ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸ ਅਮਰਤ ਨੂੰ ਪੀ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਰਾਤ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਰੋਵਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਲ ਭਰੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਕੁਵਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਇਹ ਅਮਰਤ ਪੀ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਜਨਾਰਦਨ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਤਗੜੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਤੀਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਥ ਗਣਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਯੋਧਿਆਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਰਕ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਿਆ, ਪਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਚੱਲਣ ਤੇ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ—ਮਹਿੰਦਰ, ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਛੇ-ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ—ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਣ ਨਾਲ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਚੰਨ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰਦੇ, “ਆਓ, ਜਿੱਤ ਲਈਏ!” ਜਦ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਦੈਤ, ਡਰੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਦੈਤ ਐਵੇਂ ਨਿਕੰਮੇ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ, ਟੁੱਟੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਂਡ, ਟੁੱਟੇ ਪਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਨਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਭੈਬੀਤ ਤੇ ਮੁਰਝਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਗਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, “ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?” ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਮਲ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਦੈਤੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਫਿਰ ਡਰ ਕੇ ਫੇਰ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ, ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ। ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਏ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਾਕਤ! ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਅਪਰਾਜਿਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲਾ ਵੀ ਘੇਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ, ਦੈਤ ਚਾਨਣ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਜੀਵ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਲੁਕਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੁੜੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਕੋਲ ਆਏ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਰੋਵਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਮਰਤ ਰੂਪ ਸੀ, ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਚਲਚਲ, ਤੇ ਕੁਵਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਕਿਸੇ ਵੱਛੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੀ ਲਿਆ; ਹੁਣ ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਜਿਵੇਂ ਜਾਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਧ-ਬੁੱਧ ਖੋ ਬੈਠੀ ਨਾਰੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਇਆ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, “ਹਾਏ! ਹਾਏ!” ਕਰਦਾ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ— “ਜੇ ਮੇਰੇ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਸਰੋਵਰ ਪੀ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਦਾਨਵੋ! ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਚਾਹੇ ਦੈਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਸਰੋਵਰ ਪੀ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਾਂ ਪੀ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ— ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਮਰਤ ਭਰਿਆ ਸਰੋਵਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਜੋ ਅਪਰਾਜਿਤ ਹੈ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਹੈ? ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਕੰਮ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਣਜਾਣੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੀ ਵਰਾਂ ਦੀ ਦਾਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁੰਝਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਮਝਦਾਰ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਥਾਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸਮਤਲ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਦਰੱਖਤ ਹਨ, ਨਾ ਪਹਾੜ; ਨਵੇਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਹਵਾ ਦੇ ਗਣ ਸਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ ਵਰਗੇ ਹਨ— ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ, ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰੋਕ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਥੱਲੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੋ ਵੀ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਬਣੇਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਾਇਆ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੁਰੰਤ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸਮੇਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਗਰੀ ਉੱਭਰ ਆਈ, ਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਲ੍ਹਾ-ਦਿਵਾਰਾਂ ਤੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ। ਜਦ ਤਿੰਨੋ ਨਗਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ— “ਪਿਤਾਮਹ, ਦਾਨਵ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਜਦ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸਮੇਤ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਿਤਾਮਹ, ਫੌਰਨ ਓਥੋਂ ਰਥ ਲਿਆਉ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਹਥਿਆਰ ਫੜਕੇ, ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਫਿਰ, ਭਵਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਅਮਰ ਲੋਕ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਡਰਾਉਣਾ ਸ਼ੋਰ ਉਠਿਆ, ਡੋਲਾਂ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵਰਗੀ ਹਾਲਤ ਬਣ ਗਈ। ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਵੈਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਵੇਖੋ, ਦਾਨਵ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਂ, ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਕੁਬੇਰ, ਛੇ-ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਓ, ਵੈਰੀ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਨਗਰੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਖੜੀਆਂ ਹਨ। ਭਵਾ, ਜੋ ਸਮਰਥ ਹੈ, ਵਧੀਆ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਖਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਲਕ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ, ਗਦਾਂ ਤੇ ਵਜਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ। ਮੈਂ ਵੀ, ਵਧੀਆ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਣਗਾ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਸੁਖ ਲਈ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਮੈਂ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਭਵਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਮਲ-ਨੈਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਗਰੀ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੁਰ ਪਏ।