ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ, ਜਾਗ ਪਏ ਤਾਂ ਪਵਨ ਨੇ ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਆਚਾਰਯ ਹਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਪਵਨ ਨੇ ਬੜੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਅਨੰਤ ਸਰੂਪ! ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਜਗਤ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹੋ, ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਗੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕ ਹੋ। ਭਾਵੇਂ ਪਿਤਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮਨ ਵਿਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਗੁਣੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਿਰਗੁਣ, ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਪਰ ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਪਰ, ਜਦ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਵਿਚ ਇਹ ਚਲਾਕੀ ਕਿਉਂ ਹੋਈ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਜਗਤ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਅਨੇਕ ਅਚੰਭਿਤ ਤੇ ਵਿਅਕਤ ਗੁਣ ਰਚੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾ ਤੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਗਏ, ਪਰ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਵਰਗ ਫਿਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਡ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਜ਼ਬਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰੇਤਲਾ ਮੈਦਾਨ ਵਾਂਗ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚਤਾਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ। ਉਹ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਮੂਡ ਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚੇ ਹੋ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਪਹਾੜ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵੱਸਦੇ ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਲੁੱਟ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਅਨੇਕ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਉਸਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਜਗਤ ਨੂੰ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਪਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤਰ ਉਠਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ। ਹੁਣ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੋ ਵਾਰ ਮਨ ਹੋਣ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ; ਅਸੀਂ, ਜਿਹੜੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜੇ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੱਭੀ, ਹੇ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ। ਸਭਾ ਵਿਚ, ਦੇਵਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਡੰਡੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਕੁਝ ਬੋਲਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਅਸੁਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੰਸੀ ਉਡਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ-ਧਾਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲਕਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ, ਘੱਟ ਬੋਲਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਦੇਵਤੇ, ਚਤੁਰ ਹੋ ਕੇ, ਵਧ ਬੋਲਦੇ ਪਰ ਘੱਟ ਕਰਦੇ। ਜਦ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਸੇ। ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਰੁੱਤਾਂ ਰਾਤ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਉਸਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਡਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕਦੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਦੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਉਸਦੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿਨਰ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਵੈਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਆਸਰੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ, ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਆਸਰਾ ਵੀ ਤਿਆਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਹਠ-ਹਠੀਲੀ ਦਾਸਤਾਨ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਉਥੇ ਕੇਵਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਹੀ ਅੰਤਮ ਸਾਖੀ ਹਨ। ਜਦ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਿਆ, ਤਦ ਸਵੈਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਕੰਵਲ ਵਾਂਗ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। "ਤਾਰਕਾਸੁਰ, ਦੈਤਿਆ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਅਸੁਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ; ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਜੰਮਿਆ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਰੋਕ ਲਈ; ਹੁਣ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੈਤਿਆ ਨੇ ਮੰਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਜੰਮੇਗਾ। ਉਹ, ਜੋ ਤਾਰਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇਗਾ; ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੰਕਰ, ਭਗਵਾਨ, ਵਿਆਹਤ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਸਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਉੱਠਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹੱਥ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਧੀ, ਪਾਰਵਤੀ, ਦੇਵੀ ਬਣੇਗੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ਰਵ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਲੱਕੜ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜੰਮੇਗਾ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਜੰਮੇਗੀ; ਜਦ ਉਹ ਆਵੇਗਾ, ਤਾਰਕਾ ਮਾਰੇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਉਪਾਏ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਹੋ ਕੇ ਰਹੇਗਾ। ਫਿਰ, ਉਸਦੀ ਬਚੀ ਕੁਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ; ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਵਲ-ਜਨਮੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ, ਯਥਾ-ਉਚਿਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਹਨ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ ਦਿਵਿਆ ਰਾਤ, ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਆਈ; ਉਹਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ! ਦੇਵਤਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਉੱਠਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੁਣੋ। ਇੱਕ ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ, ਤਾਰਕਾ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਜੈ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਤਾਰਕਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਬਣੇਗਾ; ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਤੀ, ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਰੁੱਸ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਚੁੱਕੀ ਸੀ; ਹੁਣ ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜੰਮੇਗੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਿਤ ਕਰੇਗੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਸਮਝਣਗੇ, ਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਧ ਯੋਗੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ, ਉਸਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ, ਉਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣਗੇ; ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇਗਾ। ਉਹ, ਤਾਰਕਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਬਣੇਗਾ। ਜਦ ਉਹ ਜੰਮੇਗੀ, ਉਹ ਦੇਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਜਾਗਰੂਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀ ਲਾਲਸਾ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇਗੀ; ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹਿਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ, ਤਾਰਕਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖ-ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰੀਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰੀਂ; ਫਿਰ, ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਸ਼ਰਵ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਏਗਾ।