ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਾਪ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਕਿਰਣਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਕਿਰਣਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਤੇ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਮੁੜ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਤਿੰਨ ਕਿਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰਤਾ (ਅਮ੍ਰਿਤ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਮੌਸਮਾਂ ਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਚੱਕਰ ਤਾਰਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦਾ ਆਧਾਰ ਤੇ ਗਰਭ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਤੇ ਗ੍ਰਹ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੁਸ਼ੁਮਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਚੰਦ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਹਰੀਕੇਸ਼ਾ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ ਕਿਰਣ ਹੈ ਜੋ ਬੁਧ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ; ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਣ ਮੰਗਲ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਛੇਵੀਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸ਼ਵਭੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ (ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ) ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਲੀ ਕਿਰਣ ਹੈ। ਸਨੀ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਣ ਨੂੰ ਸੁਰਾਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਾਰੇ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ (ਤਾਰੇ) ਆਪਣੇ-ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਉਹ ਖੇਤਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤਾਰੇ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਜਨ ਆਤਮਕ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ 'ਤਾਰਕਾ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ 'ਸ਼ੁਕਲਿਕਾ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦਿਵਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਵੰਸ਼ੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਜਲਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ ਇਹ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। 'ਸ੍ਰਵਤੀ' ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਵਹਿਣ ਅਤੇ ਚਲਣ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਲਣ ਅਤੇ ਚਮਕ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਵਿਤਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਚੰਦਾ' ਧਾਤੂ ਦੇ ਕਈ ਅਰਥ ਹਨ; ਇਹ ਚਿੱਟੇਪਣ, ਅਮਰਤਾ, ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਗੋਲ-ਘੜੇ ਜਿਹੇ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਬਣੇ, ਚਿੱਟੇ, ਸੁੰਦਰ, ਤੇ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹਨ। ਕਰਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸੂਰਜ, ਗ੍ਰਹ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਨੇ ਸੂਰਜੀ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਨੇ ਚੰਦ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਕਰੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਲਾਂ-ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਨੇ ਲਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸਨੀ ਨੇ ਸਨੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਬੁਧ ਨੇ ਬੁਧੀ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਨੂ ਅਤੇ ਸਵਰਭਾਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਤਾਰੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ; ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਗੁਣਵਾਨ ਜੀਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਲੈ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਪਾਰ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਪਾਰ ਲੰਘ ਚੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਵਿਵਸਵਾਨ, ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਅਠਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਚਮਕਦਾਰ, ਧਰਮਕ ਚੰਦ ਦੇਵਤਾ ਵਾਸੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਦੈਤ, ਭਾਰਗਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ, ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਅੰਗੀਰਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਬੁਧ, ਮੋਹਕ, ਚੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਨੀ, ਵਿਅੰਗ, ਸੰਜਨਾ ਤੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਅਗਨੀ ਵਿਕੇਸ਼ੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਦੱਖ ਦੇ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਵਰਭਾਨੂ, ਸਿੰਹਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਅਸੁਰ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਸਥਾਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ-ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ, ਅਗਨ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ, ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਘਰ, ਸੁਖਦਾਇਕ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸ਼ੁਕਰ, ਸੋਲਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘਰ ਲਾਲ ਤੇ ਨੌਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵੱਡਾ, ਬਾਰਾਂ-ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਘਰ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ। ਸਨੀ ਦਾ ਅੱਠ-ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਘਰ ਕਾਲਾ, ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਲੋਹਾ-ਵਾਂਗ ਹੈ; ਸਵਰਭਾਨੂ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਲੋਹਾ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਤਾਰੇ ਗੁਣਵਾਨ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਸੋਨੇ-ਵਾਂਗ ਹਨ; ਉਹ ਤਾਰੇ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਚੱਕਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਹੈ। ਚੰਦ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚੱਕਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਕਰਕੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਅੱਧਾ ਯੋਜਨ ਦੀ ਮਾਪ ਵਿੱਚ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਸਵਰਭਾਨੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਛਾਂ, ਚੱਕਰ-ਆਕਾਰ ਦੀ, ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਚਲ ਕੇ ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਜੁੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ ਤੋਂ ਉਹ ਮੁੜ ਸੂਰਜ 'ਤੇ, ਸੂਰਜੀ ਜੁੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਭਾਨੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਸੋਲਵਾਂ ਭਾਗ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਗ੍ਰਹਾਂ, ਤਾਰਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ, ਘਰ, ਅਤੇ ਵਾਸੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਮੌਸਮਾਂ, ਚੱਕਰਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤਮਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।