ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇੰਦਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਹਣੇ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੌਣਕ ਮਿੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਅੱਜ ਉਦਾਸ ਤੇ ਥੱਕਿਆ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਸੜੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰੌਣਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਗੁਆਚ ਗਈ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰ ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦੀ ਲਾਟੀ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਤੇਰਾ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ।" "ਤੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਿਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ? ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਵਲੋਂ ਘਾਇਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਵਰਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ; ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਖੂਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੀ ਫਾਹੀ ਵਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪਵਨ, ਤੂੰ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਠਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਧਨ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕੁਬੇਰਾ-ਪਣ ਛੱਡ ਕੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਹੈਂ?" "ਹੇ ਰੁਦ੍ਰੋ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀਓ, ਆਪਣੀ ਬੇਅੰਤ ਭਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ? ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਤੇਰਾ ਹੱਥ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਬਸ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇਰਾ ਨੀਲਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚੱਕਰ। ਹੇ ਸਭ-ਮੁਖੀ, ਤੂੰ ਜਗਤ ਵਲ ਨਿਹਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਿਲਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ ਪਵਨ, ਚਾਰ-ਮੁਖੀ, ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਬੋਲਿਆ। "ਹੇ ਬੇਅੰਤ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਅਨੇਕ ਗੁਣ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆ ਵੀ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ। ਭਾਵੇਂ ਪਿਤਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮਨ ਡੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਿਰਗੁਣ, ਤਾਕਤਵਰ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਵਜਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਡਰ ਮੁੱਕ ਗਿਆ।" "ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਲਾਕੀ ਕਿਉਂ ਹੋਈ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਅਨੋਖੇ ਤੇ ਅਨੇਕ ਗੁਣ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਰੱਜ ਗਏ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪਰ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਵੰਡਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਰੈਗਿਸਤਾਨ ਵਾਂਗ ਬਣਾ ਲਿਆ; ਤੂੰ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ, ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਨਾਲ। ਉਹ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਢੰਗ ਤੇ ਭਾਵ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ; ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸ ਤੇ ਖੇਡ ਦੀ ਥਾਂ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪੱਥਰ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕੁਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਹਿਰੀਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਅਨੇਕ ਦੈਤੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਸੀ।" "ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਤਦ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਚਲਾਏ, ਹੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ। ਹੁਣ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਕਈ ਮਨਾਂ ਵਰਗੇ ਭਾਗ ਲੈ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਸਿਆ; ਅਸੀਂ, ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ, ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਸਕੇ, ਹੇ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ।" "ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ; ਲੱਕੜੀਆਂ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਹੇ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੈਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਹਾਸਾ ਆਇਆ।" "ਤੂੰ ਧਨ-ਧਾਨ ਤੇ ਸਭ ਲਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਪਰ ਘੱਟ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ; ਦੇਵਤੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਚਾਪਲੂਸੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਰਦੇ ਘੱਟ ਹਨ। ਜਦ ਦੈਤਿਆ ਰਾਜੇ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਬੋਲਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਹੱਸਿਆ।" "ਮੌਸਮ, ਜੀਵਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿੰਨਰ ਸਦਾ ਹੀ ਦੇਵਤਾਈ ਸੰਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਕੇਵਲ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤ ਤੇ ਵੈਰੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਆਸਰਾ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਹਠੀਅਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ; ਓਥੇ ਕੇਵਲ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੀ ਅੰਤਮ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪੋ-ਜਨਮੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਤਾਰਕ ਦੈਤਿਆ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਦੈਤਿਆ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਉਹ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਅਜੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਨਹੀਂ।" "ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੈਤਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਮੰਗੀ ਸੀ; ਉਹ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸ਼ੰਕਾਰਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏਗਾ।" "ਜੋ ਤਾਰਕ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇਗਾ; ਪਰ ਹੁਣ ਸ਼ੰਕਰਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਸਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਉੱਠਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹੱਥ ਸਦਾ ਹੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।" "ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵੀ ਬਣੇਗੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ਰਵਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ; ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਤਾਰਕ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਉਪਾਏ ਰਚਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ; ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਹੋਰ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।" ਲੋਟਸ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ, ਦਿਵਯ ਰਾਤ, ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਆਈ; ਉਸਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ। ਸੁਣ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਨਿਸਚਯ ਕੀ ਹੈ।