ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੀਆਂ ਰਥਾਂ ’ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਇੱਛਤ ਆਨੰਦ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਮਾਨਸਾ ਕੁੜੀ ਗੌਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਾਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪਿਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਘ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਕਰ ਵਿੱਚ ਮਰੀਚਿਗਰਭਾ ਨਾਮਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਦਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਨਾਮ ਦੀ ਮਾਨਸਾ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਸ਼ੁਮਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੰਜਜਨ ਦੀ ਨੂਹ ਬਣੀ। ਯਸ਼ੋਦਾ ਦਿਲੀਪ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਦਾਦੀ ਸੀ। ਕਾਮਦੁਘਾ ਨਾਮਕ ਲੋਕ ਇੱਛਤ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਸੁਸਵਧਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਤਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਆਜਯਪਾ ਨਾਮਕ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਕਰਦਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਹਨ। ਪੁਲਹ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਵੈਸ਼ ਵੰਸ਼ਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਜੋ ਵੀ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦ ਉਹ ਵਿਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਵਾਂ, ਭੈਣਾਂ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਦਸਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਇਹ ਸਭ ਰੂਪ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਾਨਸਾ ਕੁੜੀ ਵਿਰਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ; ਉਹ ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣੀ। ਫਿਰ, ਏਕਾਟਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਹੋ ਗਈ, ਹੁਣ ਚੌਥੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮਾਨਸਾ ਨਾਮਕ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਾ ਕੁੜੀ ਨਰਮਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸੋਮਪਾ ਨਾਮਕ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਪਿਤਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਵਧਾ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰ ਕੇ ਹੁਣ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨਰਮਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿ ਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਮਨੂ ਅਤੇ ਜੀਵ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਧਰਮ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਲੜੀ ਮੁੜ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਵਿਧੀ ਬਣੀ ਸੀ। ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਪਾਤਰ, ਜਦੋਂ ਸਵਧਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਨਿਸੋਮੀਯ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਪਿਆਨ ਵਿਧੀ ਕਰੇ; ਜੇ ਅੱਗ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਾਕਰਨ ਜਾਂ ਅਸ਼ਵਕਰਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਕੋਲ, ਦੱਖਣ ਦਿਸਾ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਤਿਲ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਪਾਠੀਨਾ ਮੱਛੀ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਮਿੱਠਾ ਸੁਆਦ—ਇਹ ਸਭ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹਨ। ਤਲਵਾਰ ਫਲੀ, ਮਾਸ, ਸ਼ਹਦ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ, ਕਾਲਾ ਅਨਾਜ, ਚੌਲ, ਜੌ, ਗਹੂੰ, ਮੁਢਾ, ਗੰਨਾ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ, ਤੇ ਘਿਉ—ਇਹ ਸਭ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਮਸੂਰ, ਸ਼ਣ, ਨਿਸ਼ਪਾਵ, ਰਾਜਮਾਸ, ਕੁਸੰਭਾ, ਕਮਲ, ਬਿਲਵ, ਅਰਕ, ਧਤੂਰਾ, ਪਾਰਿਭਦ੍ਰ, ਅਟਰੂਸ਼ਕ—ਇਹ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ। ਨਾ ਹੀ ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਕੋਦਰਵਾ, ਉਦਾਰ, ਚਣੇ, ਕਪਿੱਠਾ, ਮਧੂਕਾ ਜਾਂ ਅਤਸੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਿਤਰ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ, ਸਵਰਗ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਫਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਪਿਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਰੁੱਸਦੇ ਨਹੀਂ, ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦੇ, ਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹਨ। ਉਹ ਮਨ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਆਦਿ ਦੇਵ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਦਾਇਕ ਪਿਤਰ-ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸ੍ਰਾਧ ਹਨ। ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜੰਮੇ (ਦਵਿਜ) ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ? ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ੍ਰਾਧ ਕਿਸ ਵੇਲੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਭੇਟ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਸ੍ਰਾਧ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ, ਦੁੱਧ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਾਧ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ: ਨਿਯਤ, ਨਿਮਿਤਤ, ਤੇ ਕਾਮ੍ਯ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਿਯਤ ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਤੇ ਆਮੰਤ੍ਰਣ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪਾਰਵਣ ਸ੍ਰਾਧ ਹੈ, ਜੋ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਵਣ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਕਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਰਵਣ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ—ਇਹ ਵੀ ਸੁਣੋ: ਜੋ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸੁਪਰਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਛੇ ਵੈਦਿਕ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੈਦਿਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕਰਮਕਾਂਡ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪਾਰਵਣ ਸ੍ਰਾਧ ਲਈ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।