ਕੋਟਿਤੀਰਥ ਤੇ ਕੋਟਵੀ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਮਾਧਵ ਵਣ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਾ ਦੀ ਵਾਸ ਹੈ। ਗੋਦਾਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸੰਧਿਆ, ਤੇ ਗੰਗਾਦਵਾਰ ਤੇ ਰਤਿਪ੍ਰਿਆ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਕੁੰਡ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ, ਦੇਵਿਕਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੰਦਿਨੀ, ਦਵਾਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਮਣੀ, ਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵਕੀ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ, ਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਂਧਿਆਧਿਵਾਸਿਨੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਸਹ்யਾਦ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਏਕਵੀਰਾ, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਿਕਾ, ਰਾਮਤੀਰਥ ਤੇ ਰਮਣਾ, ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਗਾਵਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਕਰਵੀਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਵਿਨਾਇਕ ਤੇ ਉਮਾ ਦੇਵੀ, ਵੈਦ੍ਯਨਾਥ ਤੇ ਅਰੋਗਾ, ਤੇ ਮਹਾਕਾਲ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਸ਼ਨਤੀਰਥ ਤੇ ਅਭਯਾ, ਵਿਂਧਿਆ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਾਮ੍ਰਤਾ, ਮੰਡਵਯ ਤੇ ਮੰਡਵੀ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਾਹਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਚਗਲੰਦਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੰਡਾ, ਮਕਰੰਦਾ ਵਿੱਚ ਚੰਡਿਕਾ, ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਵਾਰਾਰੋਹਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼੍ਕਰਾਵਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਦੇਵਮਾਤਾ, ਪਰਾਵਰਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮਾਤਾ, ਮਹਾਲਯਾ ਤੇ ਮਹਾਭਾਗਾ, ਤੇ ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਤੇ ਪਿੰਗਲੇਸ਼ਵਰੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਤਸ਼ੌਚ ਤੇ ਸਿੰਹਿਕਾ, ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਤੇ ਯਸ਼ਸਕਰੀ, ਉਤਪਲਾਵਰਤਕ ਤੇ ਲੋਲਾ, ਤੇ ਸ਼ੋਣ ਸੰਗਮ ਤੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਧਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਗਨਾ, ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਵਮੁਖੀ, ਤੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹਾੜ ਤੇ ਤਾਰਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਦਾਰੁਵਨ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼੍ਟੀ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮੇਧਾ, ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀਮਾ ਦੇਵੀ, ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਵੀ ਪੁਸ਼੍ਟੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ, ਕਾਯਾਵਰੋਹਣ ਤੇ ਮਾਤਾ, ਸ਼ੰਖੋਧਾਰ ਤੇ ਧ੍ਵਨੀ, ਤੇ ਪਿੰਡਾਰਕ ਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ, ਅੱਛੋਦਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਕਾਰਿਨੀ, ਵੇਨਾ ਵਿੱਚ ਅਮ੍ਰਿਤਾ, ਤੇ ਬਦਰੀ ਵਿੱਚ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰਕੁਰੂ ਵਿੱਚ ਔਸ਼ਧੀ, ਕੁਸ਼ਾਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ੋਦਕਾ, ਹੇਮਕੂਟ ਤੇ ਮਨਮਥਾ, ਤੇ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨੀ ਤੇ ਮੁਕੁਟਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਅਸ਼੍ਵੱਥ ਤੇ ਵੰਦਨੀਆ, ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦੇ ਆਵਾਸ ਤੇ ਨਿਧੀ, ਵੇਦ ਦੇ ਮੁਖ ਤੇ ਗਾਯਤਰੀ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਵਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਸਨ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾ, ਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਧਰਮਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰੁੰਧਤੀ, ਰਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲੋਤਮਾ, ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਕਲਾ ਨਾਮੀ ਸ਼ਕਤੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਸੋ ਅੱਠ ਉੱਤਮ ਨਾਮ ਤੇ ਸੌ ਤੀਰਥ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਸ਼ਿਵ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਉੱਤਮ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਵਾਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਇਕ ਸੋ ਅੱਠ ਨਾਮ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਵਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਤੀਜੀ ਜਾਂ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ—ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਊਂ ਦਾਨ, ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਨ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਰਧਾਂਗ ਹੈ, ਦੇਵੀ ਬਣੀ। ਮੈਨਾ ਦੀ ਕੁਖੋਂ ਜਨਮੀ ਪਾਰਵਤੀ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਉੱਚਾ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਪੁਰੂਰਵਸ ਨੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧਨ ਪਾਇਆ; ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ, ਹੋਰ ਦੇਵ, ਦੈਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਐਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਲਈ ਸੋਮ ਮਾਰਗ ਨਾਮ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਪਿਤਰ ਹਨ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਅਗ્નਿਸ਼੍ਵੱਤ ਨਾਮ ਦੇ ਯਜਮਾਨ ਪਿਤਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੈ, ਅੱਛੋਦਾ, ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਝੀਲ ਵੀ ਹੈ, ਅੱਛੋਦਾ, ਜੋ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬਣਾਈ ਸੀ; ਅੱਛੋਦਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੈਵੀ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਪਿਤਰ ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਉੰਗਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਨ ਲਈ ਆਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਅਮਾਵਾਸੁ ਨਾਮ ਦੇ ਪਿਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਖੀਆਂ, ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਚਾਹਿਆ। ਪਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੋਗ ਤੋਂ ਡਿਗ ਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦੀ ਕੁਆਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈ—ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦੀ। ਉਸ ਦੀ ਧੀਰਜ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਾਵੱਸਿਆ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਗਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਖੂਟ ਪੁੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼, ਸ਼ਰਮਿੰਦੀ ਤੇ ਚੁੱਪ, ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਟੁੱਟਣ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ: "ਸੁੰਦਰਏ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਦੈਵੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮਾਂ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤੇ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ, ਸ਼੍ਰਧਾ ਤੇ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਵਰਨਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।