ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਖੰਡਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੋਮਕਾ ਨਾਮਕ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮਕਾ ਹੀ ਆਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਨਾਕਾ ਅਤੇ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਾ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਕੇਸਰਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਾਦਰੁਮ ਅਤੇ ਧਵਾ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਵਿਭਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੀ ਘੇਰਾਈ, ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਛੋਟਾਈ ਨਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਿਰੱਖ ਖੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਰੱਖ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਚਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਭਗਵਾਨੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਦਰਿਆ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਦੋ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਗੰਗਾ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਗੰਗਾ ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸਨੂੰ ਮੁਨਿਤਪਤਾ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਦਰਿਆ ਵੀ ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਨੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਚੌਥੀ ਸ਼ਿਬਿਕਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਵੀਂ ਇਕ੍ਸ਼ੁ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਉਂ ਹੀ ਕੁਹੁ ਵੀ। ਛੇਵੀਂ ਵੇਣੁਕਾ ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਹਨ। ਸੱਤਵੀਂ ਸੁਕ੍ਰਿਤਾ ਅਤੇ ਗਭਸਤੀ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਦਰਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਹਰ ਸਾਲ ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਦਰਿਆ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਦ੍ਰਾ ਵਰਖਾ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਮਾਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਜਲ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਡਰ ਅਤੇ ਧੰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਨਵੀਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸੁਖ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਚਾਰੇ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਥੇ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਨਹੀਂ। ਉੱਥੇ ਨਾ ਘਟਾਓ ਹੈ, ਨਾ ਵਾਧਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਚਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ, ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਜ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਵਰਣ ਜਾਂ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੜਬੜ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਨਾ ਹੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਗਿਆ; ਲੋਕ ਅਟੱਲ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਾਇਆ ਸੀ, ਨਾ ਲਾਲਚ, ਨਾ ਈਰਖਾ ਜਾਂ ਵੈਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਡਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਐਸੀ ਸੀ ਕਿ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਨਾ ਸਜ਼ਾ ਜਾਂ ਸਜ਼ਾਦੇਹਿੰਦ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੋਲ ਟਾਪੂ ਕੁਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਧਾਤਾਂ, ਰਤਨਾਂ, ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਲਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਹਰ ਥਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਸ਼ਾ ਟਾਪੂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕਾ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਸ਼ਾਕਾ ਟਾਪੂ ਵਾਂਗ ਦੋ-ਦੋ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਕੁਮੁਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਦ੍ਰੁਮੋਚਚਯ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਉਨ੍ਨਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚੋਟੀ ਸਭ ਧਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਹੇਮਪਹਾੜ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੀਜਾ ਪਹਾੜ ਬਲਾਹਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਹਲ (ਸੁਰਮਾ) ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਿਉਤਿਮਾਨ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਚੌਥਾ ਡ੍ਰੋਣਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਧੀਆ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਉੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਲਯਕਰਣੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਪੂਸ਼ਪਵਾਨ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਪਹਾੜ ਕੰਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਯਾ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਾਈ ਫੁੱਲ-ਫਲ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਹਨ। ਛੇਵਾਂ ਪਹਾੜ ਮਹੀਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਰੀ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਅੱਗ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਹੀਸ਼ਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੱਤਵਾਂ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਕਕੁਦਮਾਨ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਗਲਮਈ ਪਹਾੜ ਜਾਣੋ; ‘ਮੰਦਾ’ ਉਹ ਤੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਮੰਦਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੰਦਰ ਖੁਦ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਧਾਰ ਦੋਹਰਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।