ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲਏ—ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਲੇ, ਗਦਾ, ਫੰਦ, ਮੁਗਦਰ, ਮੁਰਦਿਆਂ, ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰ, ਚਕਰ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤੇ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਯੋਧਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਗਨੀ-ਜਿਹੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਫਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਮਤਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਵਧੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਉੱਤੇ ਵਧ ਚੜ੍ਹੇ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਥੱਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਗਰੁੜ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, "ਗਰੁੜ, ਕੀ ਤੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਥੱਕਿਆ ਨਹੀਂ? ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮਥਨਾ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਚਲ। ਜੇ ਥੱਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾ।" ਗਰੁੜ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਿਆਨਕ ਅਸੁਰ ਮਥਨਾ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਮਥਨਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਲੈਸ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਿੰਡੀਪਾਲਾ ਤੋਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਵਾਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਹੱਤਤਾ ਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ, ਫਿਰ ਦਸ ਹੋਰ ਤੀਰ ਮਥਨਾ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ। ਹਰੀ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਦ ਮਥਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਛਿੱਦਰ ਹੋ ਗਏ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ ਨਹੀਂ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੰਭਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੋਹੀ ਗਦਾ ਫੜੀ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਗਦਾ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿਲ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮਾਧਵ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਫੜੀ ਤੇ ਮਥਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਮਥਨਾ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਚੀਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਫਿਰ, ਮਹਿਸ਼ਾ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹਰੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨੁਕੀਲੇ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਤੇ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਘਾਵ ਕੀਤਾ। ਮਹਿਸ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਾਂਗ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਚੁਤ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨਸੂਬੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਤਰ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਮਹਿਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਛੱਡੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸ਼ਾ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਲਥੜ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਪਰ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਚਾਰਿਆ, "ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ, ਤੂੰ ਮਸਤ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ ਹੈਂ; ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਨਾਰੀ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਮਰਨ ਯੋਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਠ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਤੇ ਜੰਗ ਛੱਡ ਦੇ।" ਮਹਿਸ਼ਾ ਜਦ ਮੋੜਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ੁੰਭ ਨਾਂ ਦੇ ਅਸੁਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹੋਠ ਕੱਟੇ, ਭੰਨੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੀਰ ਤਾਣੇ, ਜੋ ਜਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਡਰਾਉਣਾ ਮੁਗਦਰ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਸ਼ੁੰਭ ਦੀ ਪਹਾੜ ਵਰਗੀ ਢਾਲ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁੰਭ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਮੇਡੇ ਤੇ ਢਾਲ ਤੋਂ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਛੱਡੀ। ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ, ਛੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ, ਦਸ ਨਾਲ ਝੰਡਾ, ਤੇ ਤਾਣੇ ਹੋਏ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਅਸੁਰ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁੰਭ ਲਹੂ-ਲੁਹਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਕੁਝ ਹਿਲ ਗਿਆ; ਤਦ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਤੈਨੂੰ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਮਰਨ ਦਾ ਲੇਖਾ ਹੈ; ਜੰਗ ਛੱਡ ਦੇ, ਓ ਸ਼ੁੰਭ! ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ। ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਜੰਗ ਕਰਕੇ ਕੀ ਲਾਭ?" ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਨਿਮੀ ਅਸੁਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਗਰੁੜ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਮੁਗਦਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਗਰੁੜ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਚੀਆਂ ਗੱਜਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਹਾੜਦੇ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬਾ ਦਿੰਦੇ, ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ, ਕੁਝ ਸ਼ੰਖ, ਤੂਰੀਆਂ ਤੇ ਭੈਰੂ ਵਜਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲਿਆ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ। ਜਦ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਝੰਡਾ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ, ਵਜਰ ਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਸਟ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਜਦ ਕੋਈ ਮਜ਼ਲੂਮ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਕੋਲੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਿਖਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਓਹ ਘੱਟੀਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਿਆਂ ਨਿਰਾਸ੍ਰਿਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।