ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸੰਤੋ, ਕਿ ਇੱਕ ਗੋਲ ਟਾਪੂ ਸੀ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁਰੋਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੇਵੀਂ ਟਾਪੂ, ਗੋਮੇਡਕਾ, ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਗੋਮੇਡਕਾ ਟਾਪੂ ਸੁਰੋਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਸ਼ਾਲਮਲਾ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ 'ਚ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਹਾੜ ਹਨ—ਇਕ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਮਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਹਲਣੀ (ਸੁਰਮਾ) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਕਮੁਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਔਖਧੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਮੁਦਾ ਪਹਾੜ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਗੋਮੇਡਕਾ ਟਾਪੂ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਛੇਵੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਵੀ ਸੁਰੋਦਾ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਧਾਤਕੀ ਅਤੇ ਕਮੁਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਖੇਤਰ ਸੌਮਨਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਾਤਕੀ ਖੰਡ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਖੇਤਰ ਗੋਮੇਡਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਮੁਦਾ ਖੇਤਰ ਦੂਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਹਾੜ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੁਮਨਾ ਪਹਾੜ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੜੀ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਮੁਦਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਹਾੜ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੇ ਹਨ—ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਾ ਧਾਤਕੀ ਖੰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਾ ਕਮੁਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਖੇਤਰ ਗੋਮੇਡਾ ਟਾਪੂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਤਵੀਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਟਾਪੂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਇਖ਼ ਮਿਠੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗੋਮੇਡਾ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਿਤ੍ਰਸਾਨੁ ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੋਟੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਥਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਾਂਗ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਤਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਗੋਲ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਵੀ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਾ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੇੜੇ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਪੌਣੇ ਦੋ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਵੀਤਾ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰੀ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਵੀ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਟਾਪੂ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤੇ ਘੇਰਾ ਗੋਮੇਡਾ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਜਾਂ ਉਲਟਾਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਖੁਸ਼ੀ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ-ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ; ਨਾ ਈਰਖਾ, ਨਾ ਡਰ, ਨਾ ਲਾਲਚ, ਨਾ ਝੂਠ, ਨਾ ਵੈਰ, ਨਾ ਮਲਕੀਅਤ। ਇੱਥੇ ਸੱਚ-ਝੂਠ, ਧਰਮ-ਅਧਰਮ, ਜਾਤ-ਅਸ਼ਰਮ, ਪਸ਼ੂਪਾਲਣ, ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਿੰਨੋ ਵੇਦ, ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਦਿਆਨ, ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਸਜ਼ਾ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ, ਨਾ ਦਰਿਆ ਹਨ, ਨਾ ਠੰਢ-ਗਰਮੀ। ਸਿਰਫ਼ ਚਸ਼ਮੇ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਪਾਣੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਤਰਕੁਰੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਮੌਸਮ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੈ, ਬੁਢ਼ਾਪੇ ਦੀ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ। ਧਾਤਕੀਖੰਡ ਅਤੇ ਮਹਾਵੀਤਾ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਉਸ ਟਾਪੂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਾਧਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਸਮੁੰਦਰ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮੌਸਮ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਚੰਦ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਚੰਦ ਘਟ ਜਾਂ ਵੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਘਟਣ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਖਿੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਨਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਦ ਦੇ ਵਧਣ-ਘਟਣ ਨਾਲ, ਪੱਖਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵਾਧ-ਘਾਟ ਚੰਦ ਦੇ ਵਧਣ-ਘਟਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ 115 ਅੰਗੁਲ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਾਧ-ਘਾਟ ਚੰਦ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟਾਪੂ ਨੂੰ 'ਦਵੀਪ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ 'ਉਦਧਿ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ 'ਗਿਰਯ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ 'ਪਹਾੜ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੰਢਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਕ ਪਹਾੜ ਹੈ; ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਦਾ ਝਾੜ ਹੈ; ਕ੍ਰੌਂਚਦਵੀਪ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਸ਼ਾਲਮਲਦਵੀਪ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦਰੱਖਤ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗੋਮੇਡਾ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਗੋਮੇਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰਦਵੀਪ 'ਤੇ ਪਦਮਾਵਤ ਨਾਂ ਦਾ ਵਟ-ਵ੍ਰਿਖਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਟਾਪੂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰੀ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।