ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਸਫ਼ੈਦ ਪਹਾੜ ਦੀ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਨਾਗਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਚਤੁਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਅਗਨੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਪਾਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਭਾਗ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਧੀ, ਵਿਲੱਖਣ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ-ਧਜੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਮੂਰਤ ਬਣੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਗਿਆ। ਵਾਸਵ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਪੈਰ-ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਯਥੋਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਸਤਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੰਦਰ, ਦੀ ਖੇਰ-ਮੰਗੀ ਪੁੱਛੀ। ਮੁੜ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਖੇਰ-ਮੰਗੀ ਪੁੱਛੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਉੱਚੀ ਤਸੱਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਪਿਨਾਕੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਯੋਗ-ਸੰਯੋਗ ਵਿਚ ਆ ਸਕੇ।" ਇੰਦਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਵਿਦਾ ਲਈ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਕਾਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਬਹੁਤ ਕਿਸਮ-ਕਿਸਮ ਦੀ ਬਾਂਸ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦਵਾਰ ਤੇ, ਹਿਮਾਚਲ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਅੰਦਰ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ, ਜੋ ਚੌੜਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਲਈ ਉੱਚਾ ਸਿੰਘਾਸਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਹਾੜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ-ਪਾਣੀ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਯਥੋਚਿਤ ਅਰਪਣ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਿਮਾਚਲ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ। ਹਿਮਾਚਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਨਰਮ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਤਪस्या ਦੀ ਖੇਰ-ਮੰਗੀ ਪੁੱਛੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੇਰ-ਮੰਗੀ ਪੁੱਛੀ। "ਅਹਾ! ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਆਏ ਹਨ। ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਨੇਕੀ, ਸਾਰੇ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਹੈ।" "ਸਾਨੂੰ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਵੀ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ; ਨਾ ਹੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਸੀ ਵੱਧੀਆ ਦੌਲਤ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਅਗਨੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿਨਨਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ੀ ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਹਰਾ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਖੁਦ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਮੇਨਾ, ਜੋ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਤੇ ਕੁਝ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਉਹ ਨਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਅੰਦਰ ਆਈ। ਉਥੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਸयंਮ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਾਣੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ, ਚਮਕਦੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਗੇ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲੁਕਾ ਕੇ, ਕਮਲ-ਕੁੜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੁੱਲ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਜਬ-ਅਜਬ ਚਿੰਤਾ ਉੱਠੀ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਆ, ਬੱਚੇ।" ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗਲ ਪਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁਤ੍ਰੀ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।" ਫਿਰ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ, ਜੋ ਸਭ ਵਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਪੱਲੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਹੌਲ੍ਹਾ-ਹੌਲ੍ਹਾ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ। ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੁੜ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਬੱਚੇ, ਤੂੰ ਤਪਸਵੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਜੜੀਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖਿਲੌਨਾ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਠੀ, ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਕੁੜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੱਥਾਂ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਚੁਕੀ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹੌਲ੍ਹਾ-ਹੌਲ੍ਹਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਾਤਾ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਤੇ ਔਰਤ ਦੀ ਫ਼ਿਤਰਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਪਾਲਿਆ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ। ਰਾਣੀ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮਸਕਰਾ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਮਿੱਠੇ, ਇਸ ਕੁੜੀ ਲਈ ਕੋਈ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ; ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਸਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ, ਪੈਰ ਅਸਥਿਰ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਏ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵੇਗੀ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੀ ਉਲਝਣ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਰੋਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: "ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੋਸ਼ੀ ਤੇ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ ਹੈ, ਤੇ ਰਚਨਾ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਵਿਲੱਖਣ ਕਰਤਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।