਲ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਹੇ ਸੁਮੀਰ, ਇਸ ਕੁੜੀ ਲਈ ਕੋਈ ਪਤੀ ਜੰਮਿਆ ਨਹੀਂ। ਇਸਦੇ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲ ਚਿਨ੍ਹ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਹੱਥ ਸਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ, ਪੈਰ ਅਸਥਿਰ ਹਨ; ਇਹ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਜੀਵੇਗੀ। ਹੋਰ ਕੀ ਆਖੀਏ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਿਮਾਚਲ ਦਾ ਮਨ ਵਿਹਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਟੁੱਟ ਗਈ ਤੇ ਰੋਣ ਵਾਲੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: "ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਤੇ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਕਰਤਾ ਦੀ ਲੀਲਾ ਹੈ। ਕਰਤਾ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਹੱਦਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਬੀਜ ਤੋਂ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਮੂਲ ਕਰਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਨਮ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ। ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਸਲ ਕਰਤਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਅੰਡਜੀ (ਅੰਡ ਤੋਂ ਜੰਮਣ ਵਾਲਾ) ਫਿਰ ਅੰਡ ਤੋਂ ਜੰਮਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਜੰਮ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਸੱਪ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੀ ਜੰਮ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੁਭਾਵਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਧਰਮ ਦੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਜੀਵ ਤਾਂ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਜੰਮਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ; ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਰਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਸਭ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ?" "ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੀਵ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਨਰਕ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਹ ਆਸਰਾ ਬਣੇ। ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਿਨਾਂ ਨਾਰੀ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਨਾਰੀ ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਦੁਖੀਆ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਆਖਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਗੁੰਝਾਈਸ਼ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।" "ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੱਸ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਨਿਰਰਥਕ ਹੈ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖਦਾਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਧੀ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵਿਲਾਪਯੋਗ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।