ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਸਾਤ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਹਰ ਸਾਲ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ, ਨਾਲੇ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਰਖਾ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਮਾਪੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਰਭੈ ਅਤੇ ਧਨਵੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੂਮੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖੁਸ਼ੀ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਚਾਰ ਵਰਗਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਭ ਲੋਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਘਟਾਅ ਹੈ, ਨਾ ਵਾਧਾ। ਉਥੇ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਵਾਂਗ ਵੈਸਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਉਥੇ ਸਮਾਂ ਸਦਾ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਜ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਇਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਵਰਗ ਜਾਂ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਗਲਤਫ਼ਹਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਨਾ ਹੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਭਟਕਾਅ; ਲੋਕ ਸਦਾ ਅਟੁੱਟ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮੋਹ, ਨਾ ਲੋਭ, ਨਾ ਈਰਖਾ, ਨਾ ਦੁਸ਼ਮਣੀ, ਨਾ ਡਰ; ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਤਮਕ ਹਾਲਤ ਐਸੀ ਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਨਾ ਸਜ਼ਾ ਜਾਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦਾ ਮਹਾਂਦਵੀਪ ਕੁਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਵੀਪ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ, ਮਾਣਕਾਂ, ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਅਨੰਦਮਈ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਧਨ-ਅਨਾਜ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਂਦਵੀਪ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਕੁਸ਼ਾ ਮਹਾਂਦਵੀਪ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਵਰਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੀਸਰਾ ਮਹਾਂਦਵੀਪ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਕਾ ਮਹਾਂਦਵੀਪ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਇਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਣਕਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮਾਣਕਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਹਰ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਦੋ ਨਾਮ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਕਾ ਮਹਾਂਦਵੀਪ ਵਿੱਚ। ਪਹਿਲਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਕुमੁਦਾ ਜਾਂ ਵਿਦ੍ਰੁਮੋਚਚਯਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪਹਾੜ ਉਨਨਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚੋਟੀ ਸਭ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਹੇਮਪर्वਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਪਹਾੜ ਬਲਾਹਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਹਲ (ਕਾਜਲ) ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥਾ ਪਹਾੜ ਦ੍ਰੋਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਲਯਕਰਨੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਉਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਪਹਾੜ ਪੁਸ਼ਪਵਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਪਹਾੜ ਕੰਗਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਰਸ ਹੈ; ਇਹ ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਯਾ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਫੁੱਲ-ਫਲ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ ਪਹਾੜ ਮਹੀਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਹਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਅਗਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹੀਸ਼ਾ ਹੈ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੱਤਵਾਂ ਪਹਾੜ ਹੈ; ਕਕੁਦਮਾਨ ਇਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, 'ਮੰਦਾ' ਤੱਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਕਰਕੇ ਮੰਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਹਾਰਾ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਾ ਮਹਾਂਦਵੀਪ ਦੇ ਇਹ ਸੱਤ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਹੋ ਗਈ; ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਮੁਦਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਹੈ; ਉਨਨਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਲੋਹਿਤਾ ਹੈ; ਵੇਣੁਮੰਡਲਕਾ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ; ਬਲਾਹਕਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਜੀਮੂਤਾ ਹੈ; ਦ੍ਰੋਣਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹਰੀਕਾ ਅਤੇ ਲਵਣਾ ਹੈ; ਕੰਗਕਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕਕੁਨ ਅਤੇ ਧ੍ਰਤਿਮਤ ਹੈ; ਮਹੀਸ਼ਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਮਹੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਕਰਾ ਹੈ; ਕਕੁਦਮਿਨ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕਪਿਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹਰ ਖੇਤਰ ਲਈ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਹਰ ਨਦੀ ਦੇ ਦੋ ਨਾਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਧੂਤਪਾਪਾ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੈ, ਯੋਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੀਜੀ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਹੈ, ਵਿਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੀ; ਚੌਥੀ ਹਲਾਦਿਨੀ ਹੈ, ਚੰਦਰਭਾ ਵੀ; ਪੰਜਵੀਂ ਵਿਦ੍ਯੁਚਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਕਲਾ ਵੀ; ਛੇਵੀਂ ਪੁੰਡਰਾ ਹੈ, ਵਿਭਾਵਰੀ ਵੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਸ਼ਾ ਮਹਾਂਦਵੀਪ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਖੇਤਰ, ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਖਮਈ ਅਤੇ ਧਨਵੰਤ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ।