ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਹਰ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਫਿਰੋਂ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਹਰ ਇਕ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰੋਂ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਰ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿਤੀ ਜਾਗ ਪਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, “ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ।” ਇੰਦਰ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਏ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ, “ਮਾਂ, ਤੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਬੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।” ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, “ਤੇਰੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵਜਰ ਨਾਲ ਚੁੰਨਵੰਜ (54) ਵਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਥਾਨ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਥੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ।” ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਕਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਹਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਜਾਂ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ।” ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਦੁਖੀ ਦਿਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਤੂੰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰੇਂਗੀ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ।” ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਗ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਕੜਕ, ਟੁੱਟਣ-ਨਾ-ਯੋਗ ਤੇ ਲੋਹੇ ਵਰਗੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਗੇ, ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਵਜਰਾਂਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।” ਦਿਤੀ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰੀ। ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅਜੇਤ, ਅਜੇਯ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਨਾਹੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, “ਮਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?” ਦਿਤੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਾਰੇ ਹਨ, ਪੁੱਤਰ। ਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਜਰਾਂਗਾ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਫਾਹੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਮਹਾਂਤਪਸੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਉਥੇ ਆ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਮਾਂ-ਪੁੱਤਰ ਨਿਡਰ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਪੁੱਤਰ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਇਸਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ।” ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, “ਮਾਣਯੋਗ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ। ਜਿਹਨੂੰ ਸਾਡੇ ਬਚਨ ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਹਥੋਂ ਬਚ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਰਦਾ ਹੈ।” “ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਜਰਾਂਗਾ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਮਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਪਰਦਾਦਾ ਹੋ।” “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ। ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਾ ਆਵੇ।” “ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।” ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਕਠੋਰ ਤਪस्या ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਕਮਲ-ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਇਕ ਕੁੜੀ ਰਚੀ ਤੇ ਪਦਮਸੰਭਵ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਵਜਰਾਂਗਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਵਰਾੰਗੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਜਰਾਂਗਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਣ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਵਜਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਕਾਲ ਵਾਂਗ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਂਤਪਸੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਲਟਾ ਲਟਕ ਕੇ, ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰੀ। ਜਦ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਵਰਾੰਗੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਸੀ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਉਸਦੇ ਲਈ, ਮੌਨ ਵਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡਾ ਬਾਂਦਰ ਬਣ ਕੇ ਉਸਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਉੱਤੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਘੜੇ, ਮਟਕੇ, ਟੋਕਰੇ ਕਮਕਮਾਉਣ ਤੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਬੱਦਲ ਬਣ ਕੇ, ਉਥੇ ਹਿਲਾ-ਡੁਲਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਸੱਪ ਬਣ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤਕ ਘਸੀਟਿਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਾਇਆ। ਪਰ, ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਸਿਆਰ ਬਣ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਬੱਦਲ ਬਣ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਭਿੱਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਜਦ ਵਜਰਾਂਗਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾ ਛੱਡੀ, ਉਹ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਬੈਠੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਬਤ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਵਰਾੰਗੀ, ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੈਨੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ (ਇੰਦਰ) ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇਹ ਉਪਦ੍ਰਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਵਜਰਾਂਗਾ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਠ, ਹੇ ਦਿਤੀ ਪੁੱਤਰ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਤਪ ਦੀ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਰਦਾਦਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ...