ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਸੇਵਕ ਬਣ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚਮਕ, ਹੌਸਲਾ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਉਸ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਤਾਰਕਾਸੁਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਅਲੋਏ ਨਾਲ ਮਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਮੋਹਰਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਹ-ਬੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸਿੰਘ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਡਲੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪੰਖਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਕਦੇ ਵੀ ਰੁਕਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ, ਹਵਾ ਉਸ ਦਾ ਪੰਖਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਮੌਤ ਖੁਦ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਤਾਰਕਾਸੁਰ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਵਰਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦਾਨਵ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜੇ ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ? ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸਾਡੀ ਵੈਰਤਾ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਅਜੇ ਵੀ ਅਮਰ ਲੋਕ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਯਜਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਣੁ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾਵਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਤਰੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਤੇ ਮਦਰਸਤਾ ਨਾਲ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਤਪੀੜਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸ਼ੌਰਤ ਲਈ ਯਤਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਅਜਨਮੀ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਕਾਂ ਦੀ ਦੁਖ-ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੱਠ-ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ ਵਿਜੈ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਾਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹਥਿਆਉਂ, ਮੇਰੀ ਅਜੈਯ ਦਾਨਵ-ਸੈਨਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰੋ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਮੇਰਾ ਝੰਡਾ, ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਜਾਲੀ ਵਾਲਾ ਛਤਰੀ। ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਰਸਣਾ ਨਾਮਕ ਦਾਨਵ, ਜੋ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸੈਨਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲਈ। ਡੂੰਘਾ ਨਗਾਰਾ ਵਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਅੱਠ-ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ ਰਥ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਲਿਆਇਆ। ਉਹ ਰਥ, ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ, ਚਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਕਈ ਵਿਹਾਰ-ਘਰ, ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਮੋਹਕ, ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਵਾਂਗ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਦਸ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ, ਜੋ ਸ਼ੌਰਤ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਭਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਕੁਜੰਭਾ, ਮਹੀਸ਼ਾ, ਕੁੰਜਰਾ, ਮੇਘਾ, ਕਾਲਨੇਮੀ, ਨਿਮੀ। ਮਥਨਾ, ਜੰਭਕਾ, ਸ਼ੁੰਭਾ—ਇਹ ਦਸ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ; ਤੇ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਨ। ਇਹ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉੱਚੇ, ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ। ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਝੰਡਾ ਡਰਾਉਣਾ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ; ਗਰਸਣਾ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਸਾਂਘਾ ਸੀ, ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਚਿੰਨ ਮਕਰ (ਮੱਛੀ) ਸੀ। ਜੰਭਾ ਦੇ ਝੰਡੇ 'ਤੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਦੈਤਿਆ-ਚਿਹਰਾ ਸੀ; ਕੁਜੰਭਾ ਦੇ ਝੰਡੇ 'ਤੇ ਲੰਬੀ-ਪੂੰਝ ਵਾਲਾ ਗਧਾ। ਮਹੀਸ਼ਾ ਦੇ ਝੰਡੇ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਗਿੱਦੜ; ਸ਼ੁੰਭਾ ਦੇ ਝੰਡੇ 'ਤੇ ਕਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਗਿੱਧ ਉਚਾ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਸੌ ਤੇਜ਼ ਚੀਤੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਗਰਸਣਾ ਦਾ ਰਥ ਸੌ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਘੁੰਘਰੂ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ; ਜੰਭਾ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਰਥ ਵੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਸੀ। ਕੁਜੰਭਾ ਦਾ ਰਥ ਗਧਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੈਤਿਆ-ਵਾਂਗ ਸਨ; ਮਹੀਸ਼ਾ ਦਾ ਰਥ ਉਟਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁੰਜਰਾ ਦਾ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ। ਮੇਸ਼ਾ ਦਾ ਰਥ ਤੇਜ਼ ਚੀਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਦਾ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜ-ਸਮਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਨਿਮੀ ਨੇ ਮਸਤ ਮਹਾਂ-ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਚਾਰ-ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁਗੰਧਤ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਏ, ਗਰਜਦਾਰ ਹਾਥੀਆਂ; ਕਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਹਰੇਕ ਸੌ ਹੱਥ ਲੰਬੇ ਘੋੜੇ। ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਚਿੱਟੇ ਯਕ-ਪੂੰਝ ਪੰਖਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਮਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਥਨਾ, ਦੈਤਿਆ-ਮੁਖੀ, ਫਾਹਾ ਫੜ ਕੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਜੰਭਕਾ ਘੁੰਘਰੂ ਵਾਲੇ ਉਟ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ। ਸ਼ੁੰਭਾ, ਮਹਾ-ਦੈਤਿਆ, ਵੱਡੇ ਕਾਲੇ ਮੇਂਡੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ; ਹੋਰ ਵੀਰ ਦਾਨਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕੰਡੇ ਤੇ ਪੱਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਈ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ-ਵਾਦਯਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਥ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਫੌਜ ਵਿੱਚ, ਮਹਾ-ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਤ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿੰਘ-ਸਮਾਨ ਫੌਜ ਡਰਾਉਣੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਰੀ। ਮਸਤ, ਭਿਆਨਕ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਉਹ ਫੌਜ, ਕਈ ਝੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵਾਯੂ, ਦੇਵ-ਦੂਤ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਚਲਾ। ਵਾਯੂ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਹਾ-ਬਾਹੂ ਸੀ, ਸਮੇਂ-ਉਚਿਤ ਬਚਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ? ਮੈਨੂੰ, ਯੋਗ ਨੀਤੀ ਨਾਲ, ਦੱਸੋ।" ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਜੋ ਬਚਨ-ਪਤੀ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਤੇ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੇ: "ਜੋ ਨੀਤੀ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ—ਝੰਡੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨਾਲ—ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਦੀ ਚਿਰ-ਸਥਾਈ ਨੀਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵਤਾ।" "ਮਿਲਾਪ, ਵੰਡ, ਦਾਨ ਤੇ ਦੰਡ—ਇਹ ਚਾਰ ਨੀਤੀ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ, ਜੋ ਸਥਾਨ, ਸਮਾਂ, ਵੈਰੀ ਤੇ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।