ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੈਲਾਅ — ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਟਾਪੂ-ਖੰਡ ਅਤੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ — ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਉਨੱਤਰ ਲੱਖ ਨਵਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੱਕਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵੱਡੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਪ ਗਿਆਰਾਂ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੱਕਰ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਇੱਕ ਲੱਖ ਸੈਂਤੀਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਮਾਪ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ। ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਕਸਾਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਯਮ ਜੀ ਸੰਯਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤੇ, ਮਾਨਸਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਹੀ, ਸੁਸ਼ਾ ਨਗਰੀ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਗਰੀ ਹੈ। ਵਿਭਾਵਰੀ, ਜੋ ਸੋਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੌਕੱਸ ਰੱਖਿਅਕ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੱਖਿਅਕ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਦੱਖਣੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਅਇੰਨ (ਅਯਾਨ) ਦੀ ਗਤੀ ਸੁਣੋ: ਜਦੋਂ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮੱਧ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਯਮ ਜੀ ਦੀ ਸੰਯਮ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਭਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਯਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁਪਿਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਸ਼ਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਭਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੁਸ਼ਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁਪਿਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸੂਰਜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਭਾਵਰੀ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉੱਚਾਈ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਸੰਯਮ ਨਗਰ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਅੱਗ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਚਾਰੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ; ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੋ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਪਿਹਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਉਹ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਪਿਹਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਗਊਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ (ਸੂਰਜ ਦੀ ਛਾਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ), ਉਹ ਡੁੱਬਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਵੇਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਮ। ਸਭ ਲਈ, ਮੇਰੂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਲੋਕਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ। ਉੱਤੇ, ਸੂਰਜ ਲੱਖਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਤੀਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਤੈਅ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਲੱਖ ਇੱਕਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਜੋੜ ਕੇ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਦੀ ਗਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਦੱਖਣੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ; ਫਿਰ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਸੋੱਤਰ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹੁਣ, ਦੱਖਣੀ ਖੰਡ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸੁਣੋ। ਨੌ ਕਰੋੜ ਚੌਂਤੀਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਦੱਖਣੀ ਖੰਡ ਦੀ ਘੇਰਾਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਗਤੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੁੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਰੇਖਾ ਉੱਤੇ ਆ ਖੜਕਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਵਿਸ਼ੁਵ ਰੇਖਾ ਦੀ ਘੇਰਾਈ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਇਕੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ (ਸੂਰਜ) ਉੱਤਰੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਗੋਮੇਧ ਖੰਡ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਉੱਤਰੀ ਖੰਡ ਅਤੇ ਘੇਰਾਈ ਦੀ ਮਾਪ ਜਾਣੋ; ਦੱਖਣੀ, ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਮੱਧਮ, ਇਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪਤਾ ਲਗਾਓ। ਜਰਦਗਵ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਐਰਾਵਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਗਵੀਥੀ ਉੱਤਰੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਅਜਵੀਥੀ ਦੱਖਣੀ; ਦੋਵੇਂ ਅਤੇ ਆਾਢਮੂਲ — ਇਹ ਅਜਵੀਥੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਢ ਹਨ। ਅਭਿਜਿਤ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸਵਾਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਨਾਗ ਰਾਹ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਾਰੇ ਹਨ; ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦੱਖਣੀ ਨਾਗ ਰਾਹ ਦੇ ਤਾਰੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰੋਹਿਨੀ, ਆਰਦਰਾ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਸ਼ੀਰਾ ਨੂੰ ਨਾਗ ਰਾਹ ਦੇ ਤਾਰੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪੁਸ਼ਯ, ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਸੂ ਨੂੰ ਐਰਾਵਤੀ ਰਾਹ ਦੇ ਤਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਨਗਰੀਆਂ, ਰੱਖਿਅਕ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।