ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ! ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਭੇਜੋ ਜਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਕਰੋ। ਸਾਡੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ, ਨੰਦਨ ਆਦਿ, ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਰੰਭਾ ਆਦਿ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ—ਕੁਮੁਦ, ਅੰਜਨਾ, ਵਾਮਨ, ਏਰਾਵਤ ਆਦਿ—ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਛੀਨ ਲਏ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸੁਰ ਲੈ ਗਏ ਹਨ, ਹੁਣ ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਜੋ ਵੀ ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਵੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਕਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਬੇਬਸੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਢੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ! ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਦਿਲੋਂ ਕੱਢ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾੜ ਦਿਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਦੇਰੀ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ?" ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਸਮੇਤ ਮੰਨ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਥ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਕੁਬੇਰ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ, ਉਹ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਬਣੇ; ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦਾ ਸਿਰ ਰਥ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਉਸ ਦਾ ਧੁਰਾ ਬਣਿਆ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਹੀਏ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸੇ ਬਣੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਕੰਢੇ ਬਣਾਏ; ਦੋ ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਯੰਤਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਬਣਾਏ। ਇਹ ਰਥ ਕੰਬਲਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਤਰਾ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੋ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਗਵ, ਅੰਗੀਰਸ, ਬੁਧ ਅਤੇ ਅੰਗਾਰਕ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਸ਼ਨੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰਥ ਦੀ ਛਤਰੀ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ, ਨੀਲਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਠ-ਮੁਖੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗੰਗਾ, ਸਿੰਧੂ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ, ਇਰਾਵਤੀ, ਵਿਤਸਤਾ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਗੰਡਕੀ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਰਸਵਤੀ, ਦੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਸਰਯੂ—ਇਹ ਸਭ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਰਥ ਉੱਤੇ "ਵੇਣੁ" ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਲਾਵਲੀ, ਵਾਸੁਕੀ ਵੰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰੈਵਤ ਵੰਸ਼ੀ ਨਾਗ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੱਪ ਤੀਰ ਬਣ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੁਰਸਾ, ਸਰਮਾ, ਕਦਰੂ, ਵਿਨਤਾ, ਸ਼ੁਚਿ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਾ, ਭੁਭੁਕਸ਼ਾ, ਸਰਵੋਗ੍ਰਾ, ਮ੍ਰਿਤਿਉ ਅਤੇ ਸਰਵਸ਼ਮ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਵਧਿਆ, ਗੋਵਧਿਆ, ਬਾਲਵਧਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਭਯਾ—ਇਹ ਸਭ ਗਦਾ ਤੇ ਭਾਲੇ ਬਣ ਕੇ ਰਥ ਕੋਲ ਆ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਲਪ ਦਾ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਸੀ; ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਯਜਮਾਨ, ਚਾਰ ਵਰਨ ਅਤੇ ਜਲ-ਜੰਤੂ, ਸਭ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਯੁਗ ਰਥ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਗ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਰਿਗਵੇਦ, ਸਾਮਵੇਦ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਅਥਰਵਵੇਦ—ਇਹ ਚਾਰ ਰਥ ਦੇ ਘੋੜੇ ਬਣੇ। ਦਾਨ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ—ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੋਭਾ ਬਣੇ। ਦੋ ਕਮਲ, ਤਕਸ਼ਕ, ਕਰਕੋਟਕ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ—ਇਹ ਨਾਗ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਪੂੰਛ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਬਣੇ। ਮੰਤ੍ਰ, ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ, ਜੋ ਓਂਕਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਕਟ, ਉਪਚਾਰ, ਪਸ਼ੁਯਜਨਾ ਅਤੇ ਹੋਮ—ਇਹ ਸਭ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਹ ਯਜਨ ਉਪਵਾਹ ਰਥ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਤਨਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੂੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਅੰਕੁਸ਼ ਓਂਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਸੀ; ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਕੁਹੁ, ਰਾਕਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਅਨੁਮਤੀ—ਇਹ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਜੂਏ ਬਣੇ, ਜੋ ਮੋੜਨ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਕਾਲਾ, ਪੀਲਾ, ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਮੰਜੀਠੀ—ਇਹ ਚਾਰ ਸੁੱਚੇ ਝੰਡੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਧਨੁਸ਼ ਛੇ ਰੁਤੂਆਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਸਾਲ ਉਸ ਦੀ ਤੰਦ ਬਣਿਆ; ਅਜਾਰਾ ਤੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਂਬਿਕਾ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਕਾਲ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਲ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਮਾ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਅਜਾਰਾ ਤੰਦ ਬਣੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਗਰਭਵਤੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ—ਉਸ ਦਾ ਤੀਰ ਵਿਸ਼ਣੁ, ਸੋਮ, ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਤੀਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਅਗਨਿ ਸੀ, ਅਗਲਾ ਸਿਰਾ ਸੋਮ ਸੀ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਰਜਾ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਤੀਰ ਸੀ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ਦਾ ਪਹੀਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਵਾਸੁਕੀ ਨਾਗ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਜ਼ਹਿਰ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕ ਅਦਭੁਤ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਰਥ ਅਸੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ।" ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਰਥ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ "ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!" ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਰਥ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ "ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!" ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਰਥ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵੋ, ਹੁਣ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ ਲਈ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਰਥੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੋ।