ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵਜਰਾਂਗ ਦੀ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ—ਉਸਦਾ ਵੰਸ਼, ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤਾਰਕ ਦੇ ਬਾਰੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਠ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਵੈਰਿਨੀ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਗਈ ਕਿ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਦਸ ਧੀਆਂ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ, ਸੱਤਾਈਂ ਸੋਮ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਦੋ ਬਾਹੁਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਦੋ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਦੋ ਗਿਆਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਨੂ, ਵਿਸ਼ਵਾ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਸੁਰਸਾ, ਸੁਰਭੀ, ਵਿਨਤਾ, ਤਾਮ੍ਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਕਦਰੂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਦਰੂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਰੀ ਚਰ-ਅਚਰ ਜਗਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦ੍ਰ, ਪੂਸ਼ਣ ਆਦਿ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਜੰਮੇ। ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਦਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾਨਵ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ ਗਾਈਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ। ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੰਛੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਗਰੁੜ ਹੈ। ਕਦਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੱਪ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਕਾ-ਸਬੰਧੀ ਵਿਣੁ ਦੁਆਰਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦਾਨਵ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗੀ ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਮਨ-ਵਚਨ-ਕਰਮ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖੇਂ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ।" ਦਿਤੀ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਸਦਾ ਚੌਕਸ ਰਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਦਿਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਦਿਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਜਦ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਸ ਸਾਲ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਸੁਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਲਗਭਗ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਜੰਮੇਗਾ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਸੌਭਾਗ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋਂਗੇ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਹਰ ਭਾਗ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵੰਡਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਹਰ ਇੱਕ ਭਾਗ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਦਿਤੀ ਜਾਗੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰ।" ਇੰਦਰ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਮਾਤਾ, ਤੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਤੇਰੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵਜਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਚੌਂਵੰਜ ਵਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਦਿਆਂਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ," ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਗਈ, ਤੇ ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦਾ ਜਿੱਤੂ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਸਤਰ ਜਾਂ ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ।" ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਤਪ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ।" "ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਲੋਹੇ ਵਰਗੇ ਅਟੁੱਟ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣਗੇ, ਵਜਰਾਂਗ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਦਿਤੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਘੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਤਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅਜੈ, ਅਪਰਾਜਿਤ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ, ਉਹ ਸਭ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਾਤਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਦਿਤੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜਰਾਂਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਪੁੱਤਰ। ਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦਲਾ ਲੈ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ।" ਮਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਵਜਰਾਂਗ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਫ਼ੁਰਣੀ ਰਸ਼ਮੀ ਫਾਂਸ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਓਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਉਥੇ ਆ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ-ਪੁੱਤਰ ਨਿਡਰ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਆਦਰਨੀਯ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਾਡੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।" "ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਰਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਜਰਾਂਗ ਨੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਲਈ।