ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ‘ਚ, ਮਹਿਸ਼ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜੰਭ ਨੇ ਭਾਲਾ ਚਲਾਇਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੈਤ ਨਾਰਾਇਣ ਉੱਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਜਦੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਐਸੇ ਸਮਾ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇਕ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਘੁੱਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ—ਉਹ ਤੀਰ ਸਿੱਧੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਲ ਲਗੇ ਹੋਏ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੰਪਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸਨ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਕੰਨ ਤੱਕ ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਆਪਣੀ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ। ਉਸ ਨੇ ਨਿਮੀ ਨੂੰ ਵੀਹ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਤੀਰ ਮਾਰੇ, ਮਥਨਾ ਨੂੰ ਦਸ, ਤੇ ਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਪੰਜ। ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਇਕ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਵਿੱਧਿਆ, ਜੰਭ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰ ਮਾਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਅੱਠ-ਅੱਠ ਤੀਰ ਲਗਾਏ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਫੁਰਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੈਤੀਆਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਮਚਾਈ ਤੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਅਸਾਧਾਰਣ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਨਿਮੀ ਦੈਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਇਕ ਚੌੜੇ ਮੁਹਾਂਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨੇ ਉਹ ਤੀਰ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜੰਭ ਨੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਸ਼ੁੰਭ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਨੇ ਗਰੁੜ ਦੀ ਬਾਂਹ ਤੇ ਭਾਰੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਆਪਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਗਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਥਨਾ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ। ਪਰ ਨਿਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਐਸੇ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਰਦਾਸ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਕ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਇਕ ਭਾਰੀ ਤੇ ਦੀਵੀ ਜਵਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਗਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਨਿਮੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਗਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕਿਆ—ਜੰਭ ਨੇ ਗਦੇ ਨਾਲ, ਗ੍ਰਸਣ ਨੇ ਚੌੜੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ। ਮਹਿਸ਼ਾ ਦੈਤ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਦੀ ਇਛਾ ਨਾਲ, ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਰਸਤਾ ਰੋਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਭਾਲਾ ਚੁੱਕਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮੂੰਹ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਘੰਟੀਆਂ ਵੱਜਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਜੰਭ, ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਯੋਧਾ ਸੀ, ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ। ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਹੀ ਫੜ ਲਿਆ; ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਦੂਜਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਭਾਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਸਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ। ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ—ਚਲਦੀ ਤੇ ਅਚਲ—ਢੱਕ ਗਈ; ਸਾਰਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ। ਧਰਤੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਤੇ ਮੱਧ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈਆਂ; ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੈਤ ਸੈਨਾਪਤੀ ਗ੍ਰਸਣ ਸੜ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤਰ ਵਰਤਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸੰਸਾਰ-ਭੰਨਣ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਸੀ, ਨੇ ਕਾਲਦੰਡ ਅਸਤਰ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਜਦ ਇਹ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਚਲਣ ਲੱਗੀ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ, ਦੇਵੀ ਹਿਲ ਗਈ, ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੈਤ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਬੇਪਰਵਾਹ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰ ਛੱਡਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਗ੍ਰਸਣ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਅਸਤਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਨਿਮੀ ਨੇ ਚੱਕਰ, ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤਿਆ; ਜੰਭ ਨੇ ਕਾਲਦੰਡ ਅਸਤਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਐਸ਼ਿਕਾ ਅਸਤਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਸੰਜਿਆ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਅਸਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸੀ ਪਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਰੋੜਾਂ ਦੈਤ ਸਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਰ ਸੁਟਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅਸਤਰ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਾਲਦੰਡ ਅਸਤਰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਰੀ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਤਰ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚੱਕਰ ਫੜਿਆ, ਜੋ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਜਿਹੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਗ੍ਰਸਣ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੇ ਗਰਦਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਕਠੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਗਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਦੈਤ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਮਤ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਲਪਣੀਯ, ਅਜੇਤੂ ਚੱਕਰ ਗ੍ਰਸਣ ਦੀ ਗਰਦਨ ਉੱਤੇ ਆ ਵੱਜਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਵਿਚੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਲਾਲ ਲਹੂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਹਿ ਪਈ, ਤੇ ਚੱਕਰ ਮੁੜ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਜਦ ਗ੍ਰਸਣ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੈਤ ਹਰੀ ਉੱਤੇ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਭਾਲਿਆਂ, ਗਦਿਆਂ, ਫੰਦਿਆਂ, ਮੁਗਦਰਾਂ, ਲਾਸ਼ਾਂ, ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰਾਂ, ਚੱਕਰਾਂ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਸੀ, ਦੈਤਾਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਦੈਤ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ, ਜਨਾਰਦਨ ਵਲ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ ਵਰਤ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਥੱਲੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਉਸ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਭਰੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਗਰੁੜ, ਕੀ ਤੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਥੱਕਿਆ ਨਹੀਂ? ਜੇ ਤੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਨਾ ਥੱਕਾ ਹੋਵੇਂ, ਤਾਂ ਮਥਨਾ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਵਧ ਜਾ। ਜੇ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇਂ, ਤਾਂ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾ।” ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ, ਨੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਐਸਾ ਆਖਿਆ। ਯੁੱਧ ਵਿਚ, ਗਰੁੜ ਡਰਾਉਣੇ ਦਿਸਦੇ ਦੈਤ ਮਥਨਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਥਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਭਿੰਡੀਪਾਲਾ ਤੋਂ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਪਰ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸ ਵਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜ ਚਮਕਦਾਰ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਫਲ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਮਾਰੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਦਸ ਹੋਰ ਤੀਰ, ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਵਿੱਧ ਦਿੱਤੇ।