ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲੰਬੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਸਾਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਵਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਪਿਤਾ, ਭੈਣਾਂ, ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਚੋਂ, ਇੱਕ ਮਨ-ਜਨਮ ਦਿਹਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਰਜਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ; ਉਹ ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਬਣੀ। ਫਿਰ, ਇਕਾਠਕਾ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਹੋ ਚੁਕੀ—ਹੁਣ ਚੌਥੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ। ਕੋਸਮਿਕ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਮਾਨਸਾ ਨਾਮਕ ਲੋਕ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨ-ਜਨਮ ਦਿਹਤੀ ਨਰਮਦਾ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਸੋਮਪਾਸ ਨਾਮ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਪਿਤਰ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਵਧਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ, ਤੇ ਮਨ-ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਨਰਮਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਵਜੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਮਨੂ ਤੇ ਜੀਵ ਰਚਨਾ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਦੇ ਹਨ—even ਜਦ ਧਰਮ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਲੜੀ ਮੁੜ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਰਚਨਾ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰਾਦਧ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ। ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਤ੍ਰਾ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਤ੍ਰਾ, ਜਦ ਸਵਧਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪਿਆਯਨ ਵਿਧੀ ਅਗਨਿਸੋਮੀਆ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰੇ; ਜੇ ਅੱਗ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਾਕਰਨ ਜਾਂ ਅਸ਼ਵਕਰਨ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਗੌਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ, ਤਿਲ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਪਾਠੀਨਾ ਮਛੀ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਮਿੱਠਾ—all proper ਹਨ। ਤਲਵਾਰੀ ਬੀਨ, ਮਾਸ, ਸ਼ਹਦ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ, ਕਾਲਾ ਅਨਾਜ, ਚੌਲ, ਜੌ, ਗਹੂੰ, ਮੁਦਗ, ਗੰਨ੍ਹਾ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ, ਤੇ ਘੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਸਵਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹਨ ਤੇ ਸ੍ਰਾਦਧ ਵਿਚ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਸੂਰ, ਸ਼ਣ, ਨਿਸਪਾਵ, ਰਾਜਮਸ਼ਾ, ਕੁਸੰਭਾ, ਕਮਲ, ਬਿਲਵਾ, ਅਰਕ, ਧਤੂਰਾ, ਪਾਰਿਭਦਰਾ, ਤੇ ਅਟਰੂਸ਼ਕਾ—ਇਹ ਸ੍ਰਾਦਧ ਵਿਚ ਨਾ ਵਰਤੋ। ਬਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਕੋਦਰਵਾ, ਉਦਾਰਾ, ਚਣ, ਕਪਿੱਠਾ, ਮਧੁਕਾ, ਤੇ ਅਤਸੀ—ਇਹ ਵੀ ਨਾ ਵਰਤੋ। ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ। ਜੋ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ, ਪਿਤਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰ ਪੋਸ਼ਣ, ਸੁਵਰਗ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਪਿਤਰ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਜਲਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦੇ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਥਿਆਰ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਹਨ। ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਭਗਤ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ—ਪਿਤਰ ਆਦਿ-ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੀ ਪਿਤਰ-ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜੀਵਨ-ਦਾਇਕ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਕਿਹੜੇ ਦੁਬਾਰਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਦਧ 'ਚ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ? ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ? ਮਧੁਸੂਦਨ! ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸ੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਭੇਟ ਪਿਤਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਸ੍ਰਾਦਧ ਰੋਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ, ਦੁੱਧ, ਜੜ੍ਹ ਜਾਂ ਫਲ ਨਾਲ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਾਦਧ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੈ: ਨਿਯਮਤ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਤੇ ਇੱਛਿਤ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਿਯਮਤ ਸ੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਤੇ ਆਤਿਥਯਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪਾਰਵਣ ਹੈ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਵਣ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ; ਸੁਣੋ, ਰਾਜਾ। ਕਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਰਵਣ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ, ਸੁਣੋ: ਜੋ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਠ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸੁਪਰਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਛੇ ਵੈਦਿਕ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ। ਵੈਦ-ਗਿਆਨੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਧੀ-ਗਿਆਨ, ਸਭ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਮੰਤਰ-ਪਾਠੀ, ਵੰਸ਼-ਗਿਆਨ, ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ। ਪੁਰਾਣ-ਗਿਆਨੀ, ਧਰਮ-ਗਿਆਨ, ਪਾਠ ਤੇ ਅਧਿਐਨ-ਭਗਤ, ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਕ, ਪਿਤਰ-ਭਗਤ, ਸੂਰਜ-ਭਗਤ, ਵਿਸ਼ਨੁ-ਭਗਤ। ਬ੍ਰਹਮਨ-ਭਗਤ, ਯੋਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ, ਸਵ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ, ਗੁਣਵਾਨ; ਪੋਤਾ, ਦੋਸਤ, ਅਧਿਐਨ-ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਲ ਕੇ ਭੋਜਨ ਦਿਵਾਓ। ਵਿਦੂਸ਼ਕ, ਮਾਮਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਯਾਜਕ, ਅਧਿਆਪਕ, ਸੋਮ-ਪਾਨੀ, ਉਪਦੇਸ਼ਕ, ਯਜਨਾ-ਜਾਂਚਕ। ਸਾਮ-ਵੇਦ ਦੀ ਲਹਜਾ ਤੇ ਵਿਧੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਰੀਤ-ਸ਼ੁਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਮ-ਗਾਇਕ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਵੈਦ-ਗਿਆਨ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨ-ਗਿਆਨ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸ੍ਰਾਦਧ 'ਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ, ਉਹ ਸ੍ਰਾਦਧ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਲ ਕੇ ਭੋਜਨ ਦਿਵਾਓ; ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਕਿਹੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪਤਿਤ, ਦੋਸ਼ੀ, ਨਪੁੰਸਕ, ਬਦਨਾਮ, ਵਿਅੰਗ, ਰੋਗੀ, ਮਾੜੇ ਨਖ, ਕਾਲੇ ਦੰਦ, ਸੂਰ, ਗਧਾ, ਜਾਂ ਘੋੜਾ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ। ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ 'ਤੇ ਮਨ ਲਗਾਓ, ਲਾਪਰਵਾਹ, ਪਾਗਲ, ਤੀਖਾ, ਬਿੱਲੀ-ਬਗਲਾ ਵਰਗੇ ਆਦਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਖੰਡ—ਦੇਵਲਕ ਆਦਿ। ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਨਾਸਤਿਕ, ਤੇ ਮਲੇਛ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ—ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ, ਬਾਰਬਰੀ, ਦ੍ਰਾਵਿਡ, ਤੇ ਕੋਨਕਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸ੍ਰਾਦਧ 'ਤੇ ਬਚੋ; ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਨਿਯਮਤ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਿਤਰ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਵਿਧੀ, ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ, ਸੁਖ ਤੇ ਪੂਰਨਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।