ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, "ਸਾਡੇ ਦਾਤਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿਣ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ।" ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਸਾਡਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਦੇ ਨ ਡੋਲ੍ਹੇ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦਾਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੋਵੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਮਿਲਣ।" ਉਹ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੰਗਣ ਆਉਣ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਪਵੇ। ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਾਰਵਣ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ 'ਤੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਗੋਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜਾਂ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਅੱਗੇ ਪਿੰਡ ਛਿੜਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ-ਸਹਿਤ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਘਰਵਾਲੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਿਤਰ ਇਥੇ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੀਜ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਚੇ ਰਹਿਣ ਜਦ ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਲੇ ਨਾ ਜਾਣ। ਜਦ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਯਤ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੁਬਾਰਾ ਖਾਣਾ, ਯਾਤਰਾ, ਮਿਹਨਤ, ਸੰਭੋਗ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਭਿਆਸ, ਝਗੜਾ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਸੌਣਾ ਵੀ ਇਸ ਦਿਨ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਪੀੰਡਿਕਰਣ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਕਨਿਆ, ਕੁੰਭ ਜਾਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਸ੍ਰਾਧ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ—ਇਸਨੂੰ 'ਸਾਰਵਭੌਮ' ਸ੍ਰਾਧ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ੍ਰਾਧ ਉੱਤਰਾਯਣ, ਦੱਖਣਾਯਣ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ, ਅਮਾਵੱਸ, ਅਸ਼ਟਕਾ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਰਦਰਾ, ਮਘਾ, ਰੋਹਿਣੀ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਛਾਂ, ਵ੍ਯਤੀਪਾਤ, ਵਿਟੀ, ਵੈਧ੍ਰਿਤੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨਾਂ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਉਚਿਤ ਭੇਟ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਿਲਣ, ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਦੀ ਤੀਜ, ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਨੌਵੀਂ, ਮਾਘ ਅਤੇ ਨਭੱਸ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ, ਤੇ ਤੀਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ—ਇਹ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਖੁੱਟ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਹੀ, ਮਨਵੰਤਰੀਆ ਦੇ ਆਰੰਭ 'ਤੇ ਵੀ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਨੌਵੀਂ, ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ, ਚੈਤ੍ਰ ਦੀ ਤੀਜ, ਭਾਦਰਪਦ ਵਿੱਚ, ਫਾਲਗੁਣ ਦੀ ਅਮਾਵੱਸ, ਪੌਸ਼ ਦੀ ਗਿਆਰਵੀਂ, ਆਾੜ ਦੀ ਦਸਵੀਂ, ਮਾਘ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਾਂ ਤੇ ਵੀ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਸ੍ਰਾਵਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਅਠਵੀਂ, ਆਾੜ, ਕਾਰਤਿਕ, ਫਾਲਗੁਣ, ਚੈਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, ਜੇਠ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ, ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰੀਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਭੇਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਖੁੱਟ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਨਵੰਤਰੀਆ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਮਾਘ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਨੂੰ 'ਰਥ ਸਪਤਮੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ੍ਰਾਧ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਰਾਜ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਆਪ ਦੱਸਿਆ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਗ੍ਰਹਣ, ਮਹਾਨ ਮੇਲਿਆਂ, ਤੀਰਥਾਂ, ਪੁਜਾ-ਸਥਾਨਾਂ, ਘਰ, ਬਾਗ, ਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸੁਨਸਾਨ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਪੇ ਹੋਏ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ, ਜੋ ਵਿਧਾਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਥੇ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰੇ। ਪਿਛਲੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੋਤਾ ਦੇਵੇ। ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ, ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਮਰ ਤੇ ਰੂਪ ਅਨੁਕੂਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੋਤਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਦੋ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਲਈ, ਤਿੰਨ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ, ਜਾਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਧਨਵਾਨ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਖਰਚ ਨਾ ਕਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਟਾਂ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ, ਦੋ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਰਭਾ ਰੱਖੇ, 'ਸ਼ੰ ਨੋ ਦੇਵੀ' ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਅਤੇ ਜੌ ਰੱਖ ਕੇ 'ਯਵਹ' ਉਚਾਰੇ। ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖੇ। ਦੋ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਅਤੇ ਜੌ ਛਿੜਕੇ। ਫਿਰ ਫੁੱਲ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, 'ਯਾ ਦਿਵਿਆ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਭਾ ਦੀ ਸੀਟ ਦੇ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਪਾਤਰ ਭਰੇ, 'ਸ਼ੰ ਨੋ ਦੇਵੀ' ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਏ। 'ਤਿਲਾਹ' ਆਖ ਕੇ ਤਿਲ ਪਾਏ, ਫਿਰ ਫੁੱਲ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਪਾਏ। ਪਾਤਰ ਲੱਕੜ, ਪੱਤੇ, ਜਲ-ਉਤਪੰਨ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਵੀ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਦਰਸ਼ਨ, ਦਾਨ, ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤਰ, ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਪਾਤਰ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਪਾਣੀ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਰਘ, ਪਿੰਡ ਤੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਚਾਂਦੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਅੱਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਥੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਤਰ ਚੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, 'ਯਾ ਦਿਵਿਆ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇ ਗੋਤ ਲੈ ਕੇ, ਦਰਭਾ ਫੜ ਕੇ ਪਾਤਰ ਰੱਖੋ। "ਮੈਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾਂਗਾ," ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੋ ਰਿਗਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰ 'ਉਸ਼ੰਤਸਤਵਾ' ਅਤੇ 'ਤਥਾਯੰਤੁ' ਪੜ੍ਹਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦੋ। 'ਯਾ ਦਿਵਿਆ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਥੋਂ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਤਰਪਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ। ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੱਖੋ, 'ਪਿਤ੍ਰਭਯ: ਸਥਾਨਮ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਪਾਤਰ ਦੇ ਚੌਫੇਰੇ ਪਾਣੀ ਡਾਲੋ। ਇਥੇ ਵੀ, ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ, ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਰੋ; ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰੋ। ਮਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਦਰਭਾ ਫੜ ਕੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਆੰਜਨ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਗਊ ਦੇ ਘਿਉ ਅਤੇ ਖਾਂਡ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਭੋਜਨ ਜਦ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਇਹ ਵਿਧੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸਦਾ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਬਣੀ ਰਹੇ।