ਇੱਕ ਰਾਤ, ਰਾਜਾ ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵੇਖਿਆ। ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤ੍ਰਿ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵੇਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਅਤ੍ਰਿ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਾਏ, "ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਉਸ ਤਪੋਵਨ ਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਮਹਾਨ ਕੁਬੇਰ ਆਪਣੇ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਅਲਕਾ ਨਗਰੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਇੱਕ pavittar, ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਜਲ ਵਾਲਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਾਮ ਮੰਦੋਦਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਹੀ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਦੀ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਨੰਦਨ, ਇਕ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧੀਕ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ ਸੁਵੇਲਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੰਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ pavittar ਅੱਛੋਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਅੱਛੋਦਕਾ ਨਦੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਚੈਤਰਰਥ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਣਿਭਦ੍ਰਾ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਗਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਝਟਕਿਆਂ ਵਾਲਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਆ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਥੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੁਵੇਲਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੰਨਾਬਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੋਨਿਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਭਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ pavittar ਲਾਲ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ pavittar ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲੌਹਿਤਯਾ ਨਦੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ pavittar ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਯਕ੍ਸ਼ ਮਣਿਧਰਾ, ਜੋ ਬੜਾ ਸੰਯਮੀ ਹੈ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨੇਕ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕਕੁਦਮਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਰੁਦ੍ਰਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਕਕੁਦਮਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਅੰਜਨਾ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਤ੍ਰਿਕਕੁਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ pavittar ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੋਂ pavittar ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੈਭ੍ਰਾਜਾ ਨਾਮਕ pavittar ਜੰਗਲ ਹੈ। ਇਥੇ ਬ੍ਰਹਮਧਾਤਾ, ਜੋ ਬੜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਯਮੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ, ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਹੇਤਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਅਸੀਮਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਵਰੁਣਾ ਨਾਮਕ pavittar ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਵਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਇਹ ਪਹਾੜ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਮਹਾਨ pavittar ਪਹਾੜ ਦਾ ਨਾਮ ਸ੍ਰਿੰਗਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਧੂਮਰਲੋਹਿਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਲੋਦਾ ਨਾਮਕ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ pavittar ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ੈਲੋਦਕਾ ਨਦੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਦੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਚਕਸ਼ੁਸ਼ੀ ਨਦੀ ਬਣਦੀ ਹੋਈ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ pavittar ਸਰਵਔਸ਼ਧਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਹਰੇਤ-ਪਤ्थਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਹਾਨ pavittar ਹਿਰਣਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਅਨੋਖੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ ਰੇਤ ਵਾਲਾ pavittar ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਬਿੰਦੁਸਾਰਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਭਾਗੀਰਥ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਦੇਵੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਤਰੀ ਸੀ। ਸੋਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਜਨਮੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਿਲ ਹਨ। ਇਥੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਛਾਂਵਾਂ ਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਹ ਹੈ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਦੇਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰੀ। ਭਵਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰੋਕੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬੂੰਦਾਂ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਰੋਵਰ ਬਣੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿੰਦੁਸਾਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਭਵਾ ਨੇ ਰੋਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਰੋਕਿਆ— ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਨੀਅਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਠੋਰ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਧਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਨਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।