ਪਿਆਰੇ ਪੂਜਨੀਕੋ, ਇਸ ਰੂਪਕਥਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਸੁਪਨਾ ਆਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਝਗੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਸਚਾਈ ਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾੳ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੱਖਣਾ ਦੀ ਧੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਕਈਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਈਰਖਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਵੇਖੇ ਗਏ। ਉਹ ਅਸੁਰ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੀ ਮਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆ ਗਏ ਸਨ, ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦਾਨਵ ਸਚਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਧਰਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਝਗੜਦੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਅਚਾਨਕ ਰੋ ਪੈਂਦੇ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਤਰਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਦਹੀਂ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਦੁੱਧ, ਅਤੇ ਬੈਲਨ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਬਚਿਆ ਖਾਣਾ ਛੱਡ ਕੇ ਚਾਦਰ ਓੜ੍ਹ ਕੇ ਸੋ ਜਾਂਦੇ। ਪੇਸ਼ਾਬ ਤੋਂ ਬਾਦ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਧੋਦੇ ਤੇ ਐਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਵੀ ਸਫਾਈ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ। ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਹ ਬਿੱਲੀ ਤੋਂ ਚੂਹੇ ਵਾਂਗ ਸਹਿਮ ਜਾਂਦੇ, ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਮਾੜੇ ਬਣ ਗਏ; ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਵਾਸੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਮਾਇਆ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਝਗੜੇ ਲੱਭਦੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ। ਵੈਭਰਾਜ, ਨੰਦਨ, ਚੈਤਰਰਥ, ਅਸ਼ੋਕ, ਵਾਰਾਅਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੇ ਜੰਗਲ—all ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਹੋਈ। ਸਵਰਗ ਲੋਕ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੀ, ਤੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਸਭ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੱਜ ਗਏ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਟिड਼ੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਧਰਮੀ, ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਤੇ ਤਪੋਵਨ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੀਵ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਭੈਅ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਫਿਰ ਆਦਿਤ, ਵਾਸੁ, ਸਾਧਿਆ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ—all ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਆਏ। ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਤੇ ਬੈਠੇ, ਪੰਜ ਮੁਖ ਤੇ ਚਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਦੈਤ ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਹੁਣ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ। ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਬਦਲ ਆਉਣ ਤੇ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹਰਣ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ। ਦੇਵ ਮੰਦਰਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇਵ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਅਭੈਤਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਕਿਲਾ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕੋ। ਸਿਵਾਏ ਮਹਾਦੇਵ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰਾ, ਯਗਨ ਨਾਸਕ, ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।” “ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੇ ਜੋ ਰੋਕ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਉਹ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਹੈ, ਤੇ ਭਵਾ ਜੀ ਇੱਕ ਹੀ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੁਸ਼ਯਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਆਓ ਚੱਲੀਏ,” ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾ ਦੇ ਨਾਲ ਭਵਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਵਾ, ਜੋ ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੰਦਿਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ, ਦੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਅਜਨਮਾ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ ਦੇ ਚੁੱਲਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਤੇ ਅੱਗਾਂ ਵਰਗਾ ਤੀਬਰ, ਤੇ ਅੱਗੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਨਰਮ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਦੇਵਤਾ, ਗੋਵਰਧਨ ਪਤੀ, ਵਰਦਾਨ ਦਾਤਾ, ਪਾਰਵਤੀ ਪਤੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਭਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸ਼ਰਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਭਿਆਨਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਭਿਆਨਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਈਸ਼ਾਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਡਰ ਨਾਸਕ, ਅੰਧਕ ਦੇ ਵਧਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨੀਲੇ ਕੰਠ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਰਚਤਾ ਨੇ ਸਲਾਹਿਆ, ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਤੇ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਲਾਲ ਰੰਗੀ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ, ਉੱਤਮ, ਭਿਆਨਕ, ਸਦਾ ਨੀਲੇ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਦਿਵਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੱਪ, ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ, ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ, ਅਕਲਪਨੀਆ, ਅੰਬਿਕਾ ਪਤੀ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਆਸ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ।