ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਪ ਹੀ ਰਾਜਾ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਿਵ੍ਯ ਦੁੱਧ ਵਗਦਾ ਸੀ—ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ, ਤੇ ਉਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਟੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਥੇ ਮੰਡਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦਿਸਦੇ, ਕਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ; ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਚਟਾਨਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਮਿਲਿਆ। ਉਥੇ ਦਿਵ੍ਯ ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਸੀ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਗਰਮ ਤੇ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਸਨ। ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਉਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਹਿਮ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਸੀ; ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਰਫ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਪਰ, ਰਾਜਨ, ਉਥੇ ਇਕ ਚਿੱਟੀ ਚੋਟੀ ਸੀ ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਦਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਹਿਮ ਵਗਾਉਂਦੇ। ਇਕ ਹੋਰ ਚੋਟੀ ਵੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਦਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਤੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਬੜਾ ਮਨੋਹਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਗਦੀਆਂ, ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਪੇ ਹੋਏ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਸਨ। ਉਥੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਰੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤਵਾਨ ਸੀ। ਉਥੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬੰਦਰ ਇਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਖੇਡਦੇ, ਰਾਜਨ; ਉਥੇ ਹਿਮ ਦੇ ਢੇਰ ਚੰਨ ਦੀ ਚਕਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਿਮ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਘੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਦਾ ਅਪਹੁੰਚ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਰਵਾਸ, ਜਿਸਦੀ ਭਗਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਨਮੋਹਣ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤਿ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਅਤ੍ਰਿ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਰਚਿਆ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਫਲਦਾਇਕ, ਮਦ੍ਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਚੋਟੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਹਿਮ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੀਜੀ ਚੋਟੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਚੋਟੀ ਸਦੀਵੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸੀ। ਉਸ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਚਮੇਲੀ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਗੁਫਾ ਦਿਸੀ। ਰਾਜਾ ਉਤਸ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਗੁਫਾ ਬਹੁਤ ਹਨੇਰੀ, ਨਲਵਾ ਵਰਗੀ ਸੁੰਘੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਰਾਜਾ ਨਲਵਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਅਭੂਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ, ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਵਕਰੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਆਉਂਦੀ, ਨਾ ਚੰਦਨੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਦਿਨ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਉਹ ਥਾਂ ਇੱਕ ਕਰੋਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ, ਤੇ ਝੀਲ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ। ਉਸ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਮੂੰਗੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਤੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਨਾ ਤੇ ਨੀਲਮ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੀਰੇ-ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਥੇ ਜਲਚਰ ਜੀਵ—ਕੌਰੀ, ਸੀਪ, ਸ਼ੰਖ—ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਤੇ ਮਗਰਮੱਛ, ਮੱਛੀਆਂ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਛੂਏ ਵੀ। ਪੰਨਾ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੀਰੇ, ਪਦਮਰਾਗ, ਇੰਦਰਨੀਲ, ਮਹਾਨ ਨੀਲਮ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਪੇਲ ਰਤਨ, ਤੇ ਕਾਰਕੋਟਕ ਪੱਥਰ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ। ਤਾਮੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜਾਵਰਤ ਰਤਨ, ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਤਨ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਰਤਨ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸਯਾਮੰਤਕ ਰਤਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਤਨ, ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ, ਲਾਲ ਰਤਨ, ਪੀਲੀਆਂ ਪੁੱਖਰਾਜ, ਤੇ ਪੰਨੇ ਦੀ ਧੂੜ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ। ਨੀਲਮ, ਸੁਗੰਧਿਕਾ, ਰਾਜਾ ਰਤਨ, ਮੁੱਖ ਹੀਰਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰਤਨ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ। ਮੋਤੀ ਵੀ ਉਥੇ ਪਏ, ਜਿਹੜੇ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ। ਉਸ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁਹਾਵਣੇ ਤਾਪ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਠੰਢ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ; ਤੇ ਵੈਦੂਰਿਆ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਝੀਲ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੋ ਸੌ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ, ਚੌਰਸ ਆਕਾਰ ਦੀ, ਮਨੋਹਰ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਮਨੋਹਰ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ, ਇਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਿਹੀ ਗੁਫਾ-ਦੁਆਰੀ ਜਿਹੀ ਥਾਂ ਸੀ। ਉਥੇ ਇਕ ਸੋਹਣਾ ਕਮਲ-ਕੁੰਡ ਵੀ ਸੀ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ, ਠੰਢਾ, ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਜਲ-ਪੁਸ਼ਪ ਸੀ। ਉਹ ਕੁੰਡ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਨੀਲਾ, ਚੌਰਸ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਸੀ; ਪਾਣੀ ਮਿੱਠਾ, ਹਲਕਾ, ਠੰਢਾ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਮਈ ਸੀ। ਇਹ ਨਾ ਗਲੇ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਪੇਟ ਭਰਦਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਰਮ ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਵੱਡੀ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਮਹਲ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪੁਲ ਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਲ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਵੈਦੂਰਿਆ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਿੜ੍ਹੀਆਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਫ ਮੂੰਗੇ ਦੀਆਂ ਰੇਲਿੰਗਾਂ। ਉਥੇ ਨੀਲਮ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਖੰਭੇ, ਪੰਨੇ ਦੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ, ਤੇ ਹੀਰੇ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭਾਉਂਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਆਸ਼ਰਮ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜੀ ਥਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਅਲੌਕਿਕਤਾ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵੱਸਦੀ ਸੀ।