ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਗੰਧਰਵ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਾਗ—ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਸਧਾਰਣ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ—ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਅਣਗਿਣਤ ਟੋਲੀਆਂ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ, ਭਟਾਂ ਦੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਗਾਨ ਕਰਦੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ, ਅਮਰ ਗਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਹਾਥੀ-ਅਸੁਰ ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਂ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ, ਲੜਾਈ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਸੱਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹੋਠ ਭਿੰਚ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਸੁਰ ਰਾਜਾ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ—ਸਭ ਨੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਅਨਗਿਣਤ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਵਰਤਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ: ਫੰਦੇ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਚਕਰ, ਭਾਲੇ, ਗਦਾ—ਇਹ ਸਭ। ਜੋ ਜਾਵਲਿਨ, ਭਾਲੇ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਭਾਰੀ ਗਦਾਵਾਂ ਸੁੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਸਭ ਅਸੁਰ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਝੁੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹful ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰੀ ਸੁੰਡ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ-ਅਸੁਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡਰਾਉਣਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇਵ-ਟੋਲੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ, ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਵਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ। ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜਣ ਲੱਗੀ, ਤਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾ, ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਭੜਕਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ: "ਚਲੋ, ਅਸੁਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਫੜੋ! ਇਸਦਾ ਆਸਰਾ ਮੁਕ ਗਿਆ! ਤਿੱਖੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚੋ, ਜੀਵਨ-ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਮਾਰੋ!" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਪਾਲੀ ਨੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਭਰ ਕੇ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾ ਭਾਲਾ ਫੜਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਫ ਕੀਤਾ। ਭਰਵੀਂ ਭੌਂਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਕਪਾਲੀ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਭਾਲਾ ਫੜ ਕੇ, ਅਸੁਰ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਾਇਆ। ਕਪਾਲੀ ਨੇ ਹਾਥੀ-ਅਸੁਰ ਦੇ ਪਾਸੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦਸੇ ਰੁਦ੍ਰਾ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁੱਧ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ, ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ; ਉਸਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਅਸੁਰ, ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਸਰੋਵਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਲਾਲ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹੋਣ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ, ਸੁੱਕੇ ਰਾਖ ਵਰਗਾ, ਰੁਦ੍ਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੰਸਾਂ ਵਾਂਗ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਅਸੁਰ, ਕੰਨ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਹਾਥੀ-ਅਸੁਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਸ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਵਾਰਿਆ; ਜਦ ਉਹ ਦੋ ਰੁਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ, ਨੌ ਹੋਰ ਰੁਦ੍ਰਿਆਂ ਨੇ ਅਚੰਭਤ ਕਰਤਬ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਡਰ ਰਹਿਤ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਮਰੇ ਹੋਏ ਭੈਂਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਪਾਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਅਸੁਰ ਨੇ ਨੌ ਰੁਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ, ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਭਾਰੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਥੱਕ ਗਿਆ, ਕਪਾਲੀ ਨੇ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਹਾਥੀ-ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘੁੰਮਾਇਆ; ਹੁਣ ਅਸੁਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਅਸੁਰ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ; ਜਦ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਕਪਾਲੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਖਾਲ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਖੌਫ਼ਨਾਕ ਚੋਲ ਬਣਾਇਆ। ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹੂ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਕਪਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਚੋਲ ਬਣਾਈ। ਜਦ ਅਸੁਰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮੁਖੀ ਡਰ ਗਏ, ਭੱਜ ਗਏ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਪਾਲੀ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਰਾਜਾ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸੁਰ ਰਾਜਾ, ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਜਿਸਦਾ ਡੰਕਾ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਨਿਮੀ ਦਾ ਹਾਥੀ ਜਾਂਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਏ; ਅਕਾਸ਼ੀ ਹਾਥੀ ਵੀ ਉਸਦੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਭੱਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਅੱਠ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਪਣਾ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਨਿਮੀ ਦਾ ਹਾਥੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਹਾਥੀ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਉਹ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ; ਜਦ ਉਹ ਹਾਥੀ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਲਟੇ ਮੂੰਹ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਫਿਰ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੇ ਨਿਮੀ ਨੂੰ ਵਜਰ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰਿਆ। ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਗਲ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਨਿਮੀ, ਨਿਡਰ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਉਸ ਵਾਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਨਿਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਏਰਾਵਤ ਦੇ ਨੀਵਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ, ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਹਾਥੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਹਾਥੀ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਪਰ ਆਪਣੀ ਚੁस्ती ਨਾਲ, ਜਲਦੀ ਫਿਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਨਿਮੀ ਦੇ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਕਰੜਾ ਹਵਾ ਵੱਗੀ, ਜੋ ਧੂੜ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਿਮੀ ਦਾ ਹਾਥੀ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਲਹੂ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਲੋਹੇ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।