ਸੰਸਾਰ ਅਕਾਰਹੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜ੍ਯੋਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਸੁਰ ਕੁਜੰਭ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਹੀ ਧਨਾਦਾ ਵੱਲ ਗੱਜਦਿਆਂ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੋੜ ਕੇ ਭੱਜ ਪਿਆ। ਉਸਦੇ ਭੱਜਣ ਵੇਲੇ, ਉਸਦੇ ਮੋਤੀ-ਮਾਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤਾਜ਼ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜੋ ਇਉਂ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਕਰ ਡਿੱਗ ਪਵੇ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਦੇਵਤਾ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਗਏ, ਤਾਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਯੁੱਧ-ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਆਭੂਸ਼ਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਰਨਾ ਹੀ ਉਚਿਤ ਸੀ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਯਕਸ਼, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਉਸ ਤਾਜ਼ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਮਾਣ ਅਤੇ ਧਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ, ਉਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਅਸੁਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਕੁਜੰਭ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਭੁਸ਼ੁੰਡੀ ਹਥਿਆਰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਭਾਰੀ ਸੀ, ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਅਸੁਰ ਨੇ ਤਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਜਿੱਤ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਰਤਨ, ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਅਤੇ ਜੀਵ ਲੈ ਕੇ, ਅਸੁਰ ਜੰਭ, ਜੋ ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗੂ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਕੇਸ ਵਿਖਰਿਆਂ ਹੋਏ, ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਤ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਜੰਭ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਕਾਲੀ, ਅਟੱਲ ਮਾਇਆ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਜੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਥੇ, ਉਹ ਇੰਨੇ ਲਾਚਾਰ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਇਕ ਕਦਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਸਨ; ਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਫੌਜ— —ਜਿਸਦੇ ਪਸ਼ੂ ਹਨੇਰੀ, ਧੁੰਦ ਵਰਗੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ—ਉਹ ਮਾਰੀ ਗਈ; ਜਦ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕੁਜੰਭ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਮਹੀਸ਼, ਜੋ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗੂ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਅਸਤਰ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਅਸਤਰ ਫੈਲਿਆ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਭਾਰੀ ਹਨੇਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਹੋਰ ਅਸਤਰ ਨੇ ਸਾਰਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੁੱਥਰੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਲਾਲ ਕਮਲ ਹੋਣ। ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਹਟ ਗਿਆ, ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਾ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਤਸਾਹ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਜੀਬ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡੇ ਅਤੇ ਸਰਪ-ਅਸਤਰ ਵਰਤ ਕੇ, ਕਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਡਰਾਵਨੀਆਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਕੁਜੰਭ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ; ਜਦ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ—ਉਸਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ; ਉਸਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਣ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਗਤੀ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਚ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਿੱਖੇ, ਸੁੰਦਰ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਇਕ ਚੌੜੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਰਥ-ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਰਥ ਦੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਗਿਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਜੰਭ ਦੀ ਇਹ ਕਰਤੂਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ— ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਦਾਨਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ, ਜੋ ਪਤਝੜ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਸੀ, ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਈ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਸ ਚੰਦ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਦੈਤਿਆ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ, ਦਾਨਵ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ। ਦਾਨਵ ਇਕ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ; ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ ਰਾਜਾ ਮੁੜ ਸੰਭਲ ਗਿਆ। ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਲਏ, ਜਦਕਿ ਦੈਤਿਆ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਘੁੱਟਾ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਹ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵੱਢਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਲ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣ ਨੇ— —ਦਾਨਵ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਨਾਲ ਜਕੜ ਲਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਂਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਦੈਤਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਈ। ਪਾਸ ਧਾਰੀ ਨੇ ਦਾਨਵ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਨੂੰ ਗਦਾ ਨਾਲ ਬੇ ਰਹਮੀ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ; ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਉਗਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੱਦਲ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ; ਕੁਜੰਭ ਨੂੰ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ ਨੇ— ਆਪਣੇ ਵਿਖੌਫ਼ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਬਿਸ ਵਿਚ ਨਿਗਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹਿਆ। ਦੈਤਿਆ ਦੀ ਮੰਦ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ, ਮਹੀਸ਼ ਦੇ ਹਿੰਸਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਰਥ ਦਾ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜੇ; ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੰਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੈਤਿਆ ਮਹੀਸ਼ਾ, ਵਰੁਣ ਵੱਲ ਵਧਿਆ; ਜਦ ਉਹ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜਕੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਿਮ ਚਿੱਟੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ— ਸੋਮਾ ਨੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਕੰਟਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਠੰਢਾ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ; ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਵਾ-ਅਸਤਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਹਵਾ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਵਿਆਕੁਲ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਠੰਢ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ; ਠੰਢ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਮੁੱਕ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਚੰਦ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਦੈਤਿਆ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ; ਪਰ ਮਹੀਸ਼ਾ, ਜੋ ਭੈਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਥੱਕ ਕੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਠੰਢ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।