ਨੰਦੀ ਨੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਨੇ ਪ੍ਰਮਥਾ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਬਰਛਿਆਂ ਨਾਲ ਛਿਦ ਗਏ, ਸਿਰ ਗਦਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਮਥਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਮਾਇਆ ਨੇ ਸ਼ਤਕਸ਼ਾ, ਜੋ ਸਾਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਛਿਦਿਆ, ਅਤੇ ਯਮ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਫਿਰ, ਪ੍ਰਮਥਾ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦੈਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵੱਲ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਕ੍ਰ ਛੱਡਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਸ਼ੰਖ, ਡੋਲ, ਅਤੇ ਝੰਝਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੀਆਂ, ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ। ਕਪਾਰਦੀ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਵਿਦਯੁਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਤਬਾਹ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਸੰਯੋਗ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਨਗਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਹਰਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਤਿੰਨ-ਗੁਣਾ ਤੀਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵੱਲ ਛੱਡਿਆ। ਉਹ ਤੀਰ, ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ; ਆਸਮਾਨ ਸੋਨਿਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਤੀਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ 'ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਾ ਚੀਖ ਪਏ, "ਹਾਏ! ਹਾਏ!" ਤੇ "ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ!" ਕਹਿ ਉਠੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੈਲਾਦੀ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ—ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ—ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਫਿਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ-ਚੂੜਾ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਕੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਭਗਤ ਹੈ, ਅੱਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ 'ਤੇ, ਨੰਦੀ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮਨ ਦੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਨੰਦੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ 'ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵਿਨਾਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਾਇਆ। ਤੁਰੰਤ ਇਹ ਘਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।" ਨੰਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਭਗਤ, ਮਾਇਆ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨਗਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ; ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਵੇ, ਅੱਗ, ਚੰਦ, ਤੇ ਨਾਰਾਏਣ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਨਗਰ, ਤੀਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਲ ਉਪਰੋਂ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਗਰ ਮੇਰੂ ਤੇ ਕੈਲਾਸਾ ਵਾਂਗ, ਮੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ, ਉਚੇ ਮਹਿਲ, ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪੋਖਰ, ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਰਬਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਘਰ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾੜੇ ਗਏ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸੀ। ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਬਾਗਾਂ, ਉਪਰਲੇ ਕਮਰੇ ਤੇ ਖੁੱਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦਾਨਵ-ਪਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇੱਕ, ਜੋ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਖੀ, "ਹੇ ਅੱਗ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਤ੍ਰਾਸਕ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਗਵਾਹ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਨਾ ਛੂਹੀਂ।" "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਵੀ। ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾ, ਇਹ ਘਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।" ਇੱਕ ਦਾਨਵ-ਪਤਨੀ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਖੀ, "ਇਹ ਮੁੰਡਾ, ਹੇ ਅੱਗ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਲੈ, ਹੇ ਸ਼ਨਮੁਖਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰੇ ਲਾਡਲੇ।" ਕੁਝ ਦਾਨਵ-ਪਤਨੀਆਂ, ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਝੰਕਦੇ ਹੋਏ। "ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ!" ਤੇ "ਮਾਤਾ!" ਦੀ ਚੀਖ-ਪੁਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੋਈਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਅੱਗ ਜਲ-ਜੰਤਰ ਤੇ ਕਮਲ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਅੱਗ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਮਲ-ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ। ਜਿਵੇਂ ਠੰਡੀ ਪਾਲੀ ਤਲਾਵਾਂ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਅੱਗ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਮਲ-ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਅੱਗੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਉਹਨਾਂ ਨਰਮ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਹੋਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਤੇ ਪੈਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ, ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ, ਅੱਧ-ਸੜੀਆਂ ਚੰਦ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁੰਬਦਾਂ ਤੇ ਅਲਤਾਰਾਂ, ਟੁੱਟੇ ਮਹਿਲ ਤੇ ਦਰਵਾਜੇ, ਤੇ ਸੜਦੇ ਘਰ, ਜਲ-ਪਲਾਵ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ। ਸੜਦੇ ਘਰ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਅੱਗ ਵੱਲ ਨਿਗਲੇ ਗਏ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਮੀਰ ਘਰ, ਮਾੜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਸੜਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਬਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਮੱਛੀਆਂ, ਮਗਰਮੱਛ ਤੇ ਵੱਡੇ ਜਲ-ਜੰਤ੍ਰ ਡਰ ਗਏ। ਫਿਰ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜ-ਵਾਂਗ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਹਿਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਜਦੋਂ ਨਗਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਸਿਰਫ "ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ" ਨਾਮ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਗਰ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਸੁਰਗ ਸਮੇਤ, ਸੜ ਗਿਆ; ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਇਆ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮਹਿਲ ਸੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ, ਵਜਰਧਾਰੀ, ਨੇ ਮਾਇਆ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਇਆ ਦਾ ਘਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਵਾਸ ਲਈ ਅਯੋਗ, ਬਿਨਾ ਨੀਂਹ ਦੇ, ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹੇਗਾ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਹਾਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਢਹੇ ਹੋਏ ਨਗਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਣਗੇ; ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਘਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ।